Uzmanların önerdiği kadar zayıflamak, gerçekten gerekli mi?

Fazla kiloya sahip olduğunu düşünen birçok insan, zayıflama fikrini sıkça düşünür. Bunu nasıl yapacağı bir tarafa, ne kadar zayıflanması gerektiği de önemlidir. Peki buradaki doğru ölçü ne?

Büyütmek için resme tıklayın

Ne kadar kilo vermesi gerektiğini düşünenler için birçok kilo verme uygulaması ve hesaplayıcı var. Bu araçlar genellikle sağlıklı kiloyu belirlemek için bir vücut kitle indeksi (VKİ) hesaplayıcısı kullanır ve bu aralığa göre bir hedef kilo verir.

Birçok uzman da sağlıklı olmak için önemli miktarda kilo verilmesi gerektiğini söylüyor ve zaten zor olan bu konuyu insanların gözünde çok fazla büyütmesine neden oluyor. Ancak araştırmalara göre, sağlık açısından fayda sağlamak için çok fazla kilo vermeye gerek yok…

Vücut Kitle Endeksi, hedef kiloyu bulmak için hatalı

Çağımızda herkes sayılara takılmış durumda. Kiloyu ölçmek için bazı formüller kullanılması ise şaşırtıcı değil. Bunlardan en popüler olanı, vücut ağırlığının boya oranının bir ölçüsü olan Vücut Kitle Endeksi (VKİ). VKİ; vücutları zayıf, normal (sağlıklı) kilolu, aşırı kilolu veya obez olarak sınıflandırır. Kilo ve sağlık taraması için yararlı bir araç olabilir.

Ancak kilo verme hedeflerimizi belirlerken, sağlıklı kilonun ne olduğunu belirlemenin tek ölçüsü olarak kullanılmamalıdır. Bunun 2 nedeni var. İlki, vücut ağırlığı ve sağlıkla ilgili iki kritik faktörü (vücut yağ yüzdesi ve dağılımı) dikkate almaması. İkincisi; cinsiyet, etnik köken ve yaşa bağlı olarak vücut kompozisyonundaki önemli farklılıkları hesaba katmaması.

Uzmanların önerdiği kadar zayıflamak, gerçekten gerekli mi?

Kilo vermek sağlığımıza nasıl fayda sağlar?

Fazla kilosu olan birisinin yalnızca %5-10 kadar zayıflaması dahi, sağlık üzerinde 4 temel olumlu etki yapabilir. Gelin bunlara bakalım…

1. Kolesterolü düşürmek

Obezite, kötü kolesterol olarak da bilinen çok fazla düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) kolesterole sahip olma riskini artırır. Çok fazla kötü kolesterol ve yüksek trigliserit seviyelerine sahip olmak damarları daraltır ve kan akışını sınırlar. Bu da kalp hastalığı, kalp krizi ve felç riskini artırır. Araştırmalar, sadece %5 kilo kaybıyla toplam kolesterol, LDL kolesterol ve trigliserit seviyelerinde iyileşmeler olduğunu gösteriyor.

2. Kan basıncını düşürmek

Kan basıncımız en az iki kez 140/90'dan fazla çıkarsa yüksek olarak kabul edilir. Aşırı kilo, sempatik sinir sistemimizin, kan damarlarımızın ve hormonlarımızın kan basıncımızı düzenleme şeklini değiştirmek de dahil olmak üzere çeşitli şekillerde yüksek tansiyonla bağlantılıdır. Esasen, yüksek tansiyon kalbimizin ve kan damarlarımızın daha zor ve daha az verimli çalışmasına neden olarak zamanla arterlerimize zarar verir ve kalp hastalığı, kalp krizi ve felç riskimizi artırır. Kolesteroldeki iyileşmeler gibi, %5'lik bir kilo kaybı da hem sistolik kan basıncını (okumadaki ilk sayı) hem de diyastolik kan basıncını (ikinci sayı) iyileştirir.

3. Tip 2 diyabet riskinin azaltılması

Aşırı vücut ağırlığı, özellikle karın çevresinde çok fazla viseral yağ (göbek yağı) taşıyan kişilerde tip 2 diyabet için başlıca yönetilebilir risk faktörüdür. Bu aşırı kilonun taşınması, yağ hücrelerinin vücudumuzun pankreasımız tarafından üretilen insülini düzenleme ve kullanma şeklini bozan pro-enflamatuar kimyasallar salgılamasına neden olarak kan şekeri seviyelerinin yükselmesine yol açabilir.

Tip 2 diyabet, dikkatle yönetilmediği takdirde kalbimize, kan damarlarımıza, ana organlarımıza, gözlerimize ve sinir sistemimize zarar vermek de dahil olmak üzere ciddi tıbbi sorunlara yol açabilir. Araştırmalar sadece %7 kilo kaybının tip 2 diyabet gelişme riskini %58 oranında azalttığını göstermektedir.

4. Eklem ağrılarını ve osteoartrit riskini azaltır

Fazla kilo taşımak eklemlerimizin iltihaplanmasına ve hasar görmesine neden olarak bizi osteoartrite daha yatkın hale getirebilir. Gözlemsel çalışmalar, aşırı kilolu olmanın bir kişinin osteoartrit geliştirme riskini iki katına çıkardığını, obezitenin ise riski dört kat artırdığını gösteriyor. Küçük miktarlarda kilo kaybı eklemlerimiz üzerindeki bu stresi hafifletir. Bir çalışmada her bir kilogram kilo kaybı, günlük aktiviteler sırasında atılan her adımda dize binen yükün dört kat azalmasını sağlamıştır.

Sağlıklı bir kiloya ulaşmak için bir hedef belirlemek göz korkutucu gelebilir. Ancak bunun "sağlıklı" bir VKİ aralığına göre önceden tanımlanmış bir kilo olması gerekmez. Vücut ağırlığımızın %5-10'u kadar zayıflamak, sağlık açısından anında fayda sağlayacaktır.

Bu makalenin orijinali, Creative Commons lisansı altında The Conversation’da yayınlandı. Orijinal makaleyi okumak için buraya tıklayabilirsiniz.

Ekli Dosyalar

10 Şub 2024 - 17:00 - Sağlık


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.