Gıda Hattı

Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş açıkladı: Pek çok gıda ürününe yüksek zam uygulanacak

11 Kasım 2021, 02:37
Paylaş
Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş açıkladı: Pek çok gıda ürününe yüksek zam uygulanacak
Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş’tan açıklama geldi. Ekim ayı gıda zamlarını açıklayan Demirtaş pek çok ürün ve malzemeye zam yapıldığını açıkladı.

Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş tavuğa %64, ayçiçek yağına %60, mercimeğe %41, süt ve yoğurda %35 zam uygulandığını söyledi ve son zam furyasının devam edeceğini açıkladı. LPG, motorin, benzin ve faturalara gelen zamlar zaten vatandaşları zorlarken birde gıda ürünlerine gelen zamlar vatandaşa zor günler yaşatıyor. Herkes asgari ücrete yapılacak zammı merakla bekliyor.

Ekim ayı içerisinde tavuk eti fiyatı %64 zamlanırken ayçiçek yağı % 60.8, margarin %53.8, mercimek %41.8, süt ve yoğurt %35, nohut %34.4, ekmek %6.4 zamlandı. Toplu zamlara vurgu yapan Demirtaş tablonun önümüzdeki günlerde yine artarak devam edeceğini söyledi ve gıda ve tarım ürünlerinin önümüzdeki dönemde de zamlanacağını belirtti. Özellikle ithal ürünlerle rekabet edemeyen üreticilerin piyasadan hızla çekildiğini söyledi. Demirtaş tarımsal nüfusunun yüzde 7'ye kadar düştüğüne dikkat çekti ve yapılan açıklamaya göre tam olarak şöyle;

Ülkemizde genel enflasyonun itici gücü “gıda enflasyonu”dur. Enflasyonun geleceğini tahmin etmek için en sağlam yöntem ise ÜFE oranına (Üretici Fiyatları Endeksi) bakmaktır. Çünkü fiyatlar üretim bazında artıyorsa, bu artış kısa bir süre sonra tüketicilere de yansıyacaktır. TÜİK’in açıklamasına göre ekim ayında TÜFE yüzde 2.39, Yİ-ÜFE yüzde 5.24 oranında artmış; yurtiçi ÜFE, Aralık 2020’ye göre yüzde 37.34, geçen yılın ekim ayına kıyasla yüzde 46.31 artış göstermiştir. Ekim ayı sonu itibarıyla ÜFE’deki 12 aylık ortalama artış yüzde 36.2 olmuştur. Aynı dönemde tavuk eti yüzde 64, dana eti yüzde 23, ayçiçeği yağı yüzde 60.8, margarin yüzde 53.8, yumurta yüzde 49.3, mercimek yüzde 41.8, zeytinyağı yüzde 39.4, süt ve yoğurt yüzde 35, nohut yüzde 34.4, ekmek yüzde 26.4 oranında artmıştır. Bu tablo, önümüzdeki dönemde de gıda ve tarım ürünlerinin aşağı yukarı bu oranda bir artış olacağını göstermekte. Bu yıl özellikle hububat, bakliyat ve yağlık bitkiler alanında kuraklığa bağlı rekolte düşüşlerinin yanı sıra hayvancılık ve süt üretiminde yaşanan sorunlar göz önüne alındığında et, süt, ekmek, makarna, bitkisel yağ gibi temel gıda maddelerinin zam dalgasında başı çekeceklerini söyleyebiliriz.

Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş açıkladı
Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş açıkladı

Gübre fiyatlarında artış %150

Tarımsal faaliyetlerde önemi oldukça yüksek olan gübre temel girdileri arasında yer alıyor. Azotla birlikte gübre de büyük bir insan gördü. Çiftçinin yükünün artmasına neden olan zamlar ile ilgili TÜİK rakamlarına göre en fazla artış %41,78 olarak görüldü. Gübre ve toprak geliştiriciler alt grup da görüldü ve 2020/2021 yılları arasında amonyum sülfat gübresi %125, amonyum nitrat %90 ve %19.60, 20.20.0 gübresi % 41 oranında yükseldi.

Zamlar bile gübresinde yüzde 60'a kadar yükseldi. Piyasada 4.800 TL olan ÜRE gübresi zamlı tarife ile beraber 5 bin 300 lira ile 5 bin 500 lira arasında satılmaya başlandı. DAP gübre fiyatı da tonda 150 TL artış gösterdi ve genelde oran gübrede artış oranı %50’ye ulaştı. Bunun yanı sıra Üre gübresine ulaşmakta da sıkıntı yaşanıyor. Gübre fiyatlarında artış yaşanırken hububat ürünlerinde 2021 yılı için dekar başına 16 TL'den 20 TL'ye yükselmesi 2022'ye için bu rakamın 32 TL olarak belirlenmesi önemli bir anlam taşımıyor. Kuru tarımda gübre maliyeti 500 TL'ye sulu tarımda ise 800 TL'ye yükseldi. Mazot fiyatlarında yüzde 23.5 zam yaşandı ve 6,60 TL’den 8,16 TL'ye kadar çıktı. Bu zamlar tüketiciye doğrudan yansıdı ve bu bakışlar çiftçinin kullanmış olduğu ilaç, elektrik, su gibi girdiler açısından da bir öneme sahip. Artırmak yerine azalttım görüldüğünde fiyatlardaki artışın ne kadar arttığını ortaya koyuyor.

Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş açıkladı
Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş açıkladı

Çiftçinin kaybı büyük

Demirtaş'a sorulan 1 soru tüm gerçeği ortaya koydu. İktidarın tarım sektöründeki destekleri yeterli mi sorusuna cevap veren Demirtaş destekleme de asıl sorunun öngördüğü asgari miktar olan GSMH’nin yüzde biri oranında desteğin bu kanunun çıktığı tarih itibariyle verilmemesi 2021 yılı bütçesinden ayrılması gereken 43 milyar liranın vatandaşa ulaştırılması gerekiyordu. Ancak böyle olmadı 2020 ve 2021’den 22 milyar lira olarak belirlenmişti. 2022 yılı merkezi yönetim bütçesinde ise tarımsal desteklemeler için 25 milyar 834 milyon lira ayrıldı. Bu rakam yaşa göre verilmesi gerekirken çok daha az 202’den bu yana tarımsal destekleme de 3 milyar lira artış yaşandı. Ancak 2021 yılında yalnızca mazota gelen zam Türkiye'nin bütçesinden 6 milyardan daha fazla kaybı getirdi. Genel bütçeyi artırmadan desteklemek kaynakları ile bir üründen diğer ürünü girdiden diğerine aktarmak ile bu sorunu çözmek mümkün olmayacak.

Çiftçi ne kadar borçlu

Çiftçilerin çoğu borçlu. 2021 yılında çiftçinin bankalara olan borcu 150 milyar civarında. Tarım Kredi Kooperatifleri Birliği'ne olan borçları 10 milyar TL, bankalara ve tarım kredi borçları dışında tüm sektörlere 50 milyar TL girdi. Temel sebebi ile piyasaya borçlu toplam borç 210 milyara ulaştı. Covid-19 krizi sebebiyle de planlanan ekonomik destek programlarında çiftçiye verilemeyen destekler nedeniyle genel borç yapılandırmasında tarımsal üreticiler bireysel olarak yararlanamadı. 2020 yılından bu yana haciz işlemleri hızlandı. Hala 100.000'in üzerinde çiftçi bankalara borcu sebebiyle haciz işlemi ile karşı karşıya.

Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş açıkladı
Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş açıkladı

Rekolte kaybı yüksek

Bu yıl yaşanan kuraklık sebebiyle rekolte kaybı söz konusu oldu. Bazı ürünlerde ciddi kayıplar söz konusu. TÜİK verilerine göre tahıl ve diğer bitkisel ürünlerde bir önceki yıla göre bu yıl yüzde 4.7 azalma yaşandı.

Bunlar da ilginizi çekebilir

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.