Gıda Hattı

Şeker, su ürünleri ve marketler çok konuşulacak

7 Ağustos 2006, 22:08
Paylaş
Yeni dönemin tartışmalı yasaları 
Yeni yasama dönemine Eylül ayının son haftasında başlamayı planlayan TBMM'de, gıda ve tarım sektörünü yakından ilgilendiren üç yasa tasarısı çok konuşulacak.

Sektörle ilgili düzenlemelerin ele alındığı TBMM Tarım ve Köyişleri Komisyonu'nun gündeminde bekleyen 49 adet tasarı ve teklif yeni yasama döneminde, ‘hükümetin öncelik' sırasına göre ele alınacak. Çoğunluğu milletvekilleri tarafından verilmiş olan yasa tekliflerine kolay sıra gelmeyecek. Ancak hükümet tasarılarından üçü, gıda sektörüne damgasını vuracak. 

Tarım Komisyonu'nun gündeminde bekleyen Şeker Tasarısı ile Su Ürünleri Tasarısı, yeni dönemde sektörü yakından ilgilendiren iki düzenleme olacak. Ekim'de Meclis'e sevk edilmesi beklenen Büyük Mağazalar Tasarısı da sektör için en az diğer iki tasarı kadar önemli olacak.

Komisyon Başkanı AKP Adana Milletvekili Vahit Kirişçi, tartışmalı tasarının ‘alt komisyonlarda uzlaşmayla' yeniden şekilleneceği sinyalini verdi. Nereden bakılırsa bakılsın, bu düzenlemelerin hayata geçirilmesi 2007'den önce olmayacak. Meclis'te yeni yasama döneminde gıda sektörünü ilgilendiren düzenlemelerin başlıcaları şöyle:

Tartışmalı Şeker Tasarısı

Tarım Komisyonu gündeminde bekleyen ve şeker fiyatlarının Ekim ayında açıklanmasını amaçlayan tasarı, nişasta kökenli şekerlerle ilgili kotaları da belirliyor. Tasarıya göre, Şeker Kurulu tarafından belirlenen kotalar, en geç on gün içinde Sanayi ve Ticaret Bakanı tarafından onaylanarak yürürlüğe konulacak. Nişasta kökenli şekerler için belirlenecek A kotası, ülke toplam A kotasının yüzde 10'unu geçemeyecek. Bakanlar Kurulu bu oranı, kurulun görüşünü alarak, kotaların belirlenmesi öncesinde yüzde 50'sine kadar artırabilecek. Şirketler, haklı bir sebebe dayanmadan iki yıl üst üste kendilerine tahsis edilen kotalardan yüzde 90'ının altında arz sağlarlarsa kota haklarını en çok iki yıl için kaybedebilecekler. Şirketler bu süre içinde kaybettikleri kota hakkına karşılık yeni kota sağlayamayacaklar. Bu düzenleme, sektörde ciddi tartışmalara neden oluyor. Tasarı, Meclis'teki görüşmelerde son şeklini alacak.

Su Ürünlerinde Yetki Kavgası

Su Ürünleri Kanunu'nda değişiklik yapan tasarı, Tarım Bakanlığı ile Çevre Bakanlığı'nın arasını açtı. Tasarıya göre, su ürünleri yetiştiricilik alanlarının sınırları ve ihtiyaç duyulacak yapılar Bakanlar Kurulu'nca tespit edilecek. Tasarı kanunlaşırsa, Tarım Bakanlığı'na da denizlerde su ürünleri yetiştiricilik alanları içinde plan yapma, yaptırma, onaylama ve tadil yetkisi verecek. Çevre Bakanlığı devre dışı kalacak. Bu tasarı Çevre Bakanı Osman Pepe'yi rahatsız etti. Meclis'teki görüşmeleri sırasında iki bakan arasında uzlaşma sağlanmaya çalışılacak.

Tasarı ayrıca, Türk vatandaşı olmayanların avlanma yasağını kaldırıyor. Ruhsatsız su ürünü elde etmeden, avlanma yasağına uymamaya kadar tüm ihlaller için ise 100 YTL'den 200 bin YTL'ye kadar para cezası öngörülüyor.

Bekleyen Diğer Düzenlemeler

Meclis komisyonlarının gündeminde gıda sektörünü ilgilendiren diğer düzenlemeler arasında, Zeytinciliğin Islahı, yeni zeytin alanlarının korunmasına ilişkin yasa teklifi Tarım Komisyonu'nda, gıda üreticilerine ruhsat verilmesi ve denetimin Tarım Bakanlığı'ndan alınarak, yerel yönetimlere verilmesine ilişkin yasa teklifine de yine aynı komisyonun gündeminde bekliyor.

Market Tasarısı Yolda

Son ayların en çok tartışılan konularından biri ise Market Tasarısı. Sanayi Bakanı Ali Coşkun'un itirazlar ve eleştiriler nedeniyle bir türlü son şeklini veremediği tasarı nihayet geçtiğimiz aylarda Başbakanlığa yollandı. Tasarının Ekim'de TBMM'ye sevk edilmesi bekleniyor. Avrupa, ABD ve Japonya örnekleri incelenerek hazırlanan ve Büyük Mağazalar Yasa Tasarısı yasalaşırsa, 15 bin metrekareden büyük marketler şehir dışına kurulacak. İşletmeler cirosunun yüzde 40'ına kadar kendi markasıyla fason ürün satabilecek. Yüzde 40'ı geçerse ürüne, üreten işletmenin de adı yazılarak küçük işletmeler de korunacak. Sözleşmede reklama iştirak parası yoksa küçük işletmeden istenemeyecek. Marketlerin pazar günü açık olması konusunda ise valiliklere yetki verilerek, ara formül bulunacak.

Özetle, sonbaharda yeniden çalışmaya başlayacak Meclis, hem gıda sektörü, hem de bu sektörü ilgilendiren yan sanayi için önemli gelişmelere gebe olacak.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.