Gıda Hattı

HAL KURULUŞ İZNİNİ, SANAYİ BAKANLIĞI VERECEK

5 Mart 2007, 11:52
Paylaş

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Kanun Tasarısı Taslağı” Başbakanlığa gönderildi.

Sanayi ve Ticaret Bakanı Ali Coşkun, tasarının; ekonomik ve sosyal alanda meydana gelen değişim, AB ülkelerindeki uygulamalar, 552 sayılı KHK'nın 10 yıllık uygulama süreci ve sebze ve meyve üretiminde ve tüketiminde gerçekleşen artış değerlendirilmek suretiyle, daha çok sebze ve meyvenin toptancı hallerde işlem görmesi, hallerin arz ve talep derinliğine sahip birer borsa gibi çalışmaları ve bu suretle spekülatif amaçlı fiyat oluşumlarının engellenmesi, meyve ve sebze ticaretinde, toptancı hallerinin kuruluşunda ve işleyişinde kamusal denetimin artırılması, meyve ve sebze ticaretiyle toptancı hallerinin her yönüyle yeniden yapılandırılması amacıyla hazırlandığını söyledi. Coşkun taslak ile ilgili şu bilgileri verdi:

Tasarı Taslağı ile

1) Hallerde meyve ve sebze dışındaki ürünler de satışa sunulabilecektir. Toptancı hal tanımı yeniden yapılarak işlenmiş tarım ürünleri, et ve balık ürünleri, su ve su ürünleri ile çiçekçilik ve süs bitkileri dahil edilerek halde işlem görecek malların kapsamı genişletilmiş, sebze ve meyvelerin toptancı hallerinde satışı zorunluluğu devam etmekte, diğer mallar için böyle bir zorunluluk getirilmemiştir.

2) Haller “TİP” projeler çerçevesinde inşaa edilecek ve modern tesisler olacak. Hal için önceden imar planlarında yer ayrılmış olması ve bu yerlerde hazineye ve diğer kamu kuruluşlarına ait arazilerin bulunması halinde, bu arazilerin hal kurmak isteyenlere devri düzenlenmiştir. Meyve ve sebze ticareti ile hallerin, her türlü teknik donanıma sahip modern iş yerleri olarak yeniden yapılandırılması amacıyla hazırlanmış olan bu Tasarıda Bakanlıkça geliştirilecek TİP standart projelere uygun olarak toptancı hallerin değişik aktörler eliyle kurulması ve işletilmesi getirilmiş, bu çerçevede, belediyelerin, il özel idarelerinin, üretici birliklerinin ve sermaye şirketlerinin hal kurabileceği ve işletebileceği düzenlenmiş, ayrıca, Taslakta yap-işlet, yap-işlet- devret ve üst hakkı modeline yer verilmiştir.

3) Hal kuruluş izni Sanayi ve Ticaret Bakanlığı tarafından verilecek. Belediye Kanunuyla, belediyelere verilmiş bulunan hal kuruluş izini yetkisi yeniden Bakanlığımıza aktarılmıştır.

4) Hallerde, “Toptancı Hal Yönetim Birimi” adıyla yeni yönetim modeline geçiliyor. Yönetim sorunlarının ele alınarak çözümlenmesi ve hallerden elde edilen gelirin önemli bir kısmımın haller için harcanmasına yönelik değişikliklere gidilmiştir. Ticaret hayatının dinamizmi, hallerin yönetiminin yeniden gözden geçirilmesine yol açmış, yönetime daha fazla katılım gerektirdiği düşüncesinden hareket edilerek, Tasarıda, sebze ve meyve ticaretinde yer alan bütün tarafların katıldığı, merkezi ve yerel kamu otoritelerin de yer aldığı “Toptancı Hal Yönetim Birimi” adıyla yeni yönetim modeli geliştirilmiştir.

Bu modelde, toptancı hallerde yönetime merkezi idare ve yerel yönetim temsilcileriyle birlikte, ticari kesimdeki meslek odası ve dernek temsilcilerinin yönetime ortak edilerek idari meselelerin çözümünde birlikte karar almaları amaçlanmıştır. Birimin görev ve yetkileri ile organları ve gelirleri, Tasarıda ayrıntılı olarak düzenlenmiş, mahalli idarelerle ilişkileri net bir biçimde ortaya konulmuştur.

Kooperatifler ve birlikler, üretici birliği kabul edilmekte, hallerde üretici birliklerine kota ayrılmakta. 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu ile 552 sayılı KHK'den kaynaklanan üretici birliği tanımı farklılığı, yapılan düzenlemeyle giderilmiş ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu, 4572 sayılı Tarım Satış Kooperatifleri ve Birlikleri Hakkında Kanun, 1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri Kanununa göre kurulan kooperatifler ve üst birlikleri üretici birliği olarak kabul edilmiştir.

Meyve ve sebzelere standart denetimi

5) Hallerde meyve ve sebzeler için standart denetimi geliyor. Hallerde satışa sunulan sebze ve meyvelerin pazarlama standartlarının belirlenmesi ve bu standartlara uygunluk denetimi yapılması görev ve yetkisi Tarım ve Köyişleri Bakanlığına verilmiştir.

6) Hallere “Vergi Kayıt Sistemi” ve “Çiftçi Kayıt Sistemi” ile online ortamda entegre elektronik “Hal Kayıt Sistemi” getiriliyor.

Öte yandan, hallerde sebze ve meyve ticaretinin yönlendirilmesi, planlanması, toptancı hallerine giriş ve çıkışların denetlenmesi amaçlarıyla malların cinsi, miktarı, kalite ve standardı, fiyatı, alıcısı ve satıcısı ve gerekli görülecek diğer bilgiler ile toptancı hallerinde faaliyette bulunacak tacirlere ait bilgilerin elektronik ortamda muhafaza edilmesi ve gerektiğinde ilgili yerlere bildirilmesi amacıyla hal ölçeğinde haller tarafından bilişim sistemi kurulması ve online sistemle hallerin ulusal düzeyde birbirilerine bağlanması getirilmiştir.

Bu çerçevede, meyve ve sebze ticaretinde kayıt dışı faaliyeti önlemek amacıyla Maliye Bakanlığı “Vergi Kayıt Sistemi”, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı “Çiftçi Kayıt Sistemi” ile Bakanlığımız tarafından oluşturulacak “Hal Kayıt Sistemi”nin online olarak entegrasyonu öngörülmüştür.

7) Denetim noktaları oluşturmak, uygulama ve denetimde çıkan problemleri çözmek üzere “Toptancı Hal Üst Kurulu” getiriliyor. Oluşturulacak bilgi ve iletişim sistemlerinin kurulmasını ve entegrasyonunu sağlamak, ulusal düzeyde ürün seyyar ve sabit denetim noktalarını planlamak, bu Kanununa göre çıkarılacak yönetmelikler hakkında görüş bildirmek, uygulama ve denetim birliğini sağlamak içingerekli ilkesel kararları almak ve uygulanmasını sağlamak üzere, ilgili tarafların temsilcilerinin katılımıyla on bir kişiden oluşan, “Toptancı Hal Üst Kurulu” oluşturulması öngörülmüştür.

8) Küçük hallerin ortak yönetim altında belli süre içinde birleştirilmesi öngörülüyor. Küçük hallerin birleştirilmesi amacıyla, il ve ilçe belediyeleri hariç iş yeri sayısı 50 den aşağı olan toptancı halleri işleten belediyelerin ortak tasnif, paketleme, laboratuvar veya soğuk hava deposu kurmak üzere toptancı hallerinin iki yıl içerisinde tek yönetim altında birleştirmesi gibi düzenlemeler de yapılmıştır.

9) Yeni modern haller kurulması şartıyla mevcut hallerin satışı imkanı getiriliyor. Haller kamu emlaki olarak kalmaya devam edecek, ancak, hal işleticisi idarelere, yeni haller kurmaları ve hak sahiplerine öncelikle tahsis yapmaları şartıyla, şehrin içinde kalan halleri satabilmeleri imkanı getirilmiştir.

Ayrıca yukarıda açıklanan hususlar dışında mevcut düzenlemenin güncellenmesine ve ihtiyaçların karşılanmasına yönelik düzenlemelere gidilmiştir.”

Gıda Hattından güncel e-bülten almak için adresinizi girip kayıt olabilirsiniz.

.