Türk ailesi küçülüyor ve yoksullaşıyor!

Türkiye'de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğü 2023 yılında 3,14 kişiye düşerken, 2015 yılında yüzde 14,4 olan tek kişilik hanehalklarının oranı geçen yıl yüzde 19,7'ye yükseldi. Tek kişilik hanehalklarının yüzde 13,7'si, tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının yüzde 21,6'sı, geniş ailelerden oluşan hanehalklarının yüzde 25,7'si yoksulluk sınırının altında yaşıyor.

Türk ailesi küçülüyor, bireylerin dörtte biri yoksulluk sınırının altında!
Araştırma sonucu: Türkiye’de aile yapısı zayıflıyor
+10
Haber albümü için resme tıklayın

BM Genel Kurulu tarafından 15 Mayıs günü, 1994 yılından itibaren “Uluslararası Aile Günü” olarak kutlanıyor. Her yıl ailenin korunması ve güçlendirilmesi amacıyla belli temalara dikkat çekilen Uluslararası Aile Günü'nün bu yılki teması, “Aileler ve İklim Değişikliği: Uluslararası Aile Yılı +30” olarak belirlendi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Uluslararası Aile Günü’nü de kapsayan 15-21 Mayıs Aile Haftası’na özel olarak 2023 yılı Aile İstatistiklerini yayımladı.

Türk ailesi küçülüyor ve yoksullaşıyor!

Ortalama hanehalkı büyüklüğü azaldı

Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre, Türkiye'de 2008 yılında 4 kişi olan ortalama hanehalkı büyüklüğünün, azalma eğilimi göstererek 2023 yılında 3,14 kişiye düştüğü görüldü.

Türk ailesi küçülüyor ve yoksullaşıyor!

Türkiye'de 2023 yılında ortalama hanehalkı büyüklüğünün en yüksek olduğu il, 4,86 kişi ile Şırnak oldu. Şırnak ilini 4,67 kişi ile Şanlıurfa ve 4,61 kişi ile Batman izledi. Ortalama hanehalkı büyüklüğünün en düşük olduğu iller ise 2,54 kişi ile Çanakkale oldu. Bu ili, 2,60 kişi ile Giresun ve 2,61 kişi ile Balıkesir izledi.

Türk ailesi küçülüyor ve yoksullaşıyor!

Tek kişilik hanehalklarının oranı arttı

ADNKS sonuçlarına göre, 2015 yılında %14,4 olan yalnız yaşayan fertlerden oluşan tek kişilik hanehalklarının oranının 2023 yılında %19,7'ye yükseldiği görüldü.

Türk ailesi küçülüyor ve yoksullaşıyor!

Tek çekirdek aile olarak ifade edilen, yalnızca eşlerden veya eşler ve çocuklarından veya tek ebeveyn ve en az bir çocuktan oluşan hanehalklarının oranı, 2015 yılında %66,9 iken 2023 yılında %63,8'e geriledi. Diğer yandan, geniş aile olarak tanımlanan ve en az bir çekirdek aile ve diğer kişilerden oluşan hanehalklarının oranı 2015 yılında %16,5 iken 2023 yılında %13,2'ye düştü.

Aralarında eş, anne-çocuk veya baba-çocuk ilişkisi olmayan fertleri içeren; diğer bir ifadeyle çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının oranında artış olduğu gözlendi. Söz konusu hanehalklarının oranı 2015 yılında %2,2 iken 2023 yılında %3,3'e yükseldi.

Tek kişilik hanehalkları oranı en yüksek Gümüşhane, en düşük Batman’da oldu

İllere göre hanehalkı tipleri incelendiğinde, 2023 yılında tek kişilik hanehalklarının oranının en yüksek olduğu ilin %30,4 ile Gümüşhane olduğu görüldü. Gümüşhane ilini %29,2 ile Tunceli ve %29 ile Giresun izledi. Diğer yandan tek kişilik hanehalklarının oranının en düşük olduğu il ise %11,1 ile Batman oldu. Bu ili %11,8 ile Van ve %11,9 ile Diyarbakır izledi.

Türk ailesi küçülüyor ve yoksullaşıyor!

Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, 2023 yılında %72,2 ile Gaziantep oldu. Gaziantep ilini %71,7 ile Diyarbakır ve %71,6 ile Şanlıurfa takip etti. Tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının oranının en düşük olduğu il ise %50,8 ile Gümüşhane oldu. Gümüşhane ilini %50,9 ile Tunceli ve %54,1 ile Artvin izledi.

Türk ailesi küçülüyor ve yoksullaşıyor!

Hanehalklarının yapısı

Türkiye'de 2023 yılında toplam hanehalklarının %10,6'sını tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanehalkları oluşturdu. Toplam hanehalklarının %2,4'ünü baba ve çocuklardan oluşan, %8,2'sini ise anne ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oluşturduğu görüldü.

Tek ebeveyn ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, 2023 yılında %13,2 ile Elazığ oldu. Bu ili, %12,9 ile Bingöl ve %12,7 ile Adana illeri izledi. Bu oranın en düşük olduğu iller ise %7,4 ile Ardahan, %8 ile Kars ve %8,1 ile Yozgat oldu.

Toplam hanehalkları içinde anne ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu iller, %10,3 ile Elazığ, %10,2 ile Bingöl, %9,9 ile Adana olurken, bu oranın en düşük olduğu iller ise %5,2 ile Ardahan, %6 ile Kars ve Yozgat oldu.

Diğer yandan, baba ve çocuklardan oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu iller, %3,6 ile Kilis ve Malatya, %3,2 ile Hatay olurken, bu oranın en düşük olduğu iller ise %1,8 ile Nevşehir, %1,9 ile Sinop ve Tokat oldu.

Geniş aile oranı en yüksek Hakkari’de  

Geniş aileden oluşan hanehalklarının oranının en yüksek olduğu il, 2023 yılında %20,2 ile Hakkari oldu. Hakkari ilini %18,9 ile Batman, %17,5 ile Bartın izledi. Bu oranının en düşük olduğu il ise %9,1 ile Eskişehir oldu. Eskişehir ilini %9,9 ile Çanakkale ve %10 ile Ankara izledi.

Türk ailesi küçülüyor ve yoksullaşıyor!

Akraba evlilikleri

ADNKS sonuçlarına göre, 2023 yılında toplam resmi evlilikler içinde, son evliliğinde birinci dereceden kuzenleri ile akraba evliliği yapmış 16 ve üzeri yaştaki bireylerin oranı %8,2 oldu. Akraba evlilikleri akrabalık türüne göre incelendiğinde, akraba evliliği yapmış bireylerin %46,5'inin hala/dayı çocukları ile %27,2'sinin amca çocukları ile ve %26,3'ünün ise teyze çocukları ile evli olduğu görüldü.

Toplam resmi evlenmeler içindeki akraba evlilikleri illere göre incelendiğinde, 2023 yılında toplam evli bireyler içinde son evliliğinde akraba evliliği yapmış 16 ve üzeri yaştaki bireylerin oranının en fazla olduğu il %20,1 ile Mardin oldu. Bu ili %18,7 ile Şanlıurfa ve %16,8 ile Diyarbakır izledi. Akraba evliliği yapmış bireylerin oranının en az olduğu il ise %1,1 ile Edirne oldu. Bu ili %1,5 ile Kırklareli ve %2 ile Çanakkale izledi.

Evlenme istatistikleri sonuçlarına göre, 2010 yılında gerçekleşen resmi evlenmelerin %5,9'unun akraba evliliği olduğu ve bu oranın sonraki yıllarda sürekli düşüş göstererek 2018 yılında %4,3, 2023 yılında ise %3,2 olduğu görüldü.

Türk ailesi küçülüyor ve yoksullaşıyor!

Akraba evliliği oranının en yüksek olduğu Şanlıurfa

2023 yılında akraba evliliği oranının en yüksek olduğu ilin %17,7 ile Şanlıurfa olduğu görüldü. Bu ili, %12,4 ile Siirt ve %12,3 ile Muş izledi. Akraba evliliği oranının en düşük olduğu il %0,5 ile Edirne oldu. Bu ili %0,6 ile Kırklareli ve Bartın izledi.

Yaşam Memnuniyeti Araştırması, 2023 sonuçlarına göre bireylerin mutluluk kaynağı olan kişiler incelendiğinde, kendilerini en çok ailelerinin mutlu ettiğini belirtenlerin oranı %69,9 olurken, bunu sırasıyla %15 ile çocukları, %5,4 ile kendisi, %3,8 ile eşi, %2,9 ile anne/babası ve %1,8 ile torunları takip etti.

ADNKS sonuçlarına göre, 2023 yılında Türkiye'de toplam 22 milyon 206 bin 34 çocuk içinde, hem annesi hem babası vefat etmiş çocuk sayısının 5 bin 461, babası vefat etmiş çocuk sayısının 263 bin 757, annesi vefat etmiş çocuk sayısının ise 82 bin 291 olduğu görüldü.

Cinsiyete göre incelendiğinde, hem annesi hem babası vefat etmiş erkek çocuk sayısının 2 bin 848, kız çocuk sayısının 2 bin 613, babası vefat etmiş erkek çocuk sayısının 134 bin 881, kız çocuk sayısının 128 bin 876, annesi vefat etmiş erkek çocuk sayısının 41 bin 847, kız çocuk sayısının 40 bin 444 olduğu görüldü.

Kesinleşen boşanma davaları sonucunda 2023 yılında 171 bin 881 çift boşanırken 171 bin 213 çocuk velayete verildi. Boşanma davaları sonucu, çocukların velayetinin çoğunlukla anneye verildiği görüldü. Çocukların velayetinin 2023 yılında %74,9'u anneye, %25,1'i babaya verildi.

Hanehalkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması sonuçlarına göre, evden İnternete erişim imkânına sahip olan hanelerin oranı 2004 yılında %7 iken 2023 yılında bu oran %95,5 oldu. Diğer yandan hanelerde dizüstü, tablet, netbook gibi taşınabilir bilgisayar bulunma oranı %0,9'dan %45,2'ye, cep telefonu/akıllı telefon bulunma oranı %53,7'den %99,7'ye yükseldi.

Türk ailesi küçülüyor ve yoksullaşıyor!

Geniş ailelerin %25,7'si yoksulluk sınırının altında yaşıyor

Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre, eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin %60'ı dikkate alınarak belirlenen sınıra göre yoksulluk oranı 2023 yılında %21,7 olarak gerçekleşti.

Hanehalkı tipine göre yoksulluk oranı incelendiğinde ise tek kişilik hanehalklarının %13,7'sinin, tek çekirdek aileden oluşan hanehalklarının %21,6'sının, geniş ailelerden oluşan hanehalklarının %25,7'sinin, çekirdek aile bulunmayan birden fazla kişiden oluşan hanehalklarının ise %13,6'sının yoksulluk sınırının altında yaşadığı gözlendi.

2023 yılında konutun mülkiyet durumları incelendiğinde, fertlerin %56,2'sinin oturduğu konutun kendilerine ait olduğu, %27,8'inin ise kiracı olduğu görüldü. Lojmanda oturanların oranı %0,9 olurken kendi konutunda oturmayıp kira ödemeyenlerin oranı ise %15,1 olarak gerçekleşti.

Gelir ve yaşam koşulları araştırması sonuçlarına göre fertlerin %32,6'sının 2023 yılında konutunda izolasyondan dolayı ısınma sorunu yaşadığı, %32'sinin sızdıran çatı, nemli duvarlar, çürümüş pencere çerçevesi vb. nedenlerle sorun yaşadığı ve %19,8'inin trafik veya endüstrinin neden olduğu hava kirliliği, çevre kirliliği veya diğer çevresel sorunlar yaşadığı görüldü.

Türk ailesi küçülüyor ve yoksullaşıyor!

15 May 2024 - 12:46 - Yaşam


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.