Gıda Hattı

Narın Standardını Türkiye Belirleyecek

26 Eylül 2007, 00:07
Paylaş

Narın son yıllarda dünya çapında artan popülaritesi Türkiye'yi de etkisi altına aldı. Birkaç yıl önce Türkiye'de üretimi 10-15 bin tonla sınırlı olan ve endüstride adı bile geçmeyen nar, artık hem sanayicinin hem de çiftçinin gözdesi.

Akdeniz bölgesinde nar üreticilerinin sayısı gidirek artıyor. Yaşlı narenciye bahçelerine nar ekilmeye başlandı. Mısır ve pamuktan umudunu kesen çiftçi de çareyi narda arıyor. Uzmanlar geçtiğimiz yıl 91 bin ton rekolteye ulaşan nar üretiminin önümüzdeki iki yıl içinde 100 bin tonu aşacağını belirtiyor. Hedef ise üretimi 10 yılda 1 milyon tona çıkarmak. Öte yandan, Türkiye'de üretilen narın kalitesi Avrupa'nın da gözünden kaçmadı. Başta Avrupa olmak üzere tüm dünyada nar suyuna olan talebi değerlendiren Avrupa Meyve Suyu Üreticileri Birliği (AIJN) nar suyu üretiminde standartları belirlemek ve üretimle ilgili gelişmeleri yakından takip etmek üzere Türkiye'ye geldi. AIJN'nin alt birimi olan Uygulama Kılavuzu Teknik Komitesi'ne (COPEG) ait 20 kişilik heyet 19-22 Eylül tarihleri arasında İzmir'e gelerek incelemelerde bulundu. Ege Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü'ne ait nar bahçelerini gezen ve ıslah çalışmalarını inceleyen heyet, Dimes'in İzmir'deki tesislerinde de nar suyunun üretimini yakından izledi. Heyet yaptığı incelemeler sonucunda Türkiye'deki nar çeşitlerini referans alarak standart belirleyecek.

Nar üretimi konusunda en hızlı gelişim Antalya, İçel ve Hatay'ı kapsayan Akdeniz hattında gerçekleşiyor. Narenciye 150 rakıma kadar yetişirken nar, çok daha yüksek bölgelere 400 rakıma kadar çıkabiliyor. Ayrıca, narenciye 10-15 yılda meyve verirken nar iki yılda meyve vermeye başlıyor. Bölgede pamuk ve mısırdan da umudunu kesen üretici hızla nara yöneliyor. İçel yüzde 15'lik pay ile Türkiye üretiminde ilk sırada yer alırken, Antalya, Hatay, Denizli, Aydın ve İzmir üretimdeki artışta dikkat çeken illerin başında geliyor. Finike Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Uygun, çiftçinin nara ilgisinin artarak devam ettiğini söylüyor. Oluşan taleple birlikte Finike'de Yalnız, Gökyaka ve Gökbük köylerinde nar fidanı üretilmeye başlandığı ve sadece bu üç köyde yılda 700 bin adet fidan üretildiği söyleyen Uygun, "Fidanlar adeta kapışılıyor. Kahramanmaraş'tan bir fidan tüccarı tek seferde 300 bin adet fidan aldı. Talebe yetişilmiyor" dedi. Aşırı talep nedeniyle yılda 2 milyonun üzerinde nar fidanı satıldığı kaydeden Mersin Ziraat Odası Başkanı Cengiz Gökçe de Akdeniz bölgesinde nar bahçelerinin hızla geliştiğini söylüyor.

Nar, meyve suyu üreticileri için de yeni bir kulvar oldu. Dimes, Aroma, Ersu, Targid, Etap, Elite Natural, Göknur gibi firmalar nar suyu üretimi yapıyor. Meyve suyu üreticileri iki yılda 72 bin ton nar işledi. Bu gelişmeyi yakından takip eden Avrupalı meyve üreticileri Türkiye'yi takibe aldı. COPEG Başkanı Martin Greve'in yanı sıra Almanya, Avusturya, Belçika, Fransa, Hollanda, İngiltere, İspanya ve İtalya temsilcilerinin bulunduğu 20 kişilik heyet Türkiye'deki nar üretimini yakından görmek ve nar suyunda standart belirlemek üzere Türkiye'ye geldi. İzmir'deki Ege Tarımsal Araştırmalar Enstitüsü'ndeki nar çeşitlerine yönelik araştırmaları inceleyen ekip, Türkiye'deki nar çeşitlerini esas alarak standart belirleyeceklerini açıkladı. Komite başkanı Martin Greve, "Türkiye nar üretiminde dünyanın sayılı ülkelerinden biri. Nar çeşitleri en iyiler arasında. Meyve bahçelerinin büyük plantasyonlara dönüşmesi gerekiyor. Eğer bu yönde adım gecikmeden atılırsa Türkiye büyük bir şans yakalar" dedi. Greve ayrıca, çeşitler üzerindeki çalışmaların meyvenin genetiği ile oynanmadan yürütülüyor olmasının Avrupalı tüketici açısından çok önemli olduğunu belirterek, "GDO'lu ürünlerle ilgili kesin araştırma sonuçları olmadığı için Avrupalı tüketici bu konuda hâlâ temkinli. Türkiye'de nar üretimine ilişkin üretim çalışmalarının bu kapsam dışında yürütülmesi Türkiye'nin şansını artırıyor" diye konuştu.

Meyve Suyu Üreticileri Derneği (MEYED) Başkanı Aziz Ekşi de çeşitliliğin meyve suyu tüketimini her yıl yüzde 15 artırdığına dikkat çekerek, "Yeni çeşitler arasında nar başı çekiyor. Geçen yıl 7 bin ton konsantre üretildi, bunun yüzde 80'i ihraç edildi" dedi. Narın Türk meyve suyu sektöründe önemli bir ihraç kalemi olmaya başlandığının altını çizen Dimes Genel Müdürü Ozan Diren, "Narın çeşitlerinin geliştirilmesi konusunda MEYED çatısı altında çalışmalarımız var. Dimes olarak biz de bu tür çalışmalara öncülük ediyoruz. Ayrıca üreticilerimize nar fidanı dağıtımı yapıyoruz" dedi.

2006'da 9.4 milyon dolarlık nar ihracatı yapıldı

* Nar üretiminde İran 670 bin ton ile lider.

* Hindistan 500 bin ton, Çin ise 260 bin ton nar üretiyor.

* Türkiye nar üretiminde 80 bin ton ile dördüncü.

* 2 yıl önce üretimi olmayan nar, meyve suyu pazarındaki payını yüzde 14'e çıkardı.

* 2006 yılında 6.9 bin ton nar konsantresi üretildi.

* Konsantrenin 1.5 bin tonu yurtiçinde tüketildi, 4.4 bin tonu ihraç edildi.

* 2006 yılında 9.4 milyon dolarlık nar ihraç edildi.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.