Gıda Hattı

Türk Kimya Sektörüne AB'ye İhracat Engeli

6 Kasım 2007, 21:17
Paylaş

Haziran 2007’de yürürlüğe giren R.E.A.C.H (Registration, Evaluation and Authorisation of Chemicals /Kimyasalların Kaydı, Değerlendirilmesi ve İzni) düzenlemesi AB’ye ihracat yapan Türk kuruluşlarını etkileyecek. AB’ye yapılacak kimyevi madde ihracatında, ihracatçı firmalarımızın REACH Tüzüğünün öngördüğü şartlarda üretim yapmaları ve ürünlerini Avrupa Kimyasallar Ajansı’na kaydettirmeleri gerekiyor.

AB’ye tam üye olmadığımız için REACH kapsamındaki düzenlemelerin henüz kimya sektörümüzün tüm üretim faaliyetlerinde uygulanması zorunlu değilse de ihracatçı büyük sorun yaşayacak.

REACH sürecindeki ilk uygulama 1 Haziran 2008 - 1 Aralık 2008 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan “ön kayıt”. Ön kayıt sürecinde, firmaların önümüzdeki yıllarda AB’ye ihraç etmeyi planladıkları tüm kimyasalları AKA’ya (Avrupa Kimyasallar Ajansı-European Chemicals Agency-ECHA) bildirmeleri gerekiyor.

Ön kayıtta istenen bilgiler:

1) Başvuranın (kişi/firma) ismi veya temsilcinin ismi.

2) Kimyasal maddeye ilişkin temel bilgiler: İsim, CAS and EINECS numaraları.

3) Gelecek üç yılda satışa sunulması öngörülen ortalama miktar.

4) Kayıt tarihi.

5) Maddenin Read-across yaklaşımı veya (Q)SAR yöntemiyle değerlendirilme durumu REACH kapsamında kimyasalların kayıt edilmesi süreci 2018 yılına kadar devam edecek. Ön kayıt yoluyla, 2018 yılına kadar kayıt yapılması gereken maddelerin AB pazarına satışına ara verilmeden devam edilmesi mümkün olacak.

REACH sistemi, AB’de üretilen ve AB’ye, AB üyesi olmayan ülkelerden ithal edilen kimyasalları düzenliyor. AB, bu süreçte sadece AB’de yerleşik özel / tüzel kişileri muhatap kabul etmekte, AB dışı üreticileri (non-EU manufacturer) ise doğrudan muhatap kabul etmiyor.

Türkiye’deki üretici/ihracatçı firmalar REACH sistemine göre “AB dışı üretici” (non-EU manufacturer) kategorisinde. Bu kategori çerçevesinde bulunan firmalarımızın AB’ye doğrudan müracaatları mümkün olmayacak.

Firmalarımızın AB’ye ihracat yapabilmeleri için iki alternatif mevcut.

1’İNCİ ALTERNATİF: AB’de yerleşik bir ithalatçı, Türkiye’den ithalatını yaptığı maddeleri bizzat kendisi REACH sistemine kaydedecek. Bu durumda ithalatçının sorumluluğu herhangi bir AB’li üretici ile aynıdır. İthalatçı firmanın Türk üretici/ihracatçı adına kayıt dosyasını hazırlayıp Avrupa Kimyasallar Ajansı’na (AKA) sunması için gerekli tüm veriler (gizlilik derecesi ne olursa olsun) Türk firma tarafından ithalatçı firmaya verilecek. Bu alternatifin önemli bir olumsuz yanı ithalatçının maddeye/formülasyona ilişkin tüm bilgileri elde edebilmesidir. Diğer taraftan, ithalatçıların kayıt işlemini (kayıt ve bürokrasi sürecinin uzunluğuna bağlı olarak) kendi üzerlerine almak konusunda isteksiz davranmaları söz konusu olabilir.

2’İNCİ ALTERNATİF: Türk üretici/ihracatçılarının tek temsilci (only representative) atamalarıdır. Tek temsilci AB’de yerleşik bir gerçek veya tüzel kişi olabilir. Tek temsilci AKA’nın ve sistem içerisinde yer alan diğer AB kurumlarının tek muhatabı konumunda olacaktır. AB kurumları Türk firmalarla REACH sürecine ilişkin resmi ilişki içerisinde bulunmayacak. Tek temsilci ihraç edilmek istenen maddeleri AKA’ya kaydettirecek ve REACH kapsamında tek sorumlu olacaktır. Bu durumda ithalatçı firma alt kullanıcı (downstream user) konumunda olup, Kimyasal Güvenlik Değerlendirmesi (KGD), Kimyasal Güvenlik Raporu (KGR), Maruziyet Senaryosu (MS), Güvenlik Bilgi Formu (GBF) vb. rapor, belge ve verileri, kendisi hazırlamak yerine, tek temsilciden talep edecektir.

Görüşler:

Tim Başkanı Oğuz Satıcı: “Kimya sektöründe ihracatçılarımızın reach konusunda yaşadıkları, türkiye’de ab desteğinin neden azaldığını gösteren iyi bir örnek. ab için üzerimize düşeni mutlaka yapalım, ama ayrımcılığa uğratılmayalım. “ diyen TİM Başkanı Satıcı şu önerilerde bulundu:

1. Ön kayıt aşamasının kaçırılmamalıdır: (1 Haziran – 1 Aralık 2008) Aksi halde, maddelerin AB pazarına sürülebilmesi için tüm kayıt süreçlerinin tamamlanması zorunlu kılınmakta ve 2018 yılına kadarki geçiş sürecinden faydalanamama sonucu doğuracaktır.

2. KOBİ’ler başta olmak üzere tedbir alınmalı, sektör dernekleri çatısı altında, sektörel bazda REACH entegrasyon çalışmaları yapılmalıdır. Dernekler, üyeleri adına REACH sistemine kayıt olamamaktadırlar. Ancak kayıt dosyalarının hazırlanmasında ve sürece ilişkin faaliyetlerin koordinasyonunda değerli katkı sağlayabilirler.

3. Türkiye, hiç vakit yitirmeksizin Gümrük Birliği üyesi olarak, AKA’ya doğrudan kayıt yaptırabilme hakkını kazanmaya yönelik girişimlerde bulunmalı. Bunun için Ankara’nın ve ilgili kurumların devreye girmesi gerekir. Mümkünse tek çatı altında ilerlenmelidir. Ayrıca Brüksel nezdinde Türk ihracatçılarının dezavantajlı durumu anlatılmalı ve farklı bir uygulama istenmelidir. AB komisyonu yetkili birimlerine öncelikle bu durumun ticari sırların paylaşımıyla ilgili sakıncaları net biçimde anlatılmalıdır.

EurActiv-5.11.2007

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.