BM Raporu: Her gün 1 milyarı aşkın öğün çöpe gidiyor!

BM Çevre Programı (UNEP) Gıda İsrafı Endeksi 2024 raporu, 2022’de 783 milyon insan açlıkla mücadele ederken, dünya genelinde bir günde 1 milyardan fazla öğünün israf edildiğini ortaya koydu.

BM Raporu: Her gün 1 milyarı aşkın öğün çöpe gidiyor!
BM Raporu: Her gün 1 milyarı aşkın öğün çöpe gidiyor!
+1
Haber albümü için resme tıklayın

BM Çevre Programı’nın (UN Environment Programme-UNEP), 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü öncesinde yayımladığı Gıda İsrafı Endeksi 2024 raporuna göre, 2022 yılında dünya genelinde üretilen gıdanın yüzde 19’u çöpe gitti.

BM Raporu: Her gün 1 milyarı aşkın öğün çöpe gidiyor!

Think Eat Save

Küresel gıda israfını yarıya indirme hedefine yönelik gelişmeleri yansıtan rapora göre, 2022'de kişi başına 132 kilograma denk gelen ve dünya genelinde tüketilen gıdaların 5'te 1'i olan 1,05 milyar tonu aşkın gıda atığı üretildi. İsraf edilen toplam gıdanın yüzde 60'ı hane düzeyinde, yüzde 28'i gıda hizmetlerinde, yüzde 12'si ise perakendede gerçekleşti.

2022’de 783 milyon insan açlıkla mücadele ederken ve insanlığın 3'te 1'i gıda güvensizliği yaşarken, dünya genelinde bir günde 1 milyardan fazla öğün israf edildi.

Küresel ekonomiye zarar vermeye ve iklim değişikliğini, doğa kaybını ve kirliliği körüklemeye devam eden gıda israfı, yıllık sera gazı salımının yaklaşık yüzde 10'unu oluşturuyor. Bu oran, havacılık sektörünün yaklaşık 5 kat daha fazlasına denk geliyor. İsraf, yaklaşık 1 trilyon dolara mal oluyor.

Gıda israfı, sadece zengin ülkelerin sorunu değil!

Rapora göre, sadece dört G20 ülkesi (Avustralya, Japonya, İngiltere, ABD) ve Avrupa Birliği'nin 2030'a kadar gıda israfının yarına indirilmesine uygun tahminleri var. Kanada ve Suudi Arabistan'ın hanehalkı tahminleri uygun iken, Brezilya'nın tahmininin 2024 sonlarında uygun olması bekleniyor.

Veriler, gıda israfının sadece bir 'zengin ülke' sorunu olmadığını doğruluyor; evsel gıda atıklarının seviyeleri, yüksek gelirli, üst orta ve alt orta gelirli ülkelerde gözlemlenen ortalama seviyelerde kişi başına yalnızca 7 kg farklılık gösteriyor. Aynı zamanda, daha sıcak olan ülkelerde, potansiyel olarak yenmeyen kısımları içeren taze gıdaların daha fazla tüketilmesi ve sağlam soğuk zincirlerin eksikliği nedeniyle, hanelerde kişi başına daha fazla gıda atığı oluştuğu görülüyor.

Hem gıda kaybının hem de israfın küresel ekonomiye olan bedelinin yaklaşık 1 trilyon ABD doları olduğu tahmin ediliyor.

Kentsel alanların, gıda israfının azaltılması ve döngüselliğin güçlendirilmesine yönelik çabalardan özellikle faydalanması bekleniyor. Kırsal alanlar, yiyecek artıklarının evcil hayvanlara, besi hayvanlarına ve evde gübrelemeye daha fazla yöneltilmesi sonucu, genellikle daha az yiyecek israfına yol açıyor.

İklim planlarında gıda israfı

2022 yılı itibarıyla yalnızca 21 ülke gıda kaybını ve/veya israfın azaltılmasını ulusal iklim planlarına (NDC) dahil etmiş durumda. 2025 NDC revizyon süreci, gıda kaybı ve israfını entegre ederek iklim hedefini artırmak için önemli bir fırsat sunuyor. Rapor, gıda israfının hem bireysel hem de sistemsel düzeyde ele alınmasının aciliyetinin altını çiziyor.

Ülkelerin zaman içindeki değişiklikleri gösterebilmesi için sağlam temellere ve düzenli ölçümlere ihtiyaç var. Japonya ve Birleşik Krallık gibi ülkeler, politikaların ve ortaklıkların uygulanması sayesinde, sırasıyla yüzde 31 ve yüzde 18'lik azalmalarla, ölçekte değişimin mümkün olduğunu gösteriyor.

“Böyle giderse milyonlarca insan aç kalacak”

Raporda görüşlerine yer verilen UNEP İcra Direktörü Inger Andersen, “Gıda israfı küresel bir trajedidir. Dünya genelinde gıda israfı bu şekilde devam ederse, milyonlarca insan aç kalacak. Bu sadece önemli bir kalkınma sorunu değil, aynı zamanda bu tür gereksiz atıkların etkileri de iklim ve doğa üzerinde önemli maliyetlere neden oluyor. İyi haber şu ki, ülkeler bu konuya öncelik verirse gıda kaybını ve israfını önemli ölçüde tersine çevirebileceklerini, iklim etkilerini ve ekonomik kayıpları azaltabileceklerini ve küresel hedeflere yönelik ilerlemeyi hızlandırabileceklerini biliyoruz” dedi. Andersen, ülkelere israfın önüne geçilmesi çağrısını yaptı.

UNEP ile raporu ortaklaşa hazırlayan İngiltere merkezli küresel bir STK olan WRAP’ın CEO’su Harriet Lamb, “Gıda israfının çevreye, topluma ve küresel ekonomilere getirdiği büyük maliyet nedeniyle kıtalar ve tedarik zincirleri arasında daha fazla koordineli eyleme ihtiyacımız var. UNEP'in daha fazla G20 ülkesine gıda israfını ölçmesi ve SDG12.3'e yönelik çalışması çağrısını destekliyoruz. Bu, gıdanın çöplüklere değil, insanlara beslenmesini sağlamak açısından kritik önem taşıyor. Kamu-Özel Ortaklıkları bugün sonuç sağlayan önemli araçlardan biri, ancak desteğe ihtiyaçları var: ister hayırsever, ister iş dünyası, ister hükümet olsun, aktörler gıda israfının gıda güvenliği, iklimimiz ve cüzdanlarımız üzerindeki muazzam etkisini ele alan programların arkasında birleşmelidir” değerlendirmesini yaptı.

29 Mar 2024 - 13:45 - Dünya


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.