AramaArama
Gıda Hattı

Tarımsal katma değerde büyük artış! İşte düşüşte ve çıkışta olan iller

2 Ağustos 2019, 14:06
Paylaş
Tarımsal katma değerde büyük artış! İşte düşüşte ve çıkışta olan iller

TÜİK’in belirlemelerine göre, toplam tarımsal Gayrisafi Katma Değer, 2008’den 2017’ye aradan geçen 10 yılda 74 milyar 451 milyon liradan, 189 milyar liraya yükseldi. İllerin tarımsal katma değer sıralamasında 2008 yılında ilk sıradaki Antalya, 2017’de dördüncülüğe gerilerken, Konya üçüncü sıradan ilk sıraya çıktı.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) İl Bazında Gayrisafi Yurt İçi Hasıla, 2004-2017 verilerini, internet sitesinde yayımladı.

İl Bazında Gayrisafi Yurt İçi Hasıla Raporu

TÜİK’ten yapılan açıklamada, ulusal hesapların toplam ekonominin büyüklüğü, niteliği ve gelişimi hakkında uluslararası standartlarda bilgiler verirken, bölgesel hesapların bölge ekonomilerinin detaylı bir görünümünü, yaratılan ulusal katma değerin bölgesel dağılımını ve bölgeler arası farklılıkları sunduğunun altı çizildi.

TÜİK’in 2004 yılından itibaren yayımladığı bölgesel düzeyde gayrisafi yurt içi hasıla sonuçları kullanılarak, 2004-2017 yıllarını kapsayan ve bölgelere ilişkin değerlendirme, analiz ve karşılaştırmaları sunan “İl Bazında Gayrisafi Yurt İçi Hasıla” sektörler raporu hazırlandı.

Tarım sektörü GSKD, pay ve sırası, İBBS 3. Düzey, 2008 ve 2017

Tarımsal Gayrisafi Katma Değer 189 milyar lira

TÜİK’in belirlemelerine göre, Türkiye’nin tarımsal Gayrisafi Katma Değer’i (GSKD) 2008 yılında 74 milyar 451 milyon lira iken, 2017’de 189 milyar liraya ulaştı. İllere göre sıralamada ilk sıraya yükselen Konya’nın toplam GSKD içindeki payı, 10 yılda 3 milyar 259 milyon liradan 10 milyar 948 milyon liraya çıktı. 2008 yılında 3 milyar 536 milyon lira pay ile birinci olan Antalya ise 6 milyar 674 milyon lira ile dördüncü sıraya geriledi.

2008 yılında 2 milyar 733 milyon lira ile 5. sırada yer alan İzmir, 2017’de 8 milyar 372 milyon lira ile ikinci sıraya yükseldi. En az pay alan Karabük’ün 2017’de GSKD’den aldığı pay 214 milyon lira olarak kayıtlara geçti.

Sektörlere göre GSKD: Antalya liderliği kaybetti!

Tarım, sanayi ve hizmetler sektörlerinde her bir ilin, o sektörün toplamı içindeki paylarının da verildiği rapora göre, Tarım Sektöründe il bazında GSKD verileri şöyle:

“İl bazında GSYH hesaplamalarında tarım sektörü kapsamında, bitkisel ve hayvansal üretim ile ormancılık ve balıkçılık faaliyetleri yer almaktadır.

Tarım sektöründe Antalya 2008 yılında %4,75 pay ile 81 il içinde birinci sırada yer alırken, 2017 yılında %3,53 pay ile dördüncü sıraya gerilemiştir. 2008 yılında Konya %4,38 pay ile tarım sektöründe üçüncü sırada yer alırken, 2017 yılında %5,79 pay alarak birinci sırada yer almıştır. 2008 yılında %4,48 tarım sektörü payı ile ikinci sırada yer alan Manisa, 2017 yılında gerileyerek %3,91 pay ile üçüncü olmuştur. İzmir 2008 yılında tarım sektöründe %3,67 pay alarak beşinci sıradayken, 2017 yılında %4,43 pay ile ikinci sıraya yükselmiştir.

Ankara ilk 10'dan düştü, İstanbul sıralamada geriledi!

Toplam GSYH içinde yaklaşık %30 pay alarak birinci sırada yer alan İstanbul’un, tarım sektörü toplamı içindeki payı 2008 yılında %0,69, 2017 yılında ise %0,51 olarak gerçekleşmiştir. Bu paylar ile İstanbul, 2008 yılında 51. sırada, 2017 yılında 58. sırada yer almıştır.

Tarım sektöründe Ankara 2008 yılında %2,62 pay ile en yüksek pay alan ilk on il arasında yer alırken, 2017 yılında %2,41 pay ile ilk on il içine girememiştir. Muğla ise 2008 yılında %2,27’lik pay ile ilk on il arasında yer almazken, 2017 yılında %2,66 pay ile tarım sektöründe en yüksek pay alan onuncu il olmuştur.

2008 yılında 81 il içinde en yüksek paya sahip olan ilk on ilden Konya, İzmir, Şanlıurfa ve Bursa tarım sektöründen aldığı payı 2017 yılında yükseltirken, diğer altı ilin sektör payında düşüş gerçekleşmiştir.

En büyük değişkenlik Van’da

2008 yılında tarım sektöründe en düşük paya sahip olan son on il arasında yer alan Bartın, Karabük ve Yalova’nın, 2017 yılında toplam tarım sektörü içindeki payları daha da azalarak 81 il içinde son üç sırada yer almıştır. Hakkari ve Gümüşhane 2008 yılında sektördeki son on il arasında yer almazken, 2017 yılında payları daha da gerileyerek, sırasıyla, en düşük paya sahip 75. ve 77. İl olmuştur.

2008 ve 2017 yılları için illerin tarım sektörü toplamından aldığı paylara göre sıralaması en çok değişen il Van’dır. Van 2008 yılında tarım sektörü içinde %0,78 pay ile 46. sırada yer alırken, 2017 yılında %1,31 pay ile 25. sıraya yükselmiştir. Sıralaması en çok değişen ikinci il Mardin’dir. 2008 yılında %0,91’lik pay ile 43. sırada bulunan Mardin, 2017 yılında 20 basamak yükselerek 23. Sırada yer almıştır. 2017 yılında sıralaması en fazla gerileyen il, 17 basamaklık fark ile Edirne’dir. 2008 yılında Edirne’nin tarım sektöründen aldığı pay %1,63 ve sırası 18 iken, 2017 yılında payı %1,12 ve sırası 35 olarak gerçekleşmiştir.

Tarım sektörü il payı, 2017

Gruplardaki değişimler

2008 yılında İzmir, Manisa, Antalya, Konya ve Mersin illeri tarım sektörü payında en yüksek grubu oluşturan 5. grupta yer alırken, 2017 yılında sadece Konya, İzmir ve Manisa bu gruba girebilmiştir.

İstanbul, Kocaeli ve Erzincan 2008 yılında 2. grupta bulunan iller arasında yer alırken, 2017 yılında en düşük paylı 1. grup illeri arasına gerilemiştir. Türkiye’nin kuzeyinde bulunan Samsun ve Kastamonu, batısında yer alan Kütahya ve Isparta ile kuzeybatısındaki Tekirdağ’ın tarım sektörü payında da 2008 yılına göre 2017 yılında küçülme gerçekleşmiş ve bu beş il de 2017 yılında daha düşük paylı iller grubuna gerilemiştir.

Haber Etiketleri

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.