Gıda Hattı

Küresel gıda fiyatları tüm zamanların zirvesinde!

7 Mart 2022, 13:32
Paylaş
Küresel gıda fiyatları tüm zamanların zirvesinde!

Uluslararası piyasalarda tarımsal emtiaların fiyat değişimlerini yansıtan FAO Gıda Fiyat Endeksi, Şubat 2022’de tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Ukrayna’daki gelişmelerin etkisini kısmen yansıtan endeksteki artışa, bitkisel yağlar ve süt ürünleri öncülük ederken, fiyatların düştüğü tek ürün grubu şeker oldu.

Küresel gıda fiyatlarına ilişkin kıyaslamanın en sağlam göstergesi olarak kabul edilen BM Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) Gıda Fiyat Endeksi, yaygın olarak işlem gören gıda emtialarının uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimleri yansıtıyor.

FAO Gıda Fiyat Endeksi, Şubat'ta rekor seviyeye yükseldi

FAO Gıda Fiyat Endeksi, Şubat 2022’de ortalama 140,7 puanla; Ocak ayına göre yüzde 3,9, bir yıl önceki seviyesinin yüzde 24,1 üzerinde ve Şubat 2011'den 3,1 puan daha yüksek bir seviyeye ulaştı. Böylece endeks, bitkisel yağlar ve süt ürünleri öncülüğünde tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.

FAO Bitkisel Yağlar Fiyat Endeksi, çoğunlukla palmiye, soya ve ayçiçeği yağlarına yönelik artan kotasyonların etkisiyle bir önceki aya göre yüzde 8,5 artarak, yeni bir rekor seviyeye ulaştı. Endeksteki keskin artışa esas olarak, dünyanın önde gelen ihracatçısı Endonezya'dan palm yağının ihracat kullanılabilirliğinin azalması, Güney Amerika'daki düşük soya fasulyesi üretim beklentileri ve Karadeniz bölgesindeki aksaklıklar nedeniyle daha düşük ayçiçeği yağı ihracatına ilişkin endişeler de dahil olmak üzere birkaç arz yönlü faktöre denk gelen sürekli küresel ithalat talebi neden oldu.

FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi, Batı Avrupa ve Okyanusya'daki beklenenden düşük süt arzının yanı sıra özellikle Kuzey Asya ve Orta Doğu'dan gelen kalıcı ithalat talebinin de etkisiyle Şubat ayında Ocak ayına göre ortalama yüzde 6,4 daha yüksek gerçekleşti.

Diğer endekslerdeki değişimler

FAO Tahıl Fiyat Endeksi, Güney Amerika'daki mahsul koşullarına ilişkin endişelerin devam etmesi, Ukrayna'dan mısır ihracatına ilişkin belirsizliğin ve artan buğday ihracat fiyatlarının bir kombinasyonu nedeniyle, uluslararası mısır fiyatlarının yüzde 5,1 artmasıyla kaba tahıllar için yükselen kotasyonların öncülüğünde bir önceki aya göre yüzde 3,0 arttı. Dünya buğday fiyatları yüzde 2,1 artarak büyük ölçüde Karadeniz limanlarından küresel arz akışına ilişkin belirsizliği yansıttı. Uluslararası pirinç fiyatları, Yakın Doğu Asyalı alıcılardan gelen kokulu pirinç talebi ve bazı ihracatçıların para birimlerinin ABD doları karşısında değer kazanmasıyla yüzde 1,1 arttı.

FAO Et Fiyat Endeksi, sığır eti fiyatlarının güçlü küresel ithalat talebi ve Brezilya'daki kesime hazır sığırların sıkı arzı ve Avustralya'da sürünün yeniden inşasına yönelik yüksek talebin etkisiyle Ocak ayından itibaren yüzde 1,1 yükselerek yeni bir rekora ulaştı. Domuz eti fiyatları yükselirken, küçükbaş ve kümes hayvanları eti Okyanusya'daki yüksek ihraç edilebilir arz ve Bahar Şenliği'nin sona ermesinin ardından Çin'in ithalatının azalması nedeniyle düştü.

Düşüş gösteren tek endeks şeker oldu

FAO Şeker Fiyat Endeksi, Hindistan ve Tayland gibi büyük ihracat yapılan ülkelerdeki olumlu üretim beklentilerinin yanı sıra Brezilya'daki büyüme koşullarının iyileşmesiyle yüzde 1,9 geriledi.

Şubat ayı sonuçlarının, Ukrayna'daki çatışmadan kaynaklanan piyasa etkilerini kısmen içerdiğinin altını çizen FAO ekonomisti Upali Galketi Aratchilage, “Mahsul koşulları ve yeterli ihracat mevcudiyeti konusundaki endişeler, mevcut küresel gıda fiyat artışlarının sadece bir kısmını açıklıyor. Gıda fiyat enflasyonu için çok daha büyük bir itici yapı, başta enerji, gübre ve yem sektörleri olmak üzere gıda üretiminin dışından geliyor. Tüm bu faktörler gıda üreticilerinin kar marjlarını sıkıştırma eğiliminde, bu da onları yatırım yapmaktan ve üretimi genişletmekten vazgeçiriyor” dedi.

Dünya buğday ve mısır üretimi 2022'de artacak

FAO, 2022'de dünya çapında tahıl üretimi için ön tahminde bulunan en son Tahıl Arz ve Talep Özeti’ni de açıkladı. Küresel buğday üretiminin 790 milyon tona yükseldiği, Kuzey Amerika ve Asya'da beklenen yüksek verim ve kapsamlı ekimin, Avrupa Birliği'nde olası bir hafif düşüşü ve kuraklık koşullarının kuzey Afrika ülkelerinin bazılarında mahsuller üzerindeki olumsuz etkisini azalttığı tahmin ediliyor.

Güney Yarımküre’de mısır hasadı yakında başlayacak, Brezilya'nın üretiminin rekor seviyeye ulaşması ve Arjantin ve Güney Afrika'da üretimin ortalama seviyelerinin üzerinde olması öngörülüyor.

FAO, 2021'deki dünya tahıl üretimi tahminini de, bir önceki yıla göre yüzde 0,7 artışla 2 796 milyon ton olarak güncelledi.

Tahıl stokları, sekiz yılın en düşük seviyesine inecek

2021/2022'deki küresel tahıl kullanımı şu anda yıllık yüzde 1,5 artışla 2 802 milyon ton olarak öngörülüyor. 2022'de sona eren küresel tahıl stoklarının yıl içinde biraz büyüyerek 836 milyon tona çıkması bekleniyor. FAO'ya göre, bu tahminlere göre, dünya çapındaki tahıl stoklarının kullanım oranı yüzde 29,1'de kalacak ve "sekiz yılın en düşük seviyesine işaret edecek, ancak yine de genel olarak rahat bir tedarik seviyesine işaret edecek".

FAO ayrıca, 2020/2021 seviyesinden yüzde 0,9 artışla dünya hububat ticareti tahminini 484 milyon tona yükseltti. Bu tahmin, Ukrayna'daki çatışmalar kaynaklı potansiyel etkileri yansıtmıyor. FAO gelişmeleri takip ederek, etkileri zaman içinde değerlendirecek.

Kırılgan ülkelerde hububat üretim açığı!

FAO'nun Küresel Bilgi ve Erken Uyarı Sistemi (GIEWS) tarafından yayınlanan son Mahsul Beklentileri ve Gıda Durum Raporu'na göre, dünyadaki 47 Düşük Gelirli Gıda Açığı Ülkesinde (LIFDC) tahıl üretiminin, çatışmalar ve aşırı hava olayları nedeniyle 2021/2022 pazarlama sezonunda 2020/2021'e göre yüzde 5,2 azalması bekleniyor. Bu da LIFDC'lerin toplam ithalat gereksiniminde yüzde sekiz artışla 66,6 milyon tona işaret ediyor.

Üç aylık rapor, şu anda gıda için dış yardıma ihtiyaç duyduğu belirlenen 44 ülkedeki durumla ilgili güncellemelerin yanı sıra dünyadaki bölgesel tahıl üretim eğilimlerinde daha ayrıntılı güncellemeler içerirken, üretim ve ihracatın yanı sıra Ukrayna'daki çatışmaların artmasıyla ilgili geçim kaynaklarına yönelik risklere de dikkat çekiyor.

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.