Gıda Hattı

Yatırımlarda hibe oranı %60’a çıkacak

20 Ocak 2015, 23:23
Paylaş
Yatırımlarda hibe oranı %60’a çıkacak

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker; süt, et, meyve, sebze, su ürünleri işleme ve pazarlama yatırımlarında hibe oranının %50’den %60’a çıkacağını, Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu’nca (TKDK) bu yıl en az 1,2 milyar lira hibe ödemesi yapılmasını planladıklarını bildirdi.

“Türkiye’nin yeni kırsal kalkınma hamlesi: TKDK” konulu bir basın toplantısı düzenleyen Bakan Eker, tarım alanında Cumhuriyet tarihinin en büyük ve en kapsamlı kırsal kalkınma hamlesini başlattıklarını belirterek, bu girişimin kırsalda yaşayan 17 milyon vatandaşın yaşam kalitesini artırdığına dikkati çekti.

Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (2006-2014) kapsamında bitkisel ürün işleme ve paketleme, hayvansal ürün işleme ve paketleme, tarımsal ürün depolama, soğuk hava deposu, alternatif enerjili sera, su ürünleri işleme ve paketleme, hayvan orjinli gübre işleme ve paketleme, koyun, keçi, manda yatırımları, alternatif enerji üretimi ve basınçlı sulama alanlarındaki projelere toplam 1 milyar 116 milyon lira hibe ödendiğini, 5 bin 450 yeni tarımsal sanayi tesisi kurulduğunu ve 46 bin kişiye kırsal alanda iş imkanı sağlandığını açıklayan Eker, 2015 yılında desteklerin hem kapsamını hem de limitlerini artıracaklarını vurguladı. Eker, şöyle devam etti:

“Daha önce 800 bin lira olan hibe üst limitini konularına göre 1-3 milyon liraya çıkardık. Bunun yüzde 50’sini hibe olarak vermiş olacağız. Avrupa Birliği Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Programı (IPARD) dışındaki 39 ilimizde büyükbaş, küçükbaş, kanatlı, kültür balıkçılığı ve kültür mantarı tesislerinin inşasını da destek kapsamına aldık. Desteğe esas üst limiti de 1-1,5 milyon liraya çıkardık.”

Türkiye tarımının en büyük makineleşme ve teknoloji hamlesini 2007’de başlattıklarını, son 8 yılda 262 bin yeni makine ve ekipman projesine yaklaşık 1 milyar lira destek verdiklerini belirten Eker, 2015 itibarıyla bu destekleri sıfır faizli kredi kapsamına alacaklarını söyledi.

Eker, etkin su kullanımı için damla ve yağmurlama sulama yatırımlarına bugüne kadar 1,8 milyar lira sıfır faizli kredi sağlandığını, 228 milyon lira tutarında %50 hibe desteği verildiğini ve toplamda 5 milyon dekar alanın damla ve yağmurlama sistemi ile sulamaya açıldığını ifade etti.

IPARD desteklerine ilişkin de bilgiler veren Eker, AB Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) kapsamında kırsal kalkınmaya yönelik AB katkısının 800 milyon avro, ulusal desteğin de 270 milyon avro olduğunu bildirdi. Eker, en az %50 hibe verildiği düşünüldüğünde bunun kırsala 6 milyar liralık yatırım anlamına geldiğine dikkati çekti.

AB Komisyonu tarafından fonların kullanılması için gerekli yeterliliği gösteren akreditasyonu gerçekleştirdiklerini ve fonların kullanımına 2011 itibariyle başladıklarını hatırlatan Eker, konulara göre değişmekle birlikte 3 milyon avroya kadar olan yatırımlara %50-65 arasında destek sağladıklarını belirtti.

Eker, süt, kırmızı et, beyaz et üreten işletmeler, süt işleyen işletmeler, süt toplama merkezleri, kırmızı et işleme ve pazarlama, kanatlı eti işleme ve pazarlama, meyve ve sebze işleme ve pazarlama, su ürünleri işleme ve pazarlama, arıcılık, seracılık, yerel tarım ve gıda ürünleri ve el sanatları, kırsal turizm ve kültür balıkçılığı alanlarının bir bölümünde destek oranının %50 ile %65 arasında değiştiğini, bir bölümünde de %50 olduğunu söyledi.

Geçen yıl sonu itibariyle 13 çağrıya çıkıldığını, 7 bin 938 projeyle sözleşme imzalandığını belirten Eker, toplam yatırım tutarı 3,8 milyar lirayı bulan projelere sağlanan hibe miktarının 2,2 milyar lira olduğunu bildirdi. Eker, 7 bin 91 projenin tamamlandığı ve üretime geçildiğini, 2,2 milyar liralık hibenin 1,5 milyar lirasının ödendiğini ifade etti.

Türkiye’nin IPA fonlarından yararlanan ülkeler arasında kırsal kalkınma fonlarını eksiksiz kullanan tek ülke olduğunun altını çizen Eker, TKDK uygulamalarının AB Komisyonu tarafından bir başarı hikayesi olarak nitelendirildiğini ve metinlere geçtiğini kaydetti. Eker, IPARD’ın Türkiye tarımına kazandırdıklarını da şöyle sıraladı:

“535 süt üretim çiftliğini destekledik. Bunların 375’i sıfırdan kuruldu, 160 tanesi modernizasyon veya kapasite artırımı sağladı. 756 tavukçulukla ilgili tesisin 692’si sıfırdan kuruldu. Türkiye’nin 696 bin ton beyaz et üretiminden 1 milyon 900 bin tona çıkmasında, bu yatırımların büyük katkısı var. 404 kırmızı et besi çiftliğini destekledik. 79 tesis, modernizasyon veya kapasite artırımından istifade etti, 325 tesis sıfırdan kuruldu. 562 bin 480 yeni makine-ekipman projesi destekledik. Bu şu demektir; sessiz reform ve büyük bir dönüşüm göstergelerinden biri bu, mekanizasyonla daha çok teknoloji kullanılmasıyla verimlilik artışı. 5 bin 343 traktör alımını destekledik. Desteklediğimiz bu projelerde 13 bin kişinin istihdamını sağladık.”

13’üncü başvuru çağrısının proje kabullerinin 10 Şubat’ta sona ereceğini hatırlatan Eker, süt, et, meyve, sebze ve su ürünlerinin işlenmesi ve pazarlanmasına yönelik yatırımlara 308 milyon lira,  arıcılık, seracılık ve süs bitkisi yetiştiriciliği, yerel tarım ve gıda ürünleri, el sanatları, kırsal turizm ve kültür balıkçılığına yönelik yatırımlara 216 milyon lira olmak üzere toplam 524 milyon lira hibe desteği verileceğini, 13’üncü çağrıdan başlamak üzere yenilenebilir enerji, seralarda fide ve fidan yetiştiriciliği, kurutulmuş meyve sebze ve et parçalama tesislerinin de destek kapsamına alındığını söyledi.

2020 yılına kadar uygulanacak IPARD-2 için AB Komisyonu’ndan 9 Aralık’ta ön onay aldıklarını belirten Eker, “Hedefimiz bu fonları da tam ve etkin kullanarak Türkiye’nin kalkınmasına katkısını artırmak. 801 milyon avro AB katkısı,  244 milyon avro Türkiye Cumhuriyeti'nin katkısı, toplamda 1 milyar 45 milyon avro hibe kullanılabilecek, bu da yaklaşık 3 milyar liraya denk geliyor. Bu da 2015 yılı içerisinde yeni faz olarak devreye girecek.” diye konuştu.

IPARD-2’nin getireceği yenilikleri de sıralayan Eker, süt ve et üreten işletmelere yatırım tedbirinde kapsamın genişlediğini, hibe oranının %65’ten %70’e çıktığını bildirdi. Eker, manda eti ve sütüne yönelik yatırımlar, kaz yetiştiriciliği yatırımları ile beyaz etin yanında yumurta üretiminde mevcut kümeslerin modernizasyonunun da destek kapsamına alındığını, %50-65 arasında olan hibe oranının %60-70 arasına çıktığını kaydetti.

Süt, et, meyve, sebze ve su ürünleri işleme ve pazarlama yatırımlarında hibe oranının arttığını aktaran Eker, bu alanlardaki yatırımlarda atık yönetimine yönelik yatırım yapanlara %10 ilave hibe verildiğini, hibe oranının %50’den %60’a çıktığını dile getirdi. Eker, kırsalda yenilenebilir enerji yatırımlarının da destek kapsamına alındığını vurguladı.

TKDK'nın bu yıl en az 1,2 milyar lira hibe ödemesi planladığını belirten Eker, kurumun, sadece IPARD destekleri değil, kırsal kalkınmaya sağlanan ulusal kaynaklı destekleri de kapsayan AB’de olduğu gibi bir “Ödeme Ajansı”na dönüştürülmesine yönelik çalışmaları hızlandıracaklarını söyledi. Eker, IPARD-2 kapsamında yeni kurulacak tesisler ile ilave 10 bin istihdam daha oluşturulmasının planlandığını bildirdi.

Basın toplantısında soruları da yanıtlayan Bakan Eker, üretici ve tüketici fiyatları arasındaki farklara ilişkin çalışma yapmak üzere Gıda ve Tarımsal Ürün Piyasaları İzleme Komitesi’ni kurduklarını hatırlattı. Konunun lojistik, ticaret, perakende market zinciri boyutuna dikkati çeken Eker, Komisyonun bu konularda çalıştığını, gerekli tedbirlerin Ekonomi Koordinasyon Kurulu ve ardından Bakanlar Kurulu’nda alınacağını ifade etti.

Son dönemlerde meydana gelen sel felaketlerinin seralarda oluşturduğu fiziki zararlara yönelik hasar tespit çalışmalarının devam ettiğini vurgulayan Eker, “Sele, dona, doluya karşı sigorta var. Sigorta poliçe bedelinin yarısını hibe veriyoruz. Zarar verenlerin büyük bir kısmını, hemen hemen tamamına yakınını kapsıyor. Aslında onlar sera da değil, örtü altı. Basit bir şekilde naylon bir tünel yapıyor, oranın altında daha çok yapraklı sebzeler üretiliyor. Bunlar Çiftçi Kayıt Sistemi’ne de dahil değil, sigorta yaptırmıyor. Onlarla ilgili ancak sosyal yardım şeklinde bazı önerilerimiz var. İlgili diğer bakanlıklarımıza bu önerileri götürdük. Tarım maalesef açıkta yapıldığından birçok tabiat riskine açıktır.” dedi.

Haber Etiketleri

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.