AramaArama
Gıda Hattı
banner
AramaArama

19 Eylül 2016, 12:41

Malumunuz bir süredir Şeker Kanunu’nda değişiklik yapılması gündemde. Ve maalesef her zaman olduğu gibi yine yalan yanlış bir dünya spekülasyon da ortalıkta dolaşıyor. Zaten Türk Tarımının yegane sorunu; Spekülasyon! Tarım her kesimin canının istediği yerden, istediği gibi konuştuğu bir konu olunca, haliyle tarıma dair hiç bir şeyi rasyonel ve akılcı bir çözüme ulaştıramıyoruz.

İlknur Menlik

Bilmeyenler için hatırlatalım; Türkiye’de şeker üretimi mısırdan ve pancardan yapılır.

misir-hasat-gidahatti

Her ikisi de Türk çiftçisinin üretimidir. Her iki tarım ürünü de bizimdir, her iki tarım ürününü üreten de bizim çiftçimizdir. Dolayısıyla “pancar çiftçisi”, “mısır çiftçisi” diye bir şey yoktur efendim. “Çiftçi” vardır ve ürettiği üründen kazandığı paraya bakar, ona göre de ekim yapar. Pancar çiftçisi üzerinden spekülasyon üretenlerin hedefindeki mısır çiftçisi “Jüpiter çiftçisi” falan değildir.

Gelelim KOTA mevzuna... Zamanında pancar üretimini ve buna bağlı şeker üretimini denetim altına almak için çıkarılmış olan Şeker Kanunu’na dayanır esası. Kamunun borç stoku denizinde boğulduğu günlerde kontrolsüzce üretilen pancarın üretimini bir parça ülke ihtiyaçlarına göre planlamaktır esas hedef… 2001 yılından bu yana da yürürlüktedir.

seker-pancar-gidahatti

Mısırdan üretilen ve adı Nişasta Bazlı Şeker (NBŞ) olarak geçen Mısır Şekeri üretimi, Türkiye’de ilk olarak nişasta sektörüne paralel gelişim göstermiş, evveliyatını 1935’li yıllardan almaya başlamıştır. Şeker Kanunu’nun yürürlüğe girdiği tarihte Türkiye’de halihazırda kurulu 5 Mısır Şekeri fabrikası bulunmaktadır. O dönem bunlardan 2’si yabancı, 2’si yerli işletme biri ise yerli - yabancı ortaklığı olarak faaliyet gösteriyor.

Bu fabrikalar kurulurken kimse onlara “Siz bu üretimi yapacaksınız ama biz sizin  üretiminize sınırlama getireceğiz” falan da demedi. Borç denizinde yüzen pancar şekeri fabrikalarını kurtarmak için yazılan acı reçete, bu fabrikalara da dayatıldı. Zira Mısır Şekeri üretimini baskılayarak kamuya ait şeker fabrikalarının özelleştirilmesi cazip hale getirilmek isteniyordu.

Glikoz üzerinden yaygara yapmaya da hiç gerek yok. Zira glikoz, gıda üretiminde şeker ikamesi değil, mutlaka kullanılması gereken fonksiyonel bir üründür. Bu nedenle glikoz, AB şeker rejiminde kota dışı, yani şeker tanımında yer almayan bir üründür.

Bu yaygarayı yapanlar da aslında bunu gayet iyi bilirler.

“Dünyada üretimi sınırlandırıldı” diye iddia edilen NBŞ konusunda son durumu özetleyelim:

ABD’de mısır şekeri üretimi ve tüketimi tarihin hiçbir döneminde sınırlanmamıştır.

AB’de ise uygulanan kota sistemi, mısır ve pancar tarımının belirli bölgelerde yoğunlaşmasını hedeflemektedir. “AB’de kota var” diyenlerin feyz aldıkları nokta budur.

Ancak AB bu uygulamanın “SÜRDÜRÜLEMEZ” olduğunu anlayınca, 2017 yılı itibariyle kota uygulamasından tamamen vazgeçme kararı almıştır. Yani “AB’de KOTA var” diyenlerin bu iddialarının 2017 itibariyle bir karşılığı kalmayacaktır.

ab-bayrak-gidahatti

Söz AB’ye gelmişken, mevcut durumu biraz daha açalım:

  • Avrupa Birliği’nde yapılan şeker reformu neticesinde 2006/07 döneminde 13 Avrupa ülkesine nişasta bazlı şeker kotası tahsis edilmiştir.
  • Bunlar arasında İngiltere ve Fransa da yer almaktadır. 2011/2012 pazarlama yılına gelindiğinde Avrupa Komisyonu’nca nişasta bazlı şeker kotası tahsis edilen ülke sayısı 9’a inmiştir.
  • Bu ülkeler Belçika, Bulgaristan, Almanya, Macaristan, İtalya, Polonya, Portekiz, Slovakya ve İspanya’dır.
  • Bu ülkeler dışındaki ülkelerin AB sınırları içerisinde kullanılmak üzere Nişasta Bazlı Şeker satışı yapması, Avrupa Birliği yönetim organı tarafından kota sağlanmamak suretiyle engellenmiştir.
  • Avrupa Birliği’nde yer alan tüm ülkelerde gıdalarda Nişasta Bazlı Şeker kullanımı serbest ve sınırsızdır.
  • Bazı örnekler vermek gerekirse, 2013/14 pazarlama yılı itibarı ile Fransa’da 1,8 milyon ton, İngiltere’de 800 bin ton, Polonya’da 499 bin ton, Almanya’da 2,95 milyon ton Nişasta Bazlı Şeker tüketilmiştir.

İlknur Menlik

Yorumlar

Bir cevap yazın

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.