Bitkisel bazlı hamburgerler sağlıklı mı? DSÖ değerlendirdi…

Dünya Sağlık Örgütü, aşırı işlenmiş bitkisel bazlı ürün içeren hamburgerlerin besin bileşimini analiz eden bir araştırmayı finanse etti. Gelin sonuçlara bakalım…

Büyütmek için resme tıklayın

Aşırı işlenmiş bitki bazlı gıdalar, özellikle ev dışı tüketim ortamlarında yükselişte. Peki bu ürünler ne kadar sağlıklı?

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) Avrupa Bölge Ofisi tarafından finanse edilen yeni bir araştırma, popüler bir gıda ürünü olan aşırı işlenmiş bitki bazlı burgerlere odaklanarak bu soruya yanıt aradı.

Aşırı işlenmiş ve bitki bazlı gıdalara bakış

Nova sınıflandırmasının aşırı işlenmiş gıda (Ultra processed foods, UPF) tanımına göre, bitki bazlı burgerlerin hepsi olmasa da çoğu aşırı işlenmiş olarak kabul ediliyor. Avustralya'daki büyük süpermarketlerde bitki bazlı burger köfteleriyle yapılan bir anket, %80'inin Nova Grup 4'e (aşırı işlenmiş gıdalar) girdiğini gösteriyor.

Ultra işlenmiş bitki bazlı gıdaların sağlık üzerindeki etkilerini anlamak, bulaşıcı olmayan hastalıklardaki (NCD) artışın morbidite ve mortalitenin önde gelen nedeni olduğu Avrupa'da önem arz etmektedir. DSÖ Avrupa Bölgesi'nde aşırı kilo ve obezite yetişkinlerin neredeyse %60'ını ve neredeyse her üç çocuktan birini etkilemektedir.

Bitki temelli diyetlere geçiş bulaşıcı olmayan hastalıkları azaltma potansiyeline sahiptir, ancak bu sadece tüketilen gıda ürünlerinin doğru (ve yanlış olmayan) besinleri içermesi halinde mümkündür. Önceki çalışmaların bitki bazlı gıda etiketlerinin besin bileşimini değerlendirdiğini kabul eden DSÖ, şimdi OOH ortamında bitki bazlı gıdalara odaklanıyor.

Bitkisel bazlı hamburgerler sağlıklı mı? DSÖ değerlendirdi…

Bitki bazlı burgerlerin olumlu yanları

Avrupa’ya odaklanan yeni çalışmada Amsterdam, Kopenhag, Lizbon ve Londra'da satılan aşırı işlenmiş bitki bazlı burgerler değerlendirildi. Her ülkede toplam 41 bitki bazlı burger ev dışı tüketim noktalarından satın alındı ve soğuk zincir yoluyla Lizbon'daki laboratuvara taşınarak besin içerikleri ve amino asit bileşimleri değerlendirildi. Bitki bazlı burgerler köfte, ekmek ve baharat içeren ürünlerdi.

Elde edilen bulgular karışıktı. Aşırı işlenmiş bitki bazlı burgerlerin protein, diyet lifi ve temel mineral kaynağı olduğu görüldü. Bitki bazlı burgerlerde bol miktarda bulunan bitki bazlı protein, diyet lifi ve minerallerin alımı; kalp damar hastalıkları gibi bazı bulaşıcı olmayan hastalıkların riskinin azaltılmasıyla ilişkilendiriliyor.

Ayrıca, Avrupa'da diyet lifi ve demir ve potasyum gibi mineraller de dahil olmak üzere bazı temel besin maddelerinin mevcut alım seviyeleri genellikle günlük önerilerin altında olduğundan, bu burgerlerin tüketimi günlük gereksinimlere katkıda bulunabilir.

Olumsuz tarafı ne?

Öte yandan, aşırı işlenmiş bitki bazlı burgerlerin de doğrudan bulaşıcı olmayan hastalıklarla bağlantılı besinler içerdiği tespit edildi. Özellikle sodyum, toplam yağ, doymuş yağ asitleri bakımından bu bulgu önemliydi. Ürünlerin nispeten yüksek enerji seviyelerine sahip olduğu da görüldü.

DSÖ Avrupa Bölgesi'nde enerji, şeker, yağ asitleri ve tuz alımları genellikle tavsiye edilen seviyeleri aşıyor ve alımlarının azaltılması öneriliyor. Yüksek sodyum alımı kalp damar hastalığı, inme ve yüksek tansiyon riskiyle ilişkilendirilirken, aşırı şeker ve sağlıksız yağ asitleri tüketimi obezite ve tip 2 diyabet riskiyle bağlantılıdır.

Araştırmacılar, "Bu nedenle, aşırı işlenmiş bitki bazlı gıdalarda bulunan faydalı besinsel faktörlerin yanı sıra, bunlar aynı zamanda sağlıksız bileşiklerin de kaynağıdır" diyerek elde ettikleri bulguları değerlendirdi.

Araştırmadan elde edilen sonuçlar British Journal of Nutrition dergisinde yayınlandı.

28 Mar 2024 - 15:00 - Gıda


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.