Gıda Hattı

Sinestezi nedir?

22 Haziran 2022, 09:38
Paylaş
Sinestezi nedir?

İnsanların yaklaşık %4'ü sinestezi yaşıyor. Sinestezi, bir duyunun uyarılmasının başka bir deneyimi tetiklediği algısal bir fenomen olarak biliniyor.

Örneğin, bir sinestetik müzik çalarken renkleri görebilir veya farklı kelimeler konuştuğunda tatları tadabilirsiniz. Sinestezi kelimesi, benzerlik anlamına gelen  Yunanca 'syn' ve duyum anlamına gelen 'estezi' kelimelerinden türemiştir ve kelimenin tam anlamıyla 'duyuların birleşimi' anlamına gelir.

Farklı duyusal girdi türleri arasında ilişkilere neden olan 70'in üzerinde sinestezi türü bulunuyor. Ancak hepsinin ortak noktası, çağrışımların istemsiz olması, erken çocukluktan itibaren ortaya çıkması ve yaşam boyunca tutarlı kalması diyebiliriz.

Sinestezinin beynin duyu bölgeleri arasındaki ekstra bağlantıdan kaynaklandığı düşünülür, bu nedenle bir duyunun uyarılması diğerini çapraz aktive eder.

Hepimiz beyin bölgeleri arasında birçok çapraz bağlantıyla doğarız, ancak çoğumuz için bunlar erken gelişim sırasında budanır. Bir teoriye göre, sinestezilerin beyinleri daha az budama geçirir, bu nedenle yaşamları boyunca birbirine bağlı duyular yaşarlar.

Sinestezi ne zaman keşfedildi?

Yunan filozofları, rengin müziğin fiziksel bir özelliği olup olmadığını düşündüklerinde, 17. yüzyılda fenomeni ilk inceleyenler olabilir. Bununla birlikte, belgelenen ilk sinestetik, 1812'de renkli kelimeler ve müzikle kendi deneyimlerini yazan Avusturyalı bir doktor olan Georg Tobias Ludwig Sachs'dı.

En yaygın olanlardan bazıları, renkli harfleri veya sayıları görme (grafem-renk sinestezi), sesleri veya müzik duyduğunuzda renkleri görme (kromaestezi) ve sözcükleri tatma (sözcüksel-tat sinestezi) içerir.

Kesin çağrışımlar insanlar arasında farklılık gösteriyor. Örneğin bir sinestetik 't' harfini kırmızı, bir diğeri mavi olarak tanımlayabilir. Görünüşe göre bu çağırışımlar çocuklukta öğrenilir. Örneğin, sinestetler genellikle çocukluk oyuncaklarının veya oyunlarının renkleriyle eşleşen harf-renk çağrışımlarını tanımlar.

Başka bir sinestezik etki olarak sözlüksel-tat sinestezisi olan bir kişi, kelimeleri veya sayıları dillerinde küçük tat ve doku damlacıkları olarak tanımlayabilirken, ayna dokunuşu sinestezisi olan kişiler genellikle bir kişiye dokunulduğunu gördüklerinde kendi vücutlarındaki karıncalanma, sıcaklık veya basınç hislerini tanımlar.

Haber Etiketleri

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.