Gıda Hattı

Turkovac aşısı ne kada etkili? Turkovac aşısının yan etkileri neler?

13 Ocak 2022, 15:46
Paylaş
Turkovac aşısı ne kada etkili? Turkovac aşısının yan etkileri neler?
Turkovac aşısı ne kada etkili? Turkovac aşısının yan etkileri neler? Pandemi döneminin en çok konuşulan konularından biri olan aşılama da acil kullanım onayı alarak üretime başlanılan yerli aşı Turkovac oldu. Koronavirüs salgınına karşı üretilen Türk aşısıyla ilgili yaşanan gelişmeler sonrasında "TURKOVAC aşısının an etkileri ve ne kadar koruyucu olduğu merak konusu oldu. İşte detaylar... 

Turkovac aşısı ne kada etkili? Turkovac aşısının yan etkileri neler? Pandemi döneminin en çok konuşulan konularından biri olan aşılama da acil kullanım onayı alarak üretime başlanılan yerli aşı Turkovac oldu. Koronavirüs salgınına karşı üretilen Türk aşısıyla ilgili yaşanan gelişmeler sonrasında "TURKOVAC aşısının an etkileri ve ne kadar koruyucu olduğu merak konusu oldu. İşte detaylar... 

TURKOVAC AŞISININ ÖZELLİKLERİ NELER?

Aşı türü: Etkisizleştirilmiş virüs içeren inaktif aşı

Uygulanması gereken doz sayısı: Henüz kesinleşmedi

Geliştiren kurumlar: Kayseri, Erciyes Üniversitesi bünyesindeki Aşı Araştırma ve Geliştirme Merkezi (ERAGEM) ve İyi Klinik Uygulama ve Araştırma Merkezi (İKUM).

Destekleyen: Sağlık Bakanlığı Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB)

Sağlık Bakanlığı ile Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı'nın desteklediği aşının Türkiye Koordinatörlüğü'nü, Hacettepe Üniversitesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Öğretim Üyesi ve aynı zamanda Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Serhat Ünal yürütüyor. Aşıyı, Prof. Dr. Aykut Özdarendeli'nin başında olduğu Erciyes Üniversitesi bünyesindeki Aşı Araştırma ve Geliştirme Merkezi ile İyi Klinik Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde görevli ekip geliştiriyor.

TURKOVAC AŞISINI KİM ÜRETİYOR?

TURKOVAC (geçici adı ERUCOV-VAC), Türkiye Sağlık Bakanlığı ve Erciyes Üniversitesi tarafından geliştirilmiş inaktif tipte bir COVID-19 aşısıdır. Veteriner hekimProf. Dr. Aykut Özdarendeli'nin ekip liderliğiyle aşı Türkiye'de Acil Kullanım Onayı almıştır.

İlk çalışmalar
Özdarendeli'nin SARS-CoV-2'yi izole etmesi ve gen haritasını çıkarmasıyla[8] aşı çalışmaları başladı.

Faz-1 ve Faz-2
Aşının Faz-1 çalışmaları 44 gönüllü, Faz-2 çalışmaları ise 250 gönüllü üzerinden yürütüldü.Çalışmalar sonucunda, Sinovac'ın ürettiği CoronaVac aşısından daha etkili olduğu belirtildi.

Faz-3
Nisan 2021 ayında, Faz-2 çalışmalarının ikinci doz uygulaması tamamlandığı ve Faz-3 çalışmaları için gönüllüler arandığı belirtildi. Aşının ekimde üretim, kasımda ise acil kullanım onayının alınması öngörüldü.

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, yerli Covid-19 aşısı TURKOVAC'ın Faz-3 çalışması için gönüllü olmak üzere 846 bin 451 kişinin başvurduğunu bildirdi.

22 Haziran 2021'de Faz-3 çalışması için ilk aşı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın da video konferans ile katıldığı Ankara Şehir Hastanesi'nde uygulandı. Aşının ismi de bu tarihte duyuruldu.

Ağustos 2021'de Özdarendeli, aşının İngiliz (Alfa) varyantına karşı yüzde yüz etkili olduğunu belirtti.

Faz-3 çalışmaları devam ederken CoronaVac ile karşılaştırmalı çalışmalar başladı.

9 Eylül 2021'de Fahrettin Koca, aşının acil kullanım onayına müracaat edecek duruma geldiğini ve onay alması halinde ekim ayında seri üretime geçilebileceğini duyurdu.

25 Kasım 2021'de Fahrettin Koca, aşının Acil Kullanım Onayı başvurusunun yapıldığını açıkladı.

Uluslararası çalışmalar
Faz-3 çalışmalarının Azerbaycan, Polonya, Macaristan, Özbekistan, Pakistan, Arjantin, Kolombiya, Paraguay, Kırgızistan, KKTC ve Malezya'da yürütülebileceği belirtildi.

TURKOVAC FAZ 3 SONUÇLARI NE?

Faz-3 çalışması koordinatör araştırmacısı Prof. Dr. Mine Tanrıöver ise ara sonuçların 1182 gönüllü ile açıklandığını, 1008 kişiye bakıldığını ve bu aşamada Coronavac aşısı uygulanan 502 kişiden 45'i, TURKOVAC aşısı uygulanan 506 kişiden de 23'ünde corona virüs saptandığını söyledi.

TURKOVAC AŞISI İNAKTİF Mİ, mRNA MI?

Erciyes Üniversitesi ile Sağlık Bakanlığı Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı tarafından geliştirilen yerli aşı olan Turkocav, Sinovac gibi inaktif türdedir.

VARYANTLARA KARŞI NE KADAR ETKİLİ?

Yerli aşı adayı Turkovac'ın çeşitli varyantlar üzerinde etkinliğine yönelik çalışmalar da yürütülüyor.

Bu çerçevede aşının "Alfa varyantına karşı yüzde 100 etkili olduğu" belirlenirken, izole edilen Delta varyantı üzerindeki incelemeler devam ediyor.

Erciyes Üniversitesi (ERÜ) Rektörü Prof. Dr. Mustafa Çalış, Prof. Dr. Aykut Özdarendeli tarafından Kovid-19'a karşı geliştirilen Turkovac aşısının İngiliz (Alfa) varyantına karşı etkili olduğunu daha önce yaptıkları çalışmayla ortaya koyduklarını söyledi. Çalış, ERÜ'nün projesiyle Özdarendeli ve ekibinin Delta varyantına yönelik de çalışma başlattığını, bu varyantın izole edilmesinde de başarı elde ettiklerini kaydetti.

TURKOVAC AŞISI KIYASI CORONAVAC OLDU

Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Serhat Ünal, yerli aşı Turkovac'ın Faz-3 sonuçlarını bu sabah canlı yayında açıkladı:

– Kıyas ürünümüz ikisinin de inaktif aşı olması nedeniyle Coronavac'tır. Bu aşıyla karşılaştırılmasına karar verildi. Bir tarafta Coronavac değerleri var, diğer tarafta Turkovac değerleri var. Coronavac'ın geliştirildiği dönem virüsün ana olduğu haldi. Turkovac döneminde ise delta gibi birçok varyant vardı. Coronavac döneminde aşı yok durumu vardı. Turkovac döneminde ise birçok aşı imkanı vardı.

– Turkovac'ta takip süremiz 108 gündür. Daha yakından ve uzun süre incelenmiştir. 4 Ağustos'ta 400 gönüllü sayısına ulaştık. 21 Ekim'de ara güvenlik analizi yapıldı. Etik kurulu bunu özellikle istedi. Sonlanım noktasına ulaşmasına rağmen 23 Kasım 2021'de çalışmanın destekleyicisi Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) bir yazıyla o güne kadar ki sonuçların bildirilmesini istedi. 22 Aralık 2021'de Turkovac'ın acil kullanım onayı alması kararı çıktı. Biz de yeniden incelememize başladık.

Hacettepe Üniversitesi'nden Prof. Dr. Mine Durusu Tanrıöver de şunları söyledi:

– Herhangi bir hastalığı olmayan gönüllü grubumuz vardı. Bize başvuranların yarısı Coronavac koluna yarısı ise Turkovac koluna yönlendirildi. İlk gönüllüyü aldığımızda vaka sayımız 6 bin, ilk denemeyi yaptığımızda ise 26 bindi. 4 katından fazla vaka artışı vardı. İnsidans değerleri bu yüzden arttı. 22 Haziran ile 27 Aralık arasındaki gönüllülerin bulgularını paylaşacağız.

TURKOVAC'IN KORUYUCULUĞU NE?

Coronavac aşısı olanların yüzde 8,9'u hastalığa yakalanırken TURKOVAC için bu oran yüzde 4,5 oldu. Bilim insanları ise bir karşılaştırma söz konusu olmadığına ve araçlarının Coronavac kadar etkili olduğuna dikkat çekti. İlk ara sonuçlara göre TURKOVAC'ın hastalığa yakalanmada Coronavac aşısına göre yüzde 49 daha koruyucu olduğu belirlendi.

İlk ara sonuçlara göre açıklanan, hastalığa yakalanan kişiler arasında TURKOVAC kolunda sadece 61 kişi semptom gösterirken Coronavac'ta ise 81 kişi olarak açıklandı.

Coronavac aşısında hastaneye yatıp tedavi olmak zorunda kalan hiçkimse bulunmazken TURKOVAC'ta bu sayı 3 oldu. Bilim insanları, hastaneye yatan 3 kişiden 3'ünün de aşının koruyuculuğu geliştikten sonra hasta olmadığına ve solunum desteği olmadan hastaneden ayrıldıklarını belirtti.

HATIRLATMA DOZU TURKOVAC MI OLACAK?

Bilim insanları, çift doz BioNTech aşısı üzerine de hatırlatma dozu olarak TURKOVAC'ın uygulanacağı ayrı bir çalışma yürütüleceğini söyledi.

TURKOVAC YAN ETKİLERİ

Sağlık Bakanlığı Koronavirüs Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Ateş Kara, elde edilen ön verilere göre, Turkovac uygulanan kişiler arasında Covid-19'u ağır geçiren olmadığını, ayrıca yerli aşının hatırlatma dozunda da antikor seviyelerini hızla yükselttiğini bildirdi.

Aşının yan etkilerinin ele alındığı, güvenlik yönüyle ilgili ikinci grup çalışmada ise yaklaşık 3-4 bin kişiye ulaşılmasının amaçlandığına dikkati çeken Kara, "Bu noktada başlangıca göre bir avantajımız var; inaktif aşılar genel anlamda kullanıldığı ve dünya genelinde yaklaşık 3,5 milyar kişiye uygulandığı için olası istenmeyen etkilerinin neler ve hangi sıklıkta olduğunu biliyoruz. Turkovac'ta da bu etkilerin görülüp görülmediğine bakıyoruz. O verilerin de olumlu olduğunu gördük." dedi.

– Covid-19 tanısı olanların neredeyse yarısı semptom bildirmeyen veya semptom bildirse de ciddi bir rahatsızlık yaşamayanlardır. Hastaneye yatan yalnızca üç hasta oldu. Bunlar da aşının koruyuculuk süresinden önce yakalananlardı. Güvenlik verilerimizi beklenen ve beklenmeyenler olanlar olarak ayrı ayrı takip ediyoruz. Turkovac kolunda beklenen yan etkilerin Coronavac'a göre biraz daha fazla olduğunu gördük.

– Hastalığı engelleme oranı Coronavac'ta yüzde 8,96 iken, Turkovac'da yüzde 4,55. Çalışma sonuçlarına göre Turkovac'ın, hastalanma riskini Coronavac'a göre yarı yarıya azalttığını söyleyebiliriz.

– Yan etkileri evrelendiriyoruz. Kişide hasara, fonksiyon kaybına uğratmış mı, bunlara bakıyoruz. Evre-3 etkisi bir kişide oldu. O da bulantı, kusma vakası. Coronavac kolunda oldu. Aşı yerinde ağrı olduğunu söyleyebiliyoruz. İki aşıda da ciddi başka bir şey olmadı. Turkovac en az, Coronavac kadar etkin ve güvenilir bir aşıdır. Çalışmalarımız, araştırmalarımız sürüyor.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.