Tüketiciler, aşırı işlenmiş gıdaların sağlığı ve çevreyi olumsuz etkilediğini düşünüyor!

Yeni bir araştırmadan elde edilen sonuçlar, birçok Avrupalı tüketicinin aşırı işlenmiş gıdaların sağlıksız olduğunu ve çevreye zarar verdiğini düşündüğünü ortaya koydu. Peki bu görüş, ne kadar adil? Gıda üreticileri bu görüşlerin doğru olmadığını ispatlayabilir mi?

Tüketiciler, aşırı işlenmiş gıdaların sağlığı ve çevreyi olumsuz etkilediğini düşünüyor!
Haber albümü için resme tıklayın

“Tüketici algılarının ambalajı açıldı: aşırı işlenmiş gıdalar” başlıklı yeni bir çalışma, tüketicilerin aşırı işlenmiş gıdaların (İng. Ultra processed foods, UPF) sağlıklarına ve çevreye zarar verdiğine inandıklarını ortaya koydu. Çalışma, Avrupa genelinde tüketici diyetlerinin büyük bir bölümünü oluşturmasına rağmen, hangi gıdaların “aşırı işlenmiş” olarak sınıflandırıldığı ve “aşırı işlemenin” gerçekte ne anlama geldiği konusunda hala yaygın bir kafa karışıklığı ve güvensizlik olduğu gerçeğine yanıt olarak yapıldı.

Tüketiciler aşırı işlenmiş gıdalara neden güvenmiyor?

EIT Gıda Tüketici Gözlemevi tarafından yürütülen çalışmaya Avrupa genelinde 17 ülkeden 9.787 yetişkin katıldı. Sonuçlar, katılımcıların %65'inin aşırı işlenmiş gıdaların sağlıksız olduğuna ve yaşamlarının ilerleyen dönemlerinde sağlık sorunlarına yol açabileceğine inandıklarını gösterdi.

Ayrıca, katılımcıların %67'si aşırı işlenmiş gıdaların özellikle obezite ve diyabete katkıda bulunduğuna inanıyor. Ancak buna rağmen, tüketicilerin sadece %56'sı bu gıdaları satın almaktan kaçındığını belirtti. Bu da tüketici tercihlerinde “kolaylık” unsurunun önemli bir etken olduğunu gösteriyor. Tüketiciler aynı zamanda sağlıklı bir diyet sürdürmek için bu gıdaları ev yapımı gıdalarla dengede tutmayı umduklarını da ifade etti.

Ankete katılan tüketicilerin %67'si gıdalarının tanımadıkları bileşenler içermesini istemediklerini ve %40'ı aşırı işlenmiş gıdaların uzun vadede güvenli ve sağlıklı olmalarını sağlamak için yetkililer tarafından yeterince iyi düzenlendiğine güvenmediklerini belirtti.

Aşırı işlenmiş gıdalar sağlığımız için kötü müdür?

“Aşırı işlenmiş gıda” terimi Nova adlı gıda sınıflandırma sisteminden geliyor. Üretimlerinde kapsamlı işlemlerden geçirilmiş gıdaları ifade ediyor. En iyi bilinen aşırı işlenmiş gıdalara örnek olarak cipsler, kahvaltılık gevrekler ve bisküviler verilebilir. Tüketicilerin bu şekilde tanımlama olasılığının daha düşük olduğu ultra işlenmiş gıdalara örnek olarak paketlenmiş ekmek, konserve kuru fasulye ve meyveli yoğurt verilebilir.

İngiliz Kalp Vakfı'na göre, aşırı işlenmiş gıdaların çoğunda trans yağ, şeker ve tuz oranı yüksek. Bu besinler aşırı tüketildiğinde kilo alımı, yüksek tansiyon, diyabet ve son zamanlarda bunama ile ilişkilendiriliyor. Tipik olarak, aşırı işlenmiş gıdalar gıda güvenliğini ve uzun raf ömrünü sağlamak için koruyucu maddeler de içerir. Ancak bazı koruyucu maddelerin sağlığımıza, özellikle de bağırsak mikrobiyomuna zarar verebileceğini gösteren araştırmaların sayısı artıyor.

Nova sınıflandırma sistemi, ne kadar doğru?

Ancak Nova sınıflandırma sisteminin beslenme tartışmalarında herhangi bir yeri olup olmadığı tartışmaya açık. Son araştırmalar Nova'nın beslenmeden ziyade sosyopolitik bir çerçeve olarak geliştirildiği sonucuna vardı. Gıda sistemleri araştırmacısı Jenny Chapman, “Eğer sağlıkla ilgileniyorsak, tamamen farklı bir akademik alanda sosyopolitik bir tanım ve çerçeve kullanmak mantıklı değil” diyerek bu konuyu değerlendiriyor.

Tüketiciler, aşırı işlenmiş gıdaların sağlığı ve çevreyi olumsuz etkilediğini düşünüyor!

Aşırı işlenmiş gıdalar çevre için zararlı mı?

Katılımcıların %60'ı ultra işlenmiş gıdaların çevreye zarar verdiğine inanıyor. Peki bu algı doğru mu? Aşırı işlenmiş gıdaların üretiminin çevreye birçok yönden zarar verdiğini öne süren araştırmalar var. Aşırı işlenmiş gıdaların üretimi, ormanların kesilmesine katkıda bulunan palm yağı ve soya gibi ortak bileşenlerle, dünyanın en fazla biyolojik çeşitliliğe sahip bölgelerinden bazılarının zarar görmesine katkıda bulundu.

2021 yılında yayınlanan bir araştırmada, Brezilya'da aşırı işlenmiş gıdaların tüketimi ile daha fazla sera gazı emisyonunun yanı sıra daha fazla arazi ve su kullanımı arasında bağlantı kuruldu. Ancak bu görüşün doğru olmadığını savunanların da olduğunu hatırlatmakta fayda var.

Üreticiler aşırı işlenmiş gıdaların itibarını iyileştirmek için ne yapabilir?

Aşırı işlenmiş gıdalar konusu son derece karmaşık. Tüketicilerin bu konuya ilgisi henüz yeni ve günden güne artıyor. Dolayısıyla, insanlar aşırı işlenmiş gıdaları satın almaya devam ediyor gibi görünse de sağlık ve çevresel bağlamda etkiler daha iyi anlaşıldıkça ve konu daha geniş bir ilgi çektikçe, üreticiler için zorluğun yeni başladığını söylemek yanlış olmaz.

Uzmanlara göre gıda ve içecek sektörü, bireyleri diyetleri hakkında bilinçli kararlar almaları için destekleyen bir ortam hazırlamalı. Tüketicileri sadece eğitmekle kalmayıp aynı zamanda olumlu seçimlere ilham veren bir diyaloğu teşvik etmeli. Bu şekilde, herkes için daha sağlıklı ve daha sürdürülebilir bir gıda sistemi oluşturmak mümkün olabilir.

22 Şub 2024 - 23:00 - Gıda


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.