Gıda Hattı

Rusya-Ukrayna savaşı, birçok ülkeyi aç bırakabilir!

30 Ocak 2022, 17:00
Paylaş
Rusya-Ukrayna savaşı, birçok ülkeyi aç bırakabilir!

Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilim günden güne tırmanıyor. Tüm bu kaygı verici gerilim başta Asya ve Afrika bölgelerindeki gıda tedarik zincirini yakından ilgilendiriyor. Uzmanlar, Ukrayna’daki tarımsal üretimi olumsuz etkileyecek olayların, birçok ülkeyi gıda güvencesi anlamında zor durumda bırakacağını düşünüyor.

Breakthrough Institute gıda ve tarım analisti Alex Smith’in foreignpolicy.com’da yayınlanan makalesine göre, Ukrayna tahıl üretim sistemlerinin bölgedeki olası bir gerilimden zarar görmesi, gıda fiyatlarını ciddi şekilde arttırma potansiyeli taşıyor.

Ukrayna gıda tedarik zinciri ve diğer ülkeler için neden önemli?

Ukrayna, dünyanın en verimli topraklarından bir kısmına ev sahipliği yapıyor. Öte yandan ülke yüz yıllardır ‘Avrupa’nın ekmek sepeti’ olarak anılıyor.

Ukrayna’nın hızla artan tahıl, bitkisel yağ ve daha birçok tarımsal ürün ihracatı, özellikle Asya ve Afrika’daki birçok ülkenin beslenmesi için oldukça önemli.

Üstelik işin kötü tarafı, Ukrayna’nın en verimli tarımsal bölgelerinin önemli bir kısmının, doğu bölgelerinde, tam da potansiyel bir Rus saldırısının olabileceği bölgede yer alması.

Ukrayna sınırlarında tansiyon yükseldikçe, kimsenin henüz çok konuşmadığı bir soru akla geliyor; olası bir savaşta bu bölgelerde ne olacak? Gıda üretimi ve tüketimi için Ukrayna’nın sağladığı tedarike bağlı olan ülkeler, olası bir Rus saldırısında ne yapacak?

Ukrayna, hangi tarımsal ürünleri ihraç ediyor?

Ukrayna, çok önemli bir mısır, arpa ve çavdar ihracatçısı. Ancak ülkenin gıda güvencesini en fazla etkileyecek ürünü buğday.

2020 yılında Ukrayna yaklaşık 24 milyon metrik tonluk toplam buğday hasadının, 18 milyon metrik tonunu ihraç etti. Ülke, dünyanın en büyük 5. büyük ihracatçısı konumunda.

Alıcı ülkeler arasında Çin ve Avrupa Birliği de var. Ancak Ukrayna’dan gelen buğdayın çok önemli olduğu yerler, gelişmekte olan ülkeler.

Gıda güvencesi konusunda Ukrayna’ya bağımlı olan ülkeler

Örneğin, BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) verilerine göre 2020 yılında Lübnan’da tüketilen buğdayın yarısı, Ukrayna’dan gelmiş.

Toplumun kalori alımının %35’inin ekmek ve diğer tahıl ürünlerine bağlı olduğu Lübnan, çok ciddi şekilde Ukrayna’dan gelen buğdaya bağımlı durumda.

Buğday tüketiminin %10’undan fazlasında Ukrayna’dan gelen ithalata bağımlı olan 14 ülkenin çoğu, halihazırda devam eden politik istikrarsızlık veya çatışmalar nedeniyle, halihazırda gıda güvencesi sorunları yaşıyor.

Örneğin Yemen ve Libya toplam buğday tüketimlerinin sırasıyla %22 ve %43’ünü Ukrayna’dan ithal ediyor. Ukrayna buğdayının en büyük tüketicisi konumundaki Mısır, 2020 yılında 3 milyon metrik ton, yani kendi toplam buğday tüketiminin %14’ünü Ukrayna’dan ithal etmiş.

FAO verilerine göre Ukrayna Malezya’daki buğday tüketiminin %28’ini, Endonezya’nın %28’ini ve Bangladeş’in %21’ini sağlıyor.

Ne yazık ki ülkenin buğday üretiminin büyük bir kısmı, tarihte de ‘ekmek sepeti’ olarak bilinen doğu Ukrayna’da yapılıyor. Buralar, Rusya ve Rus destekli kuvvetler tarafından halihazırda kısmen kontrol altına alınan Donetsk ve Luhansk’ın hemen batısında, Kharkiv, Dnipropetrovsk, Zaporizhia ve Kherson bölgelerinde yer alıyor.

Haber Etiketleri

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.