Aynısefa çiçeği ile başlayan güzel bir girişim!

Bizde de pek çok adı olan Aynısefa çiçeğinin yaygın küresel adı olan Calendula, Latince ‘calendea’ kelimesinden türemiştir. Nedeni ise uygun koşullarda tohum bağlayan çiçekleri koparıldıkça her ay sürekli yeni çiçek oluşturması…

Yol kenarlarında bize gülümseyip duran pek çok yabani çiçeği çoğu zaman fark etmeyiz. Ben de aynısefa çiçeğini yeni tanıdım. Şimdi size de öğrenebildiğim kadarıyla tanıtmak istiyorum. Bize her yıl, yeni bir tıbbi ve aromatik bitkiyi tanıtan ve üretim konusunda kadınlara destek olan ABC Deterjan şirketinin yöneticilerine teşekkür ediyorum.

Bizde de pek çok adı olan Aynısefa çiçeğinin yaygın küresel adı olan Calendula, Latince ‘calendea’ kelimesinden türemiştir. Bu ismin verilmesinin nedeni çiçeğin uygun koşullarda tohum bağlayan çiçekleri koparıldıkça her ay sürekli yeni çiçek oluşturmasıdır.

Verimli bir çiçek

Calendula Officinalis L. Asteraceae familyasında bir bitki olup, Akdeniz iklimi görülen ülkelerde yetişmektedir. Calendula officinalis içerdiği zengin fenolik bileşikler yönünden tıbbi bitkiler sınıfında yer almaktadır. Aynısefa (Calendula officinalis L.), Papatyagiller (Asteraceae) ailesinden, bir yıllık otsu bitkidir. Aynısefa (Calendula officinalis L.), Asteraceae familyasında yer alan tek yıllık veya nadiren kısa ömürlü-çok yıllık; gövdesi otsu (tabana doğru biraz odunsu), 15-50 cm arasında boylanabilen, çok dallı, genellikle salgılı ve aromatik bir yapıda olan bir bitkidir.

Ülkemizde, nergis (Narcissus sp.) cinsinin türlerine de nergis dendiğinden; zaman zaman türler arasında karışıklık olmaktadır. Bitkinin, sarı-turuncu renklerdeki çiçeklerinin taç yaprakları drog olarak kullanılır. Aynısefanın kurutulmuş çiçeği (Calendulae flos), Avrupa farmakopesinde kayıtlıdır.

Aynısefanın farmakolojik özellikleri

Officinalis L. medikal amaçlarla 13. Yüzyıldan beri Avrupa’da kullanıldığı bilinmektedir. Geleneksel olarak C. officinalis L. yara iyileştirici özelliği dolasıyla kullanılmaktadır.

Günümüzde ise dünya genelinde kullanımı mevcuttur. Bu bitkinin birkaç biyolojik özelliği mevcuttur bunlar antienflamatuvar, antibakteriyel, antimikrobiyel, antiparazit, antiviral ve antiallerjik olmak üzere bazılarıdır. Bitkinin bu etkileri in-vivo ve in-vitro olarak hücre dizileri üzerinde ve deneysel hayvan çalışmaları ile gözlenmiş ayrıca kişisel kozmetik ürünlerle de iyileştirici özelliği olduğu tespit edilmiştir. Aynı zamanda C. officinalis L. bitkisinin yanık tedavileri, cilt döküntüleri, akut dermatitler konusunda da kullanımı mevcuttur. C. officinalis L. bitkisinin içeriğinde majör miktarda streoidler, terpeneoidler, triterpeneoidler, flavonoidler, fenolik asitler, ve karotenlerden kaynaklı olduğu bilinmektedir.

Kullanım alanları

Avrupa halk tıbbında, bitkinin dilsi çiçeklerinden hazırlanan çay, ekstre ve merhemler kadınlarda adet söktürücü; ateşli hastalıklarda terletici olarak ve sarılıkta kullanılır. 19. yüzyıl Amerikası’nda çiçekleri dahilen karaciğer şikayetleri, mide ülseri, konjonktüvit adlı göz iltihabında; haricen ise yanıklar ve yaraların tedavisinde kullanılmıştır. Ayrıca, çiçekleri geleneksel olarak, anti- septik ve kan durdurucudur. Ciltte büzüşme (astrenjan) ve yangılara karşı (antienflamatuar) etkilidir. Preparatları, cilt ve mukoza yangıları (bilhassa farenjit gibi boğaz iltihabı vakaları) ile yaralarda; deri absesi ve diş eti iltihabı ile kaşıntılarda kullanılır. Aynısefa çiçeğinin bileşiminde uçucu yağ, flavonoitler, karotenoitler, kalendulin, steroitler, polisakkaritler bulunur.

Calendula birçok etkili bileşik içerir. Eski kültürler aynısefanın iyileştirici özelliklerini tanıdı ve kullandı. En eski tıbbi yazıların bazılarında, sindirim sistemi rahatsızlıklarını tedavi etmek için aynısefa önerildi. Karaciğer ve safra kesesini detoksifiye etmek için kullanıldı. Çiçekler kanamayı durdurmak, enfeksiyonu önlemek ve iyileşmeyi hızlandırmak için kesiklere ve yaralara uygulandı. Calendula ayrıca çeşitli kadın rahatsızlıkları için ve bir dizi cilt durumunu tedavi etmek için kullanıldı.

İç Savaş sırasında nergis çiçekleri savaş meydanlarında hemorajik ve antiseptik olarak açık yaralarda, iyileşmeyi teşvik etmek için yaraların pansumanında kullanılmıştır. Calendula I. Dünya Savaşı sırasında da bu şekilde kullanılmıştır.

Calendula birçok kültürde tıpta tarihsel olarak önemli olmuştur ve ve günümüzde alternatif tıpta hala önemlidir.

Menemen’in verimli topraklarında…

ABC Deterjan’ın Tarım ve Orman Bakanlığı sayesinde bir araya geldiği İzmir’in Menemen ilçesi ülkemizin önde gelen meyve ve sebze yetiştirici ilçelerinden birisi. Menemen Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ne yazık ki bir üretim binası olmadığı için çok aktif değildi. Üretim merkezi dışında yeterli üretim araçlarının da olmaması sebebiyle kooperatif biraz atıl kalmıştı.

Ellerinde başka kadın projeleri olduğunu da belirten Menemen Tarım ve Orman İlçe Müdürü Fatih Çiçek, “ABC Deterjan’ın geçtiğimiz Şubat ayında bize gelmesi ile birlikte önce çok sevindik ve hemen Menemen Tarımsal Kalkınma Kooperatifi ile çalışmalara başladık. Menemen Emiralem’de uzun yıllardır virane halinde duran atıl bir köy okulumuzu kooperatif üretim merkezi haline gelmesi amacıyla devrini sağladık. ABC Deterjan okulun tüm tamirat ve onarım işlerini gerçekleştirdi. İki aylık onarım süreci sonrası kooperatifin ihtiyacı olan tüm teknik ekipmanı satın alarak üretime başlamalarını sağladı. Hepimizin bildiği gibi tarım ülkemizin en önemli değerlerinden birisi. Geleneksel tarım ürünlerinin yanı sıra ülkemizde bu anlamda dev bir hazine daha var: Tıbbi ve Aromatik bitkiler. Ben Ziraat Mühendisiyim, üzerinde özellikle çalıştığım alan tıbbi ve aromatik bitkiler. Menemen’de bu bitkilere büyük oranda değer katma çabalarımız sürüyor. Tarımda çok önemli bir değerimiz daha var: Kadınlar ve çiftçilik yapan kadınlarımız” dedi.

Yerli Yerinde Aynısefa projesinin STK ortağı Menemen Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Yeşim Sever’in de çoşkulu şekilde işine sarıldığını şu sözlerinden anlıyoruz:

“Aynısefa, bakanlığımız tarafından bize önerilmiş bir tıbbi ve aromatik bitki. Menemen’de bu bitkinin yetiştirilebilir olduğunu gözlemledik. Ne mutlu ki aynısefa sayesinde kooperatifimizin bir çatısı oldu. Ürünün satışı için, Tarım Kredi Kooperatifi’nin satış noktaları için görüşmelerimiz sürüyor. Ayrıca ABC Deterjan’ın finanse ederek satın aldığı teknik ekipman sayesinde kooperatif çatısında üreteceğimiz erişte, salça, turşu, incir topu, sabun gibi pek çok ürünümüzü satarak gelir elde edeceğiz. Bizden mutlusu yok.”

Şimdiye kadar 250 kadının destek verilen projeler ile gelir elde etmeye başladığını açıklayan Pazarlama Direktörü Deniz Özyer, “2022 yılı ABC ile Yerli Yerinde projesinin beşinci yılı olması sebebiyle Tarım ve Orman Bakanlığı ile birlikte daha geniş açılımlı bir proje üzerinde çalışıyoruz. Projemizin daha da yaygın hale gelmesi için çalışmalarımız sürüyor” diyor.

Önümüzdeki yıllarda yeni bölge ve yeni bitkilerle gündeme geleceklerini belirten Özyer, “Projemizin geleneği olarak kullandığımız tıbbi ve aromatik bitki ile bağlantılı bir ürün versiyonunu satışa sunuyoruz. Bu yıl da aynısefadan ilham alan sıvı sabun üreteceğiz. Bu üründen gelen tüm karı da projeye bağışlayacağız.” diyerek sözlerini tamamladı.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Fikri Türkel - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.