Gıda Hattı

Türkiye'nin mavi altını

21 Aralık 2006, 17:38
Paylaş
Türkiye'nin mavi altını

 Bitmeyen Zenginlik

Bilinmeyen zenginlik

Ülkemizin belli başlı bölgelerinde ve daha çok yurtdışında yetişmekte. Dünya çapında fazlasıyla tanınmasına rağmen ülkemizde belirli ölçüde tanınmakta.

Yaban mersini ılıman iklimlere adapte olmuþ botanik olarak gerçek üzümler grubunda yer almakta. Kuzey yarım kürenin serin ve dağlık bölgelerinde yetişmekte.

Genel olarak kuzey Avrupa, Amerika’daki Rocky dağları ve ülkemizde Doğu Karadeniz Bölgesi’nin rakımca yüksek olan fundalık ve ormanlık bölgelerinde yabani formda değişik tipleri bulunmakta. Uludağ’da, Iç Anadolu’nun bazı yerlerinde  yetişmekte. Likapa (yaban mersini) tam güneş alan, nemli, drenajı iyi olan, organik maddece zengin ve asitli topraklarda iyi yetişmekle birlikte kalsiyum düzeyi yüksek topraklarda fazla gelişim gösteremez. Yabanisinin olduğu yerlerde, defne, çam, kızılağaç veya beyaz sedirin karışık olarak yetiştiği nispeten meyilli alanlarda kültür çeşitleri rahatlıkla yetişebilmekte.

Yüksek boylu yaban mersini, alçak boylu yaban mersini ve tavşan gözü yaban mersini olmak üzere üç farklı türü vardır. Yüksek çalı formu yabani mersinler; dik büyüme gösterir. Kışın yapraklarını döker. 2-5 metreye kadar uzayabilmekte. Yaprakları eliptik veya oval olup 7,5 cm uzunluğunda. Alt  yüzeyleri ince tüylü, kenarları düz. Meyve rengi mavi-siyah. Kaliteli olan meyveleri taze tüketimden ziyade sanayi için uygun. Meyve olgunluğu artıkça renkte matlaşma meydana gelir. Alçak boylu yaban mersini yapraklar mavi yeşil renkte iken, meyveleri parlak siyah renktedir. Mera ve doğal ortamlarda yetişmekte. Tavşan gözlü yaban mersini, dik ve kuvvetli büyüme göstermekte. 10m uzayabilmekte. Yaprakları küçük, oval veya eliptik olabilir. Meyveleri mavi-siyah renkte, sert kabuklu ve fazla çekirdeklidir. Meyveleri taze ve sanayilik olarak üretilebilmekte. Meyveler matlaşmaz. Çiçeklerdeki taç yapraklar döküldükten sonra 90 gün içinde meyveler olgunlaşır.Tam olgunlukta toplansalar  da bu durumu uzun süre muhafaza eder ve buruşmazlar.

Yaban mersinleri dünyada en popüler meyvelerden biri iken ülkemizdeki yetiştiriciliği daha yeni başlatıldı. Doğadan toplanan yabani meyveleri beğenilerek tüketilen yaban mersini henüz ticari olarak yetiştirilmemekte. Yurt dışında geniş bir ticari kapasiteye sahip iken ülkemizde ticareti ile ilgili çok fazla girişim yapılmamakta.

Yurdumuzda  farklı birçok isimle bilinmekte  likapa, ligarba, kaskanaka, çera, morsivit ,mahabak, ayı üzümü, çay üzümü veya çoban üzümü.

Pektin içeriği yüksek,besleyici olmasına rağmen kalori ve sodyum içeriği düşüktür. Likapanın besince değeri; %83'ü su, %0,7' si protein, %0,5'i yağ, %15'i karbonhidrat, %1,5'uğu lifdir. Meyveleri yüksek miktarda A, C, E vitaminleri ve betakaroten içermekte. Likapa, antioksidan madde içeriği en yüksek bahçe bitkisidir. Çok farklı amaçlar için kullanılmakta. Taze meyve olarak ,meyve suyu olarak; tek başına veya diğer meyve sularıyla kokteyl yapılmakta. Kuru meyvesi, çiçek, kök ve yaprakları ilaç sanayisinde kullanılmakta. Süt ve süt ürünleri teknolojisinde; dondurma, yaban mersini içeren süt veya yoğurt olarak. Kuru meyve teknolojisinde, meyveli ekmek, çörek, kek, puding ve pastalarda.Baharat sanayisinde kullanılmakta.Reçel,marmelat ve konserve sanayisinde kullanılmakta. Likapanın vücut üzerinde bir takım olumlu etkileri bulunmakta. Ağız, deri ve üriner sistem enfeksiyonları, anti kanserojen ve antioksidant (damarlarda yağ birikimini engelleme) özelliğine sahip. Aşırı  kanamayı durdurma, damar sertliği riskini de azaltmakta. Zayıf kan dolaşımını artırmakta. Bağırsak metabolizmasını düzenlemekte. Gece körlüğünü ortadan kaldırmakta. Göz yorgunluğunu gidermekte, miyopluk ve şeker hastalığından kaynaklanan görme bozukluklarını engellemekte. Gut ve Romatizma, HIV virüsünün tekrarlanmasını azaltmakta. Kan şekeri ve kolestrolü düşürmekte. Kansere karşı vücudu koruyan enzimleri çalıştırmakta. Kalp krizi riskini azaltmakta. Damar sertliği oluşumunu engellemekte. Sağlıklı bağ dokusu ve yeni kılcal damar oluşumuna yardımcı olmakta. Taze olarak yenildiğinde kanı temizlemekte. Varis ve basuru iyileştirmekte. Yaprak ve kuru meyvelerinden yapılan çay ishal giderici olarak kullanılmakta. Adet kanamalarını düzenleyen bir meyve olarak tavsiye edilmekte.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.