Antik çağlarda, dişlerde çürüğe yol açan bakteriler yoktu! Sebebi ne?

İrlanda’da 4.000 yıl önce yaşadığı tahmin edilen bir adama ait 2 dişte, çürüğe ve diş eti hastalığına neden olan çok fazla bakteriye rastlandı. Bu araştırma, insan beslenmesinin tarih boyunca nasıl değiştiğini ve insan dişlerini çürüklere karşı savunmasız hale getirdiğini ortaya koyabilir…

Antik çağlarda, dişlerde çürüğe yol açan bakteriler yoktu! Sebebi ne?
Haber albümü için resme tıklayın

1993 ve 1996 yıllarında yapılan iki kazıda İrlanda'nın Limerick ilçesindeki bir kireçtaşı mağarasında çok sayıda insan dişi ve diğer kalıntılara rastlandı. Sonuçları yeni yayınlanan bir araştırmaya göre MÖ 2280 ve 2140 yılları arasına tarihlenen örneklenen iki azı dişinin her ikisi de Bronz Çağı'nda yaşamış aynı kişiye aitti.

Araştırma neden önemli?

Dişlerden birinde, çürüklere neden olan bir ağız bakterisi olan Streptococcus mutans (S. mutans) yüksek miktarda tespit edildi. Araştırmanın başındaki isim olan, Trinity College Dublin'de genetik bölümünden Yar. Doç. Lara Cassidy, bakterinin antik genomik kayıtlarda nadir görüldüğünü, çünkü asit üreten doğası nedeniyle dişlerde çürümeye ve DNA bozulmasına neden olduğu için iyi korunmadığını söyledi.

Cassidy, araştırmacıların bakterinin eski dişlerde yaygın olarak bulunmadığına inandıklarını, çünkü insan diyetinin günümüzde tüketilenden daha az rafine şeker ve daha az işlenmiş gıda içerdiğini söyledi. Cassidy, yaklaşık 10.000 yıl önce tarımın başlamasıyla birlikte önemli bir beslenme değişikliği görüldüğünü, ancak son birkaç yüz yılda şekerin yaygınlaşmasıyla birlikte büyük değişiklikler yaşandığını sözlerine ekledi.

Antik çağlarda, dişlerde çürüğe yol açan bakteriler yoktu! Sebebi ne?

Diyet değişiklikleri ve diş çürümesi arasında bir bağlantı

Yeni keşfedilen dişteki bakterilerin neden son derece iyi korunduğu belli değil. Ancak Cassidy mağaranın serin ve kuru koşullarının etkili olduğunu söyledi.

Diğer antik diş buluntularında da çürükler gözlemlenmiş olsa da, S. mutans sadece güneybatı Fransa'dan (MÖ 3400 ve 2900 yılları arasına tarihlenen) daha eski bir Neolitik diş veya İskandinav Mezolitik döneminden (MÖ 9890 ve 9540 yılları arasına tarihlenen) çok düşük miktarlarda keşfedildi. Makaleye göre, diğer antik dişlerdeki çürüklerin gözlemlenmesi, buğday ve arpa gibi tahılların yetiştirildiği tahıl tarımının benimsenmesinin ardından daha sık hale geldi.

Beslenmeyle birlikte bakteri de değişti

Bronz Çağı dişlerinde bulunan bakterileri analiz ederek ve modern örneklerle karşılaştırarak, araştırmacılar antik S. mutans soyağacının başlangıçta düşünülenden daha karmaşık olduğunu ve antik bakterinin virülans (hasara neden olma yeteneği) gibi özelliklerinin, şeker ve tahıl tanelerinin yaygınlaşması da dahil olmak üzere insan diyetindeki değişikliklerle birlikte geliştiğini tespit ettiklerini söyledi.

Cassidy, “Son birkaç yüz yılda insan beslenmesinde hızlı bir değişim yaşandı. Bunun sadece ağız mikrobiyomunu değil, bağırsak mikrobiyomunu da nasıl etkilediğini anlamak, son birkaç yüzyılda Batı popülasyonlarında veya batılılaşmış popülasyonlarda bazı hastalıkların neden bu kadar yaygın hale geldiğini anlamamıza biraz yardımcı olabilir” diye konuştu.

Cassidy, Bronz Çağı dişlerinde herhangi bir çürük izine rastlanmadığını, ancak dişlerin ait olduğu yetişkin erkek biraz daha uzun yaşamış olsaydı, mevcut bakteri bolluğunun kısa sürede çürüğe neden olacağını gösterdiğini söyledi.

İki dişte ayrıca, antik genom kayıtlarında daha yaygın olarak bulunan diş eti hastalığıyla ilgili bir bakteri olan Tannerella forsythia'nın (T. forsythia) DNA kanıtları da bulundu. Ancak araştırmacılar dişlerde bu bakterinin iki farklı türünü buldular. Günümüzde bu bakterinin sadece bir türü yaygın olarak görülüyor ve bu da antik mikrobiyomların modern mikrobiyomlardan çok daha çeşitli olduğunu gösteriyor. Trinity College Dublin'den yapılan açıklamaya göre, biyoçeşitlilik kaybı insan sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olabileceği için endişe verici.

Araştırmadan elde edilen sonuçlar Molecular Biology and Evolution dergisinde yayınlandı.

13 Nis 2024 - 16:00 - Bilim


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.