Sudaki kalıcı kimyasalları yok eden yeni bir yöntem geliştirildi!

Yeni bir elektrokataliz yöntemi kullanan bir grup araştırmacılar, sudaki kalıcı kimyasalları yok etmeyi başardıklarını öne sürdü.

Büyütmek için resme tıklayın

Yeni yaklaşımda, değerli olmayan metallerden yapılmış lazer ürünü nanomalzemeler kullandığı bildirilirken, ekibin küresel ölçekte uygulanabilir iyileştirme tekniklerinin temelini atabileceği belirtiliyor. Rochester Üniversitesi'nden bilim insanları tarafından yürütülen çalışmada, kalıcı kimyasallardan kaynaklanan çevre kirliliğini ortadan kaldırmanın yollarını bulmak amaçlanıyordu. Kalıcı kimyasallar giysi ve yangın söndürme köpükleri gibi bazı ürünlerin yanı sıra, gıda ambalajlarında bulunuyor.

Çalışma sonuçlarının yayınlandığı makalede, per- ve polifloroalkil maddelerin (PFAS) ortadan kaldırılması için nasıl nanokatalizör geliştirildiği anlatılıyor.

Kimya Mühendisliği alanında çalışan Yar. Doç. Astrid Müller liderliğindeki araştırma ekibi, Perflorooktan sülfonat (PFOS) adı verilen belirli bir PFAS türüne odaklandı. Daha önce leke tutmayan ürünlerde kullanılmasına rağmen, PFOS artık dünyanın büyük bir bölümünde yasaklanmış durumda. Ancak yapılan araştırmalar, 2000'li yılların başında ABD'li üreticiler tarafından aşamalı olarak kullanımdan kaldırılmasına rağmen bu kimyasalların çevrede hala yaygın ve kalıcı olduğunu ve su kaynaklarında ortaya çıkmaya devam ettiğini söylüyor.

Kalıcı kimyasallar insan sağlığı için tehdit

PFAS, karbon-flor bağlarına dayanan insan yapımı kimyasallar grubudur. Söz konusu bağlar çok güçlüdür ve bozulmaya karşı dirençlidir ki, kalıcı kimyasallar olarak anılan PFAS'ı birçok üründe kullanım için uygun olmasını sağlar. Ne yazık ki bu özellik, söz konusu kimyasalların çevrede yıllarca bulunmasına neden olur.

Kalıcı kimyasallar günlük kullandığımız birçok eşyada halen mevcut. Ancak ilgili birçok farklı bileşik nedeniyle, PFAS'ın tehlikeleri büyük ölçüde belirsiz.

Araştırmalar, bu uzun ömürlü kimyasalların çevreye yayıldığını ve yüksek seviyelere maruz kalmanın insanlarda ve hayvanlarda zararlı sağlık etkileriyle bağlantılı olduğunu gösteriyor.

Sudaki kalıcı kimyasalları yok eden yeni bir yöntem geliştirildi!

Nanokatalizörler nasıl geliştirildi?

Çalışma sırasında Müller ve malzeme bilimi doktora öğrencilerinden oluşan ekibi; ultra hızlı lazerler, malzeme bilimi, kimya ve kimya mühendisliği alanlarındaki uzmanlıklarını bir araya getirerek kalıcı kimyasalları ortadan kaldıran nanokatalizörleri oluşturdu.

Müller, “Sıvı sentezinde darbeli lazer kullanarak, bu katalizörlerin yüzey kimyasını geleneksel ıslak kimya yöntemlerinde yapamayacağınız şekilde kontrol edebiliyoruz. Ortaya çıkan nanoparçacıkların boyutunu ışık-madde etkileşimi yoluyla kontrol edebilir, temelde onları parçalara ayırabilirsiniz” diyerek geliştirdikleri yöntemi anlattı.

Araştırmacılar bunun ardından nanoparçacıkları hidrofilik olan ya da su moleküllerini çeken karbon kağıdına yapıştırıyor. Ardından, yüksek konsantrasyonlarda lityum hidroksit kullanarak PFOS kimyasallarını tamamen deflorine ediyor.

Müller, sürecin büyük ölçekte çalışabilmesi için bir seferde en az bir metreküp arıtma yapılması gerektiğini söylüyor. En önemlisi, yeni yaklaşımda bor katkılı elmas gerektiren mevcut yöntemlerin aksine, değerli olmayan metaller kullanılıyor.

Bilim adamlarının hesaplamalarına göre, bir metreküp kirli suyun bor katkılı elmas kullanılarak arıtılması geçmişteki yöntemlerle 8,5 milyon dolara mal oluyordu. Ekip, yeni yöntemlerinin neredeyse 100 kat daha ucuz olduğun iddia ediyor

Araştırmadan elde edilen sonuçlar Journal of Catalysis dergisinde yayınlandı.

27 Mar 2024 - 22:00 - Bilim


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.