Gıda Hattı

Merkez Bankası’ndan enflasyon tahmininde yüksek oranlı güncelleme!

28 Ekim 2021, 11:09
Paylaş
Merkez Bankası’ndan enflasyon tahmininde yüksek oranlı güncelleme!

Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu, enflasyon tahminlerini yukarı yönlü güncellediklerini açıkladı. Banka, yüzde 14,1 olan 2021 yıl sonu enflasyon tahmini 4,3 puan artışla yüzde 18,4’e, 2022 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 7,8’den yüzde 11,8’e yükseltti. Gıda enflasyonu tahmini ise 2021 yıl sonu için yüzde 15’den yüzde 23,4’e, 2022 için yüzde 10,1’den yüzde 13,9’a güncellendi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 2021 Yılı IV. Enflasyon Raporu, Başkan Şahap Kavcıoğlu tarafından sunuldu.

Merkez Bankası rezervleri 126 milyar dolar

Düzenlediği basın toplantısında son dönemde rezervlerde istikrarlı bir artış eğilimi görüldüğünü belirten Kavcıoğlu, “15 Ekim 2021 tarihi itibarıyla rezerv rakamımız 126 milyar ABD doları seviyesine yükselmiştir” dedi.

Gelişmekte olan ülkelerin birçoğunda da gerek güncel enflasyon gerçekleşmeleri gerekse enflasyon beklentilerinin hedefin üzerinde seyrettiğini, bununla birlikte, beklentilerin, enflasyonun 2022 yıl sonunda hedeflere yaklaşacağı yönünde olduğunu vurgulayan Kavcıoğlu’ndan konuşmasından satır başları şöyle:

“Gıda fiyatlarının enflasyon üzerindeki belirleyici etkisi önemini koruyor”

“Tüketici enflasyonu, yılın üçüncü çeyreğinde, gıda ve başta enerji olmak üzere ithalat fiyatlarındaki artışlar ile tedarik süreçlerindeki aksaklıklar gibi arz yönlü unsurlar, yönetilen/yönlendirilen fiyatlardaki artışlar ve açılmaya bağlı gelişmelerin etkisiyle yükseldi. Bu dönemde enflasyon eğilimi temel mal grubunda gerilerken, işlenmiş gıda ve yeniden açılmaya bağlı olarak hizmet grubunda yükseldi.

Gıda fiyatlarının enflasyon dinamikleri üzerindeki belirleyici etkisi, tüm dünyada önemini koruyor. Olumsuz hava koşulları, kuraklık, bazı ülkelerde gıda ihracatına yönelik özel kısıtlamalar ve stok artışı gıda fiyatlarında küresel bir yükselişe neden oluyor. Bu çerçevede, diğer ülkelerin merkez bankaları ve politika yapıcıları da, gıda fiyatlarındaki gelişmeleri, çekirdek enflasyon gelişmelerini ve artan enflasyonun beklentiler üzerindeki etkisini dikkatle takip ediyorlar.

Gıda fiyatlarında yüksek oranlı artışlar

Gıda fiyatlarındaki bu eğilimi Türkiye'de de gözlemliyoruz. Temmuz ve Ağustos aylarında gıda fiyatları enflasyonu gerek tarihsel ortalamalardan gerekse gıda dışı enflasyondan belirgin olarak yüksek seyretti. Eylül ayında işlenmemiş gıda enflasyonu son iki aydır gözlenen yüksek artışlar sonrası bir miktar düzeltme kaydetti, işlenmiş gıda enflasyonu ise tarihsel ortalamalarda gerçekleşti. Yıllık gıda enflasyonu Eylül ayında taze meyve sebze fiyatlarının etkisiyle sınırlı bir oranda gerilemesine karşın yüksek seviyesini korudu. Tüketim sepeti içerisinde gıdanın göreli ağırlığının fazla olması ve gıda enflasyonundaki mevcut yüksek seviyeler nedeniyle, ülkemizde gıdanın tüketici enflasyonuna katkısı pek çok ülkeye kıyasla daha fazla oluyor.

Talep koşullarında ılımlı seyir beklentisi

Açılmanın da etkisiyle üçüncü çeyrekteki canlanmayı takiben yılın son çeyreğinde talep koşullarının daha ılımlı bir seyir izleyeceğini öngörüyoruz.

Uluslararası emtia fiyatları üretici ve tüketici fiyatları üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Emtia fiyat gelişmeleri incelendiğinde ilk dikkat çeken nokta, üçüncü çeyrekte tarım ürünlerindeki artışın durması oldu. Diğer yandan, bazı temel tarımsal ürünlerde fiyat artışları bu dönemde de sürerken Ekim ayı ile birlikte genele yayılan artışlar görüldü.

Faiz indiriminin sebepleri

Enflasyon beklentilerinin seyrine baktığımızda, hem piyasa katılımcıları anketi hem de piyasa bazlı göstergeler enflasyon beklentilerinde son dönemde bir miktar artışa işaret ediyor.

Enflasyon görünümü, salgının seyri ile salgın dönemine özgü koşulların arz zincirleri üzerindeki etkileri, iktisadi faaliyetin ve talep kompozisyonunun durumu ve finansal koşullar birlikte dikkate alındığında para politikasında güncelleme ihtiyacı olduğu değerlendirilmiş, bu çerçevede Eylül ve Ekim aylarında politika faizinde toplam 300 baz puan indirime gidilmiştir. Para politikası duruşumuzu belirlerken, para politikasının etkileyebildiği talep unsurları, çekirdek enflasyon gelişmeleri ve arz şoklarının yarattığı etkilerin ayrıştırılmasına yönelik analizler değerlendirilmiştir.

Orta Vadeli Tahminler

Ham petrol ve doğal gaz fiyatları

Ham petrol fiyatları, geçtiğimiz dönemde Temmuz Enflasyon Raporu tahminlerimizle büyük ölçüde uyumlu olarak gerçekleşti. Ancak, arz-talep uyumsuzluğuna bağlı olarak Eylül ayında başlayıp Ekim ayında da devam eden fiyat artışları, ham petrol fiyatlarının önümüzdeki dönemde Temmuz ayı tahminlerimizin üzerinde kalacağına işaret ediyor. Bu nedenle, ham petrol fiyatı varsayımlarımız yukarı yönlü güncellendi. Petrol fiyatı varsayımımızı 2021 yılı için ortalama 70,8 ABD dolarına, 2022 yılı için ise 77,5 ABD dolarına yükselttik.

Petrol fiyatlarındaki artışın yanı sıra doğal gaz fiyatlarının da son dönemde hızlı bir şekilde artmasına bağlı olarak uluslararası emtia fiyatları enerji fiyatlarının katkısıyla yükseldi. Bu doğrultuda, ithalat fiyatlarının genel seviyesine ilişkin varsayımlar da enerji fiyatları kaynaklı olarak Temmuz Enflasyon Raporu varsayımlarımızın üzerinde kaldı. Uluslararası piyasalarda oluşan vadeli fiyat eğrisi önümüzdeki dönemde ithalat fiyatlarının bir süre daha yükseldikten sonra düşüşe geçeceğine işaret etmektedir.

Gıda enflasyonu tahminleri yukarı yönlü güncellendi

Gıda enflasyonu varsayımlarımızı, uluslararası fiyatlarda gözlenen artışlar ve tarımsal kuraklık gelişmelerini dikkate alarak 2021 ve 2022 yılları için yukarı yönlü güncelledik.

Temel varsayımlarımız ve kısa vadeli öngörülerimiz doğrultusunda, para politikası duruşunun, geçici etkilerin ortadan kalkmasıyla enflasyonun yeniden düşüş eğilimine dönmesini sağlayacak sıkılıkta oluşturulmaya devam edileceği bir görünüm altında enflasyonun kademeli olarak hedeflere yakınsayacağını öngörüyoruz.

Enflasyon tahminlerine yüksek oranlı güncelleme

Bu çerçevede, enflasyonun 2021 yıl sonunda yüzde 18,4 olarak gerçekleşeceğini, 2022 yıl sonunda yüzde 11,8’e ve 2023 yıl sonunda ise yüzde 7,0 seviyesine geriledikten sonra orta vadede yüzde 5 düzeyinde istikrar kazanacağını tahmin ediyoruz.

Böylece, 2021 yıl sonu enflasyon tahminini 4,3 puanlık güncellemeyle yüzde 14,1’den yüzde 18,4’e yükselttik. Bir önceki Rapor dönemine göre gıda fiyatları ve Türk lirası cinsinden ithalat fiyatları varsayımlarındaki güncellemeler, enflasyon tahminini sırasıyla 2,1 puan ve 1,5 puan artırdı. Yönetilen/yönlendirilen fiyatlar ise, büyük ölçüde alkol-tütün kaynaklı olarak tahmini 0,3 puan yükseltti. Ayrıca, çıktı açığındaki güncelleme de tahmini 0,4 puan yukarı çekti.

2022 yıl sonu enflasyon tahminini de yüzde 7,8’den yüzde 11,8’e yükselttik. Başlangıç koşullarındaki güncellemenin enflasyonun ana eğilimine etkileri, 2022 yıl sonu enflasyon tahminini 2,2 puan artırdı. Diğer yandan, gıda enflasyonu varsayımındaki güncelleme tahmini 1,0 puan artırırken, çıktı açığındaki değişiklik ise 0,8 puan yükseltici yönde katkıda bulundu.”

“Erken Uyarı Sistemi’ni bitirdik”

TCMB Başkanı Kavcıoğlu, bir soru üzerine gıda fiyatlarında istikrara yönelik Erken Uyarı Sistemi’ni bitirdiklerini belirterek, “Tarım Bakanlığı, Rekabet Kurumu, Hazine ve Maliye Bakanlığı gibi diğer kurumlarla ürün fiyatları ve rekolteler konusunda diğer paydaşların da katılımıyla çalışmalarımız sürecek. Gıda fiyatlarının belirlenmesinde önemli katkı yapacağını düşünüyoruz” dedi.

“Türkiye’nin sorunu kur değil, cari açık”

Şahap Kavcıoğlu, döviz kurlarındaki artışa ilişkin bir soru üzerine de “Kura müdahale düşüncemiz yok. Türkiye’nin sorunu cari açıktır. Cari açık azaldıkça, inşallah kur dengeye gelecektir” ifadelerini kullandı.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.