Tatlandırıcılar , Beslenme ve Sağlık

Tatlandırıcılar , Beslenme ve Sağlık

Tatlandırıcılar, aynı miktarı şekerden daha az enerji içeren ve şeker tadı verilen maddelerdir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) günlük enerji alımının %10’unun şekerden gelmesi gerektiğini ifade etmektedir. Ancak diyabet ve kalp damar hastaları, obez bireyler günlük şeker tüketimlerini sınırlamak durumundadır. Tatlandırıcılar bu kişilerin aldığı kaloriyi kontrol altına almak konusunda katkı sağlar. Diyabetli veya obez bireylerin beslenmesinde şeker miktarının kısıtlanması gerekir. Bu bireylerin şeker yerine kullandığı, şeker tadı veren maddelere tatlandırıcı adı verilir.

Tatlandırıcılar, enerji içeren ve içermeyen olmak üzere ikiye ayrılır. Modern dünyada kilo artışına neden olmayan tatlı gıda yeme isteği, sakkarozdan çok daha tatlı olan ve tadı karşılamak için çok küçük miktarlarda kullanılması gereken düşük kalorili, enerji vermeyen tatlandırıcıların geliştirilmesini sağlamıştır.

İlk tatlandırıcı olan sakkarin, 1878 yılında üretilmiştir. Pek çok üründe karışımlar hâlinde kullanılan ve enerji vermeyen tatlandırıcılar, yalnızca şekerin tatlılığının yerini alır. Bu nedenle kek ve reçel gibi ürünlerde ürünün işlevsel yapısının sağlanması için şekerin yerini alacak başka maddeler gerekir.

Bu noktada enerji içeren tatlandırıcılar devreye girer. Bunlar, şekerden türetilen ancak sakkaroz kadar tatlı olmayan tatlandırıcılardır ve kan şekerini yükseltmediklerinden diyabetli kişilerce tüketilebilir. Düşük kalorili ve diyabetik gıdalar, genellikle bu enerji içeren ve içermeyen tatlandırıcıların bir kombinasyonunu içerir.

Enerji içermeyen tatlandırıcılar, tatlılığı verirken; enerji içerenler, tüketicinin beklediği yapıyı sağlar. Eritritol, izomalt, laktitol, maltitol, sorbitol ve ksilitol enerji içeren tatlandırıcılar grubunda yer alır. Asesülfam-K, aspartam, siklamat, sukraloz, sakkarin ve sukraloz ise enerji içermeyen tatlandırıcılardandır.

 

Yasal Düzenleme

Tatlandırıcılar ile ilgili yasal düzenlemeler, Amerika Gıda ve İlaç Dairesi, Avrupa Birliği Gıda Otoritesi, Dünya Sağlık Örgütü ve Gıda ve Tarım Örgütü gibi kuruluşlar tarafından bilimsel veriler göz önüne alınarak oluşturulmaktadır. Ülkemizde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tatlandırıcıların kullanımı, ambalaj ve etiketlenmesi ile ilgili yasal düzenlemeleri yürütmektedir.

Türk Gıda Kodeksi Gıdalarda Kullanılan Tatlandırıcılar Tebliği  gıda maddelerini tatlandırmak amacıyla kullanılan tatlandırıcıları ve tüketiciye direkt sunulan tatlandırıcıların, gıda maddelerindeki kullanımını, ambalajlama ve etiketleme ile ilgili özelliklerini belirlemektir.

Tebliğ ayrıca gıda maddelerini tatlandırmak amacıyla kullanılan tatlandırıcıları ve tüketiciye direkt sunulan tatlandırıcıları kapsar.