AramaArama
Gıda Hattı

Zirai ilaçlar ölüme neden olur mu? Tarım ilaçları zararlı mı?

14 Eylül 2021, 12:56
Paylaş
Zirai ilaçlar ölüme neden olur mu? Tarım ilaçları zararlı mı?

Zirai ilaçlar, bitki zararlılarını kontrol etmek için kullanılan maddelerdir. Pestisit, tarım ilacı veya zirai ilaç olarak anılmaktadır. Peki bu maddeler insan sağlığına zararlı mı? Zirai ilaçlar ölüme neden olur mu? Tüm bu soruların cevabı yazımızda…

4 yaşındaki Saliha Çakır 2 yıl önce Kayseri'nin Yeşilhisar ilçesinde hayatını kaybetmişti. O dönemde Saliha Çakır'ın nar yedikten sonra öldüğü iddia edilmiş, konu araştırılmaya başlanmıştı. Şimdilerde ise bir basın kuruluşu, Saliha Çakır'ın adli tıp raporuna ulaştığını, Çakır'ın nara sıkılan tarım ilacından öldüğü tespit edildiğini iddia etti. Yaşamını yitiren kızın babası, zehirlenmenin kimyasal ilaçtan olduğu, ailenin tümünün zehirlendiğini, kızı küçük olduğu için bünyesinin kaldırmadığını söyledi.

Gündeme gelen bu konu, tarım ilaçları hakkında endişeye neden oldu. Peki zirai ilaçlar ölüme neden olur mu? Gelin yakından bakalım...

Zirai ilaçlar neden kullanılıyor?

8 milyara yaklaşan dünya nüfusu, milyonlarca insanın bir arada yaşadığı şehirler nedeniyle günümüzde tarımsal üretim büyük ölçekli yapılıyor. Hal böyleyken de tarım ürünlerine zarar veren unsurların kontrol edilmesi ciddi önem taşıyor.

Tarım ürünlerine zarar verenler yalnızca böcekler değil. Mikroorganizmalar, diğer bitkiler, böcekler ve hayvanlar tarım ürünlerine zarar verebiliyor. Yetiştirilen ürünlerin korunması için ürüne, bölgeye, iklime, mevsime ve diğer koşullara göre, uygun miktarda pestisit (tarım ilacı) kullanılıyor.

Bu sayede tarımsal ürün kaybı ve fire azaltılıyor, ürün kayıpları azaldığı için arz edilebilen ürün miktarı artıyor ve tarımsal ürünler çok daha uygun fiyata, fazla miktarda üretilmiş oluyor.

Pestisit terimi, aşağıdaki tüm tarım ilaçlarını kapsıyor:

  • Herbisit: İstenmeyen otlara karşı kullanılıyor
  • İnsektisit: Böcek ve haşerelere karşı kullanılıyor
  • Nematisit: Nematotlara (parazitik nematod adı veriler canlılar) karşı kullanılıyor
  • Mollusit: Yumuşakçalara karşı kullanılıyor
  • Pisisit: Balıklara karşı kullanılıyor
  • Avisit: Kuşlara karşı kullanılıyor
  • Rodentisit: Kemirgenlere karşı kullanılıyor
  • Bakterisit: Bakterilere karşı kullanılıyor
  • Antimikrobiyal: Mikroorganizmalara karşı kullanıyor
  • Böcek kovucu: Böcekleri uzak tutmak için kullanılıyor
  • Hayvan kovucu: Hayvanları uzak tutmak için kullanılıyor
  • Fungisitler: Küf ve mantar türlerine karşı kullanılıyor

Tarım zararlıları neler

Zirai ilaçlar zararlı mı?

Tarım ilaçlarına maruz kalan insanlarda, miktara bağlı olarak akut (hemen) veya uzun dönemli sağlık etkileri görülebilir. Burada önemli olan dozdur. Zirai ilaçlar, belirlenen miktarlar aşıldığında ve uygun şekilde kullanılmadığında zararlı etki gösterir. Uygun şekilde kullanıldığında, tarım ilaçlarının sağlık üzerinde bir etki göstermesi beklenmez.

Öte yandan zirai ilaçların neden olabildiği sağlık sorunları cilt ve gözlerin tahriş olması gibi basit sorunlardan sinir sisteminin ve duymanın etkilenmesi, üreme problemleri ve kanser gibi ciddi sorunlara kadar değişebiliyor.

Yapılan büyük çaplı bir bilimsel araştırma, lösemi ve non-hodgkin lenfoma ile ilgili çoğu çalışmanın bu hastalıklar ve zirai ilaca maruz kalma ile bağlantı bulduğunu gösterdi.

Başka bir araştırmada, arganofosfat insektisite maruz kalmak ve sinirsel davranış değişiklikleri arasında da ilişki olduğu belirlendi. Pestisite maruz kalmanın nörolojik sorunlara, doğum kusurlarına ve anne karnında ölüme yol açtığına ilişkin de sınırlı da olsa bazı veriler bulunmaktadır.

Zirai ilaçlar ölüme neden olur mu?

Zirai ilaçlara yüksek miktarda maruz kalınması, ölümle sonuçlanabilmektedir. Burada önemli noktanın doz (miktar) olduğu unutulmamalıdır. Uluslararası kuruluş ve devlet organlarının belirlediği miktarda kullanılan zirai ilaçlar, sağlık üzerinde olumsuz bir etkiye neden olmamakta, ölüme yol açmamaktadır.

Bilinçsiz ve kontrolsüz kullanımda ise sağlık sorunları ortaya çıkmaktadır. Yetersiz düzenleme ve tedbir nedeniyle, zirai ilaçlara bağlı ölümlerin %99’u, dünya geneli zirai ilaç kullanımında yalnızca %25 paya sahip gelişmekte olan ülkelerde gerçekleşmektedir.

Özetle, tarım ilacı kaynaklı ölümlerin neredeyse tamamı, ilaç kullanımının kontrolsüz yapıldığı belirli ülkelerde söz konusudur.

Dünya Sağlık Örgütü ve BM Çevre Programı, her yıl gelişmekte olan ülkelerdeki 3 milyon tarım işçisinin zirai ilaçlardan şiddetli şekilde zehirlendiğini tahmin etmektedir. Zirai ilaç nedenli ölüm sayısı ise her yıl 18.000 olarak hesaplanmaktadır. Bazı bilimsel çalışmalar ise her yıl dünya genelinde 25 milyon tarım işçisinin orta şiddette tarım ilacı zehirlenmesi yaşadığını göstermektedir.

Tarım ilaçları her zaman Tarım ve Orman Bakanlığı ve bağlı birimlerinin yönlendirmeleri doğrultusunda, ürün bilgilerinde belirtildiği şekilde kullanılmalıdır.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.