Gıda Hattı

Kendi kendine yetişen servet

8 Ağustos 2006, 03:04
Paylaş

Kapari dünya mutfağında

Çok fazla bilinmemesine rağmen insan sağlığı açısından büyük önem taşıyan Kapari ülkemizde bol bol yetişiyor...

Ülkemizin iklim şartlarından dolayı doğada bir çok bitki kendiliğinden gelişmekte. Geçmişten bugüne kadar doğada yetişen bu bitkiler insan yaşamı açısından büyük önem taşımakta. Tıp  biliminin daha gelişmediği dönemlerde  bir çok hastalığa bu bitkiler sayesinde çare bulundu.

Eşi benzeri bulunmayan ülkemizin topraklarında daha önce adını hiç duymadığımız binlerce bitki çeşidi yetişmekte. Bu bitkiler araştırıldığında, belki de tedavisi bulunamamış hastalıklar için ışık olabilir.

Yurdumuzda mevsimsel değişikliklere göre dönem dönem çeşitli bitkiler yetişmekte. Birkaç yıl öncesine kadar topraklarımızda kendiliğinden yetişen ve insanoğlunun adını bilip de önemsemediği kapari şu anda ülkemizde büyük bir pazara sahip.

Kapari doğada çoğalmasını, karıncalara, kuşlara ve toprak mikro organizmalarına borçlu. Çünkü kapari bitkisinin tohumunda çimlenme engeli var. Bu çimlenme engelini, karıncalar ortadan kaldırıyor. Tohumun çevresinde mantarımsı zar, karınca asidince etkileniyor ve böylece çimlenme kendiliğinden oluşmakta. Kapari, yurdumuzda Akdeniz ikliminin hakim olduğu Batı Anadolu illeri başta olmak üzere, Orta Anadolu’da Tokat ve civarında, Doğu Karadeniz ve Güneydoğu illerinde doğal olarak yetişen çalımsı yapıda, dik ve yatık olarak büyüyen dikenli bir bitki.

Fosfor, potasyum ve kalsiyumca zengin kalkerli ve killi toprakları seven ve güneşten hoşlanan bir bitki olması nedeniyle, güneye bakan yamaçlarda kendiliğinden yetişmekte.

Capparaceae familyasından olan kaparinin Capparis spinosa ve Capparis ovata olmak üzere iki türü mevcut. Capparis ovata türü özellikle Orta Anadolu ve İç Ege dolaylarında yaygın. Bu tür özellikle Konya’da yetişir. Akdeniz Bölgesi’ne ise Capparis spinosa hakim.

Çiçek tomurcuklarında bol miktarda vitamin ve protein, rutin ve hardal yağı glikosidi bulunmakta. Yapılan çalışmalarda 100 gram çiçek tomurcuğunda kuru madde olarak ; 67 mg fosfor, 9 mg demir, 24 mg protein, 12 mg selüloz ve 2 mg lipid tespit edildi. Gıda, kozmetik, boya sanayinin yanı sıra ilaç sanayinde de  kullanılmakta. Dal uçları, tomurcukları, meyveleri gıda sektöründe; yaprakları, sertleşmiş dalları, kökleri de ilaç, boya ve kozmetik sanayinde değerlendirilmekte.

Ülkemizde pek rağbet görmeyen kaparinin yurt dışına ihracatı çok fazla talep almakta. Kaparinin yurt dışına ihracatı genellikle salamura şeklinde olmakta.

Doğadan toplanan tomurcuklar bir kavanoz içerisinde tuzlu suda üç ay bekletilip sonra bire bir oranında sirke konulup on gün sonra yenildiğinde aroması ve lezzeti çok beğenilmektedir. Konserve olarak hazırlanan kapari; turşu, salata, pizza üstü, balık ve av etleri yanında garnitür olarak yenilmekte.

Yurdumuzun çeşitli bölgelerinde yetişen kaparinin değişik adlar verilmekte. Kedi tırnağı, hint hıyarı, it hıyarı, it kavunu , karga kavunu , yılan kabuğu, menginik, gevil , yumruk, bugo, bubu, kepek çiçek, beri kemeri, şeballah, keper, kepere, gebre, gebere, geber otu ve gavur bostanı bilinen diğer adlarından.

Kapari insan sağlığı açısından büyük bir önem taşımakta. İnsan vücuduna bir çok faydası bulunur. Kaparinin kök kabuğunda sindirim sistemine bağlı olarak idrar söktürücü ve kabızlık  giderici özelliği var. Kapariden elde edilen ekstraktın yaşlanmış ciltleri canlandırıcı ve normale döndürücü etkisinin olduğu da bilinmekte. Kaparinin özündeki rutin sayesinde kılcal damarlardaki kanamalar önlenmekte. Bunların yanı sıra, balgam söktürücü, ağrı kesici, solucan düşürücü, romatizma, felç, iskorbit hastalığı, kan bozuklukları, Gut hastalığına, anti tümör, hemoroit, dalak büyümesi, kalça rahatsızlıkları, karaciğer fonksiyonlarını düzenleyici özellikleri de var.

 

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.