Gıda Hattı

Kuzey Irak´ta Brezilya Tavuğunun Sırrı

17 Aralık 2007, 18:14
Paylaş

Kuzey Irak´ta tüketilen tavuğun yüzde 70´i Brezilya´dan gidiyor. Peki nasıl oluyor da Brezilya onbinlerce kilometre öteden bizimle rekabet edip de önümüze geçebiliyor? İşte Brezilya´yı öne çıkaran neden

Geçtiğimiz ayın en önemli gündem maddesi, PKK saldırıla¬rını önlemek amacıyla Kuzey Irak'a düzenlenmesi planlanan bir askeri operasyondu. Bu çerçevede, Türkiye'nin Kuzey Irak'a yönelik ticaret ambargosu yapması da gündeme geldi. Türkiye'nin bölgedeki ekonomik çıkarlarının nasıl korunacağı tartışıldı. Ancak, bu tartışmalarda siyasi konular ön plana çıktı ve Kuzey Irak'a yönelik ticarete dair birçok detay gözden kaçtı.

Oysa ormana girilip ağaçlar tek tek kontrol edildiğinde, birçok çarpıcı detayı bulmak mümkün. Örneğin, Kuzey Irak'a yapılan piliç ve şeker ürünleri ihracatında, dünyanın bir ucundaki Brezilya'nın tam bir hakimiyeti söz konusu. Şaka değil, Kuzey Irak, tavuk etinin yüzde 70'ini Brezilya'dan, yüzde 30'unu ise ABD'den ithal ediyor. Yine, bölgeye yapılan şeker ithalatının tamamına yakını Brezilya tarafından gerçekleştiriyor.

Tarım ihracatı 49 milyar dolar

Solcu lider Lula'nın 2003 yılında iktidara gelmesi Brezilya'nın ekonomik anlamda hızlı bir gelişme sürecine girmesine yol açtı. Geçtiğimiz yıl 49 milyar doları aşan tarım ürünleri ihracatı gerçekleştiren Brezilya bugün, dünya tarım ticaretinde ABD ile birlikte en etkili oyuncu konumunda. Brezilya'nın en büyük müşterisi ise son dönemde petrol gelirleri hızla artan Ortadoğu ülkeleri özellikle de Kuzey Irak.

Bu yılın ilk dokuz ayında Brezilya'nın Ortadoğu bölgesine ihracatı bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 16 artarak 3 milyar 450 milyon dolara ulaştı. Bu dönemde en önem ihracat kalemi, 1 milyar 500 milyon dolar ile et ürünleri oldu. Bu rakamın büyük bir bölümü de tavuk eti ihracatından sağlandı. Brezilya'nın bu dönemde Ortadoğu ülkelerine gerçekleştirdiği şeker ürünleri ihracatı ise 1.4 milyar dolara ulaştı.

Peki, Kuzey Iraklı komşularımız neden tavuğu bizden değil de, dünyanın bir ucundaki Brezilya'dan alıyorlar. Dış tica¬ret ve risk danışmanlığı alanında hizmet veren Key International şirketinin yönetici ortağı Mete Yarar, Kuzey Irak pazarını en iyi bilen uzmanlardan. Yarar'a göre, bu sorunun yanıtı aslında son derece kolay. Türkiye'nin ton başına 1.500 dolarlara ulaşan fiyatlarla gerçekleştirdiği tavuk eti ihracatını Brezilya, ton başına yaklaşık 800 dolara gerçekleştiriyor. Üstelik bu maliyetin yaklaşık yüzde 10'unu navlun giderleri oluşturuyor. Akla hemen ikinci soru geliyor: Bizim fiyatlar 1.500 doları bulurken, Brezilya bu fiyatlarda nasıl mal satabiliyor? Brezilya, özellikle Lula'nın iktidarından bu yana, ihracatçı şirketlerine uygun rekabet

İkinci neden, tavukçuluk sektöründe en önemli maliyetin yem olması, tavukçulukta maliyetin yüzde 70'ini yem oluşturuyor. Türkiye'de ithal yem kullanılıyor ve fiyatlar çok yüksek.Dünyanın biyoyakıt merkezi olmaya oynayan Brezilya'da, soya ekimi destekleniyor. Bu üründen öncelikle biyoyakıt elde ediyor. Arta kalan küspe de tavuk yemi olarak değerlendiriliyor. Bu şekilde yem fiyatını Türkiye'ye oranla üçte bir daha ucuza getiriyor. Gelelim üçüncü nedene... Dünyanın her yerinde tavuğun farklı bir yeri tercih ediliyor. Örneğin, Amerikalılar ve Avrupalılar göğüs eti yerken, Ruslar butu tercih ediyor. Çinliler ise tavuğun ayaklarını bile seviyorlar. Brezilya, tavuk etini bu şekilde parça parça satarak yüzde 30 oranında daha yüksek fiyata satmayı başarıyor.

İhracata dayalı ekonomi Lula'nın ekonomi politikasının ana çerçevesini belirliyor. Bu çerçevenin en önemli ayağını ise tarım ürünleri oluşturuyor. Lula, bu stratejiyi kurarken, küresel ekonomideki büyüme dalgasını dikkate aldı. Bu noktada Çin'in hızlı büyümesi ve devasa nüfusunu doyurmak için gerçekleştirdiği tarım ürünleri ithalatı belirleyici faktörler oldu.

Yine, dünyada çevre duyarlılığının yükselmesi sonucu biyoyakıtlara yönelik talebin artması Brezilya açısından önemli bir gelişme oldu. Örneğin, Brezilya bundan üç yıl önce Çin ile karşılıklı ticaret konusunda stratejik işbirliği yapma kararı aldı. Burada anahtar ürün biyoyakıt idi. Yine, bu yıl ABD Başkanı Bush ile Brezilya Devlet Başkanı Lula arasında yapılan görüşmelerde biyoyakıtların üretiminde işbirliğine gitme konusunda anlaşmaya varıldı. Brezilya şimdiden 'ethonol üretiminin Suudi Arabistan'ı olarak anılıyor. Bu stratejiler sonucunda Brezilya dünya tarım ticaretinde ABD ile birlikte en etkili oyuncu oldu. 2006'da Brezilya'nın tarım ihracatı 49 milyar doları aştı.

Bu, Brezilya'nın toplam 137 milyar dolar büyüklüğündeki ihracatının yaklaşık yüzde 36'sını oluşturuyor. Buna göre, tarım ürün¬leri ihracatındaki artış 2OO5'e göre, yüzde 13 büyüdü. 2OO6'da tarımsal ürün ihracatının 6 milyar dolardan fazlasını şeker ürünleri oluştururken yaklaşık 3 milyar doları tavuk eti ürünlerinden sağlandı. Brezilya ABD'den Çin'e kadar dünyanın dört bir yanına ihracat gerçekleştiriyor

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.