Gıda Hattı

Üreticiler de dertli

12 Şubat 2007, 11:36
Paylaş
Üreticiler de dertli

Peki üretici cephesi sorunlara nasıl bakıyor? 2005 yılında kurulan ve bugün yaklaşık 100 bin üretici üyesi bulunan Süt Üreticileri Birliği (SÜT-BİR) Başkanı Ali Koyuncu, sektörde başta kayıt sorunu bulunduğunu, Tarım Bakanlığı tarafından tutulan hayvan kayıtlarının sağlıklı olmadığını belirtti.

. Çiğ sütteki bakteri ve somatik hücre sayısının fazlalığının çok ciddi bir sorun olarak karşılarında durduğunu hatırlatan Koyuncu, hijyenik koşullarda süt üretiminin hayvan sağlığı şartlarının iyileştirilmesine bağlı olduğunu kaydetti. Koyuncu, şunları söyledi: “Patojen mikroorganizmalardan ari olan hayvandan elde edilecek sütün sağımı ve depolanması da hijyenik olduğunda mililitredeki bakteri sayısı 10 binin altına düşmekte ve sağlıklı süt olarak değerlendirilmektedir. Türkiye’de bugün hayvanların sağlık şartları ile sütün sağım ve soğutma sistemleri iyileşmeden elde edilen sütteki bakteri sayısı mililitrede 1 milyonun, somatik hücre sayısı ise 600 binin üzerindedir. Uluslararası standartları yakalamak, çıkartılan idari düzenlemeleri uygulamaya bağlıdır.

Sokak sütüyle mücadele edilmiyor

Sokak sütçülüğü ile mücadele etmeyen kamu, üreticiye kaliteli süt ürettiğinde ilave prim ve destek vermemektedir. İlave destekler, ıslaha yönelik verilmektedir. Oysa sorun, sağlık sorunudur. Destekleme, sanayici ve üreticiyi, hatta tüketiciyi koruyarak yapılmamaktadır. Kaliteye dolaylı etki edecek desteklerin varlığı da sonuç almaya yönelik değildir. Kaliteli çiğ süt üretimini artırmanın yolu, üretim koşullarının iyileştirilmesine yönelik desteklemelerin yapılmasından geçer. Bu koşulları sağlayan üreticiye hem kamu hem sanayici özel prim vermelidir. Üreticinin eğitimi, hayvanların sağlığı, makinalı sağım ve soğutma sistemleri, depolama ve taşıma gibi uygulamalar bir bütünlük içinde ele alınmalı, çalışmalara sanayici de ortak olmalıdır.”

Teşvik tebliği sürekli değişiyor

Halen uygulanan süt teşvik sisteminin, sütün sanayiye gitmesi koşulu ile üreticinin örgütlülüğünü öne çıkardığını belirten Koyuncu, teşvik tebliğinin her yıl, hatta yıl içinde birkaç kez değişmesinden yakındı. Bunun uygulamada ciddi sorunlara sebep olduğunu kaydeden Koyuncu, “Büyük kampanyalar açılarak tanıtılan desteklemeler sonucu gelinen yer, hala 10 yıl öncesiyle aynıdır. Üretilen sütün sanayiye giden kısmı 10 yıl önce 2.8 milyon tondu, bugün de 3 milyon tondur. Aşırı bürokrasi nedeniyle üreticinin özellikle küçük mandıralara yönelmesi, üreticinin il ve ilçe müdürlüklerince bazı örgütlere yönlendirilmesi, sanayicinin kapasitesinin altında çalışması kayıtlı süt üretimini engellemektedir” dedi. Koyunca’ya göre, çözüm için dünyayı yeniden keşfetmeye gerek yok. Gelişmiş ülkelerdeki sistemin uygulanması yeterli. “Süt ile ilgili düzenlemelerin tek sahibi olmalı, üreticiler aynı çatı altında toplanmalı, herkes sistemden yararlanmalı” diyen Koyuncu, kamunun geç de olsa çıkartılan ‘Üreticiler Birliği Kanunu’nu uygulamamakta direndiğini ileri sürdü. Koyuncu, “Çözüm; üreticinin Süt Üretici Birliği”ne üye olması ve her türlü teşvikten yararlandırılmasına yönelik değişikliklerin yapılmasıdır. 2007 yılı bu açıdan milad olacaktır. Bu yıl düzenlemeler yapılamaz ise önümüzdeki yıllarda hiçbir gelişme sağlanamaz ve süt yine en çok sorunlu bir sektör olmaya devam eder” şeklinde konuştu.

Üretim rakamları hayali

Kayıtdışılığa da vurgu yapan Süt-Bir Başkanı Ali Koyuncu, sözlerini şöyle sürdürdü: “Ülke olarak ne miktarda ürettiğinizi bilmiyorsanız, üretilen sizin olamaz. Hayvan sayısını ortalama bir laktasyondaki süt verimine bölerek bulunan rakam, üretim rakamı değildir. Hayalidir, kolaycılıktır. 10.5 milyon ton süt üretildiği, ancak 3 milyon tonunun işlendiği ifade edilmektedir. 7 milyon ton süt nerede? Gerçek rakam kayıtlı rakamdır ve 2. 8 milyon tondur. Bizim ‘kayıt’dan anladığımız ve olması gerekenler 5200 sayılı kanunla belirlenmiştir. Buna göre kaliteli süt üretimi gerçekleştirilerek, üretilen bu sütün pazara standardı yüksek şartlarda arz edilmesini sağlamaktır. Kanun bu görevi, üretici birliğine vermektedir. Tüm faaliyetler kamunun denetiminde birlik aracılığı ile yürütüleceğinden; hayvanlar, üretilen süt, kalite ve hijyen, gelirler, sanayici, ithalat ve ihracat kayıt altında olacak, böylece uluslararası rekabette ülke gelirleri yanında üretici gelirleri de artmış olacaktır. Birliğimiz en ücra noktadaki üretimi dahi kayıt altına alabilecek bilgi otomasyon sistemini kurmuş ve uygulamaya başlamıştır. Kamu da bizim duyduğumuz heyecanı duyarsa iki yıl içinde tüm üretimimiz kayıt altına alınmış olacaktır.”

Son olarak, süt ve süt ürünleri tüketimini arttırmak için ulusal kampanyalar düzenlenmesinin önemine dikkat çeken Koyuncu, “Sütün tüketici boyutu da oldukça önemlidir. Kampanyalarla okul ve okul öncesi dönemdeki çocuklarımızın sağlıklı beslenmeleri teşvik edilmelidir. Kamu ve özel sektör bir proje hazırlamalı, üretici örgütlerinin de katılımıyla süt tüketimi özendirilmelidir. ABD ve AB ülkelerinde ‘süt bıyığı’reklamı ile süt tüketimi ciddi oranda artmıştır. Sanatçılarımız ve toplum önderlerinin katılacağı bu tip kampanyalara ağırlık verilmesi gerekir” dedi.

Sütte 300 milyon YTL’lik teşvik primi kavgası

Sektöre ilişkin son bir not. Tarım Bakanlığı’nın yıllık yaklaşık 300 milyon YTL’yi bulan süt teşvik priminin hangi yolla dağıtılacağına ilişkin 54 nolu tebliği, üretici birliklerini karşı karşıya getirmiş durumda. Hayvancılık Kooperatifleri Merkez Birliği’nin, primlerin dağıtılması için gereken icmal düzenlemelerinin kendi yetkisinde olduğu ve aksi uygulamalarda oluşacak zararlardan sorumlu olacaklarına dair tarım il müdürlüklerine yazdığı yazı tartışma yaratırken, Köy Kalkınma Kooperatifleri Merkez Birliği de, tebliğle kapsam dışı bırakıldıkları gerekçesiyle Danıştay’a dava açmış bulunuyor. Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği de, teşvik sisteminin ıslah çalışmalarını özendirmekten uzak olduğunu savunuyor. Yetkililer ise örgüt yöneticilerinin kayıtlı sütleri kimin belgeleyeceği ile ilgili değil, kayıtsız sütleri kayıt altına almak için rekabet etmelerini istiyor.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.