AramaArama
Gıda Hattı

YÖK, vakıf üniversitelerinin röntgenini çekti!

29 Ağustos 2021, 15:55
Paylaş
YÖK, vakıf üniversitelerinin röntgenini çekti!

YÖK’ün Vakıf Yükseköğretim Kurumları 2021 Raporu’na göre, ülkemizde 77 vakıf üniversitesi faaliyet gösteriyor. 20 binin üzerinde öğrencisi olan vakıf üniversitesi sayısı ise sadece 9…

Yükseköğretim Kurumu’nun (YÖK), 2018 yılından itibaren her yıl yayımladığı Vakıf Yükseköğretim Kurumları Raporu’nun 2021 yılı versiyonu yayınlandı.

Ülkemizde halen faaliyet gösteren 77 vakıf üniversitesine ilişkin detaylı bilgilere yer verilen rapor, biri ek olmak üzere 6 bölümden oluşuyor. İşte rapor özetinden bölümlere ilişkin bazı bilgiler:

20 binin üzerinde öğrencisi olan 9 vakıf üniversitesi var

1.Bölüm: İstatistiklerle Vakıf Yükseköğretim Kurumları

Vakıf yükseköğretim kurumlarının listesi, kuruluş ve illere göre dağılımı, kadrolu öğretim üyesi sayıları ile birlikte öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayıları, yükseklisans ve doktora öğrenci sayıları, vakıf üniversitelerinin öğretim üyesi yetiştirmeye olan katkılarının bir ölçüsü olarak araştırma görevlisi sayıları, fiziki olanakları, kütüphane alanları ve kütüphanede bulunan basılı kitap sayıları, yabancı uyruklu öğrenci sayıları, yatay geçiş ile giden ve gelen öğrenci sayıları, doluluk oranları ve tıp fakültesi hastanesi bulunan vakıf üniversitelerinin kendi hastanelerine ilişkin yatak kapasitelerine yer verildi.

Buna göre, sayıları 77’ye ulaşan vakıf yükseköğretim kurumları, yükseköğretim sistemi içerisinde önemli bir konuma geldi. Çoğunluğu İstanbul (47) ve Ankara’da (13) olmak üzere 11 farklı ilde vakıf yükseköğretim kurumu var. Vakıf yükseköğretim kurumlarının öğrenci sayısının ortancası yaklaşık 6 bin olarak belirlenirken, 9 vakıf üniversitesinin 20 binin üzerinde öğrencisi bulunuyor.

Öğretim elemanı sayısı asgari tutuluyor

Öğretim Görevlileri

Devlet üniversiteleri gibi vakıf yükseköğretim kurumları bünyesinde bölüm/program açılması için gerekli olan “asgari” öğretim elemanı sayılarına ilişkin kriterler, YÖK tarafından belirlenmiş durumda. Ancak birçok vakıf yükseköğretim kurumunun öğretim elemanı sayısını asgari rakamlarda sınırlı tuttuğu görüldü.

Hali hazırda mezun vermiş olan vakıf yükseköğretim kurumları dikkate alındığında, 48 üniversitede kadrolu öğretim üyesi sayısı 100’ün üzerindedir ancak 27 üniversitede kadrolu öğretim üyesi başına öğrenci sayısı 40’ın üzerinde.

Vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim üyesi yetiştirmeye katkısını göstermek üzere araştırma görevlisi sayıları da bu yıl raporda yer aldı. Tıp fakültesi bulunan üniversitelerde araştırma görevlisi sayısı ortancası yaklaşık 80 iken, tıp fakültesi bulunmayanlarda bu sayı 34. Tıp fakültesi bulunmadığı halde 100’ün üzerinde araştırma görevlisi bulunan üniversite sayısı sadece 5 iken, üniversitelerin doktora öğrenci sayısı ortancası da 124.

Üniversitelerin fiziki alanları iyileştirildi

Fiziki Mekanlar ve Kütüphaneler

2018 ve 2021 yıllarına ait veriler karşılaştırıldığında; 11 vakıf yükseköğretim kurumunun öğrenci başına açık alanının %50’den, 5 tanesinin ise %25’den fazla arttığı; öğrenci başına düşen kapalı alanın ise yine aynı yıllar içerisinde 9 vakıf yükseköğretim kurumunda %50’den, 3’ünde ise %25’den fazla arttığı;

28 vakıf yükseköğretim kurumunun öğrenci başına düşen kütüphane alanının %50’den, 5 tanesinin ise %25’den fazla büyüdüğü; öğrenci başına düşen kitap sayısına ilişkin olarak ise yine aynı yıllar arasında 23 vakıf yükseköğretim kurumunun öğrenci başına kitap sayısının %50’den, 11 tanesinin ise %25’den fazla arttığı görüldü.

Kütüphane alanına yönelik şartları 58 vakıf yükseköğretim kurumu (75%) sağlıyor. Ancak kütüphane alanının öğrenci başına asgari 0,4 m olması gerekirken, 19 vakıf yükseköğretim kurumunun (%25) bu şartı sağlamadığı, diğer taraftan 31 vakıf yükseköğretim kurumunda öğrenci başına düşen kitap sayısının 5’in altında yer aldığı, sadece 17 üniversitede (%22) öğrenci başına kitap sayısı 10’ün üzerinde olduğu belirlendi.

Hastaneler

Hali hazırda 31 vakıf üniversitesi bünyesinde Tıp Programı mevcut iken, bunlardan sadece 10 tanesinin sağlıklı bir tıp eğitiminin sürdürülmesi için gerekli asgari 200 yataklı kendine ait hastanesi olduğu görüldü. 2020 yılı içerisinde çıkarılan kanun kapsamında her bir tıp fakültesi bulunan vakıf üniversitesinin kendine ait bir hastanesinin olması zorunlu hale getirilmişti.

2.Bölüm: Mali Verilerle Vakıf Yükseköğretim Kurumları

Vakıf üniversitelerinin öğrenci başına cari hizmet harcaması, bursluluk oranı, Ar-Ge, Kütüphane ile Reklam ve Tanıtım harcamaları, eğitim öğretim gelirleri, öğrencilere verilen burslar, toplam gelir ve giderleri, akademik personele ödenen ücretleri ile kira gelir ve giderleri gibi birçok mali veri tablo ve grafiklerde yer aldı.

Bursluluk oranı %100 olan tek üniversite var

Bursluluk Oranı

Vakıf yükseköğretim kurumlarının ön lisans, lisans, tezli yüksek lisans ve doktora düzeyindeki her bir diploma programı için, yükümlü oldukları ücretsiz öğrenci okutmalarına ilişkin asgari burs oranı %10’dan %15’e çıkarılmıştı.

Rapora göre, İbn Haldun Üniversitesi burslu öğrenci oranı %100 olarak, ilk sırada yer alıyor. Bunu %63 oranla İstanbul Sağlık ve Teknoloji Üniversitesi, %33 oranla Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi takip ederken, 18 (%23) vakıf yükseköğretim kurumunun bursluluk oranı ise %20’nin üzerinde…

Ar-Ge harcamasında Bilkent ilk sırada

Araştırma ve Geliştirme

İç kaynaklı araştırma proje bütçesinin ortancası 2017-2018 döneminde 58.811,30 TL iken, yapılan düzenlemelerle 2018-2019 döneminde yaklaşık 8 kat artışla 488.243,0 TL’ye ulaştı. Bütçeden ziyade harcamaların göz önünde bulundurulduğu 2019-2020 döneminde “gerçekleşen” toplam araştırma proje harcaması ortancasının 2.866.556,4 TL olduğu, iç kaynaklı araştırma proje harcamasının ortancasının ise 1.250.666,8 TL’ye yükseldiği görüldü.

Vakıf yükseköğretim kurumlarının 2019-2020 denetimlerine göre, toplam Ar-Ge harcaması 740.389.248,7 TL, toplam iç kaynaklı Ar-Ge harcaması ise 309.829.783,9 TL olarak tespit edildi. Toplam Ar-Ge harcamasına göre yapılan sıralamada İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi 113.833.725,5 TL ile birinci sırada yer alırken, bunu 97.479.031,0 TL harcama ile Sabancı Üniversitesi ve 76.332.698,0 TL harcama ile de Koç Üniversitesi takip etti. 45 vakıf yükseköğretim kurumunun (%58) toplam araştırma bütçeleri 1 milyon TL’nin üzerinde.

Tanıtıma kütüphaneden 2 katı daha fazla harcama yapıldı

Tanıtım

Vakıf yükseköğretim kurumları 2018-2019 eğitim öğretim yılında reklam ve tanıtım için toplam 216.796.443,6 TL, 2019-2020 yılında ise 124.590.536,2 TL harcama yaptı. 2019-2020 yılında reklam ve tanıtım harcamasının ortancası 949.491,6 TL olup, bu rakamın kütüphaneye yapılan harcamaların ortancası ile kıyaslandığında 2 katı olduğu görüldü. Bir önceki yıl bu oran 4 katı olarak gerçekleşirken, getirilen sınırlamalar sonucu bu oranın azaldığı anlaşıldı.

Kütüphane Harcamaları

Vakıf yükseköğretim kurumları 2017-2018 eğitim öğretim döneminde kütüphane için toplamda 60.242.501,52 TL harcama yaparken, bu rakam 2018-2019 eğitim öğretim döneminde %42 oranında artarak toplamda 85.499.393,03 TL’ye, 2019-2020 eğitim öğretim döneminde ise bir önceki yıla göre %18 oranında artış göstererek 100.619.376,07 TL’ye ulaştı. Kütüphane için yapılan harcamaların ortancası ise 469.906,8 TL.

2019-2020 yılında kütüphane için yapılan harcamalarda 15.251.467,6 TL ile İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi ilk sırada yer alırken, 36 vakıf yükseköğretim kurumunun (% 47) ise kütüphaneye yapmış olduğu harcama 500.000 TL’nin altında gerçekleşti.

Vakıf üniversitelerinin uluslararası sıralamalardaki yeri

3.Bölüm: Ulusal ve Uluslararası Sıralamalarla Vakıf Yükseköğretim Kurumları

Vakıf yükseköğretim kurumlarının ulusal ve uluslararası sıralamaları ile TÜBİTAK-ARDEB tarafından desteklenen proje ve bütçelerine göre sıralamalara yer verilen rapora göre;

QS Dünya Sıralamasında 3, QS Gelişmekte Olan Avrupa ve Orta Asya Ülkeleri Sıralamalarında 17, THE Sıralamalarında 13 ve Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri göz önünde bulundurularak yapılan sıralamalarda 20 vakıf üniversitesi yer aldı.

KKTC, Ek Bölüm olarak verildi

“Sınav Başarılarıyla Vakıf Yükseköğretim Kurumları” başlıklı 4. Bölüm’de vakıf yükseköğretim kurumlarını tercih eden öğrencilerin, tercih için belli bir sıralandırmaya girme şartı aranan programlara ilişkin YKS başarı sıraları ile ALES ve TUS gibi mezuniyet sonrası puanlamalarını gösteren sıralamaları verildi.

5. Bölüm’de her bir vakıf yükseköğretim kurumuna ait önemli bazı veriler tek sayfada toplanırken, bir bakışta özet bilgi veren, ilgili kurumun künyesi olarak adlandırılabilecek sayfalara bu yıl ilk olarak ilgili başlıklarda sıralamalar da eklendi.

Bu yılki raporda bir yenilik olarak KKTC’de bulunan ve Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzu’nda yer alan üniversitelere ilişkin kısa bilgiler de paylaşıldı.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.