İşte deprem çocuklarının beslenme gerçeği!

6 Şubat Kahramanmaraş depremlerinin birinci yılı dolarken, TTB ve SES’in yayımladığı çalışma, Hatay’da beş yaş altı çocukların beslenme durumlarını ortaya koydu. 6-47 ay çocuklarda süt ve süt ürünlerini yeterli tüketen bir çocuk dahi yok, 36-47 ay çocukların hiçbiri yeterli et ve et ürünleri, 48- 59 ay çocukların hiçbiri yeterli yağ tüketemiyor. Çocukların %6,2’sinde bodurluk, %8,9’unda zayıflık ve %4,4’ünde aşırı kiloluluk belirlendi.

İşte deprem çocuklarının beslenme gerçeği!
İşte deprem çocuklarının beslenme gerçeği!
+4
Haber albümü için resme tıklayın

Türk Tabipleri Birliği (TTB)-Sağlık ve Sosyal Hizmet Emekçileri Sendikası (SES) Hatay Deprem Koordinasyonu’nun Antakya, Defne ve Samandağ ilçelerinde yürüttüğü malnütrisyon çalışmaları kapsamında beş yaş altı çocuklarda tespit ettiği beslenme ve gıda güvencesi sorunlarına ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı çalışma yayımlandı.

Çalışmanın ilk iki bölümünde amaç, gereç ve yöntemler sıralanırken; üçüncü bölümde sosyo-demografik bilgiler eşliğinde gıdaya erişim ve gıda güvenliği ile beslenme durumlarına ilişkin bulgular paylaşıldı. Dördüncü bölümde mutfak alanları ve gıda saklama koşulları ile ilgili gözlem sonuçları; beşinci bölümde ise beslenme, gıda güvencesi ve gıda güvenliği ile ilgili niteliksel çalışmanın sonuçları yer aldı. Çalışmanın sonuç bölümünde ise ortaya çıkan çarpıcı sorunlara literatür ve sahanın gerçeklerinden hareketle hızlıca uygulanabilir çözümler önerildi.

İşte deprem çocuklarının beslenme gerçeği!

Deprem bölgesi çocuklarının beslenme sorunları

Hatay ilinde beş yaş altı çocuklarda beslenme durumu ve gıda güvencesi ile ilgili çalışmada, Samandağ, Antakya, Defne ilçelerindeki 288’i kız ve 276’sı erkek toplamda 564 çocuğa (%94) ulaşıldı.

Konteyner kent, toplu çadır kent, düzensiz çadır toplulukları ve hasarsız kendi evinde kalanların dahil edildiği çalışma kapsamında, çocukların ağırlıkları ve boyları standartlara uygun olarak ölçüldü.

Ailelerin gıdaya erişim ve gıda güvenliği ile ilgili özellikler

İşte deprem çocuklarının beslenme gerçeği!

Gıda güvencesi ve olanaklar

● Depremin üzerinden 6 aydan fazla süre geçmiş olmasına rağmen depremzede ailelerin %10.3’ünün hala kendine ait mutfağı yoktur.

● Ailelerin sadece üçte biri (%33.5) gıdaya düzenli erişimi vardır. Ailelerin dörtte üçünün gıda desteği erişimi yok veya yetersizdir.

● Gıda saklama koşullarına sorgulandığında; üçte biri uygun gıda saklama koşullarına sahip olmadığını belirtmiştir. Saklama koşullarındaki yetersizliğin nedenleri arasında buzdolabının yokluğu, küçük olması ve elektrik kesintisidir.

● Ailelerin neredeyse yarısının suya erişimi yok ya da yetersizdir. Bunun nedeni olarak dağıtım eksikliği, yetersizliği ve su kesintisi saptanmıştır. Ailelerin dörtte üçünün temel içme suyu kaynağı şişe suyudur. Su kaynağı olmayan aileler (%2.3) ve kuyudan temin eden aileler de (%2.8) bulunmaktadır.

Beş yaş altı çocukların besin gruplarını tüketim durumu (sıklıklarına göre)

İşte deprem çocuklarının beslenme gerçeği!

Çocukların beslenmesi

● Çocukların yaşı arttıkça öğün sayısı azalmaktadır. Günlük öğüne sahip olmayan çocuklar yaşla birlikte artmaktadır ve dört yaşta %7.2’yi bulmaktadır.

● Çocuklar yaşamın ilk 6 ayında sadece anne sütü ile beslenmesi gerekirken depremzede çocukların yaklaşık yarısı anne sütü almamaktadır.

● Beş yaş altı çocukların besin gruplarını yeterli tüketip tüketemediğini incelediğimizde sebze ve meyve ile tahıl tüketiminin yeterliliği diğer besin gruplarına göre daha yüksektir (sırasıyla %62.0 ve %44.3), yine de istenen düzeylerin çok altındadır.

● Et ve et ürünleri, yağ, baklagil ve süt ve süt ürünleri yeterli tüketimleri oldukça düşüktür (sırası ile %17.7; %11.2; %5.8 ve %5.6).

● Beş yaş altı çocukların büyüme ve gelişmelerinde kritik önemde olan protein kaynaklarında durum oldukça vahimdir. 6-47 ay çocuklarda süt ve süt ürünlerini yeterli tüketen bir çocuk dahi yoktur. Benzer şekilde 36-47 ay çocukların hiçbiri yeterli et ve et ürünleri tüketimi ve 48- 59 ay çocukların hiçbiri yeterli yağ tüketimine sahip değildir.

● Yüksek enerjili paketli gıda tüketimi (abur cubur) sorgulandığında ise; çocukların yaklaşık dörtte birinin günde bir kez abur cubur tükettiği görülmüştür. Yaş arttıkça yüksek enerjili paketli gıda tüketimi artmaktadır. Toplamda çocukların %42.9’u günde en az bir kez yüksek enerjili paketli gıda tüketirken, bu sıklık 24-35 aylık çocuklarda %53.9’a, 36-47 aylık çocuklarda %54.6’ya ve 48-59 aylık çocuklarda %56.2’ye yükselmektedir.

Beş yaş altı çocukların besin gruplarını yeterli tüketme durumu

İşte deprem çocuklarının beslenme gerçeği!

Yetersiz beslenme

● Persentiller cinsiyete göre değerlendirildiğinde yüzde 3 persentilin altında kalma boy için erkek çocuklarında %3.6, kız çocuklarında %3.1 ve ağırlık için erkek çocuklarında %3.3, kız çocuklarında da %3.6’dır. Benzer şekilde beden kitle indeksi için yüzde 5 persentilin altında kalma erkek çocuklarında %17.8, kız çocuklarında %19.0’dır.

● Bodurluk (stunting) beş yaş altı çocukların %3.7’sinde görülürken, çok bodur olanlar %2.5’dir. Toplamda çocukların %6.2’si bodur olarak saptanmıştır.

● Beş yaş altı çocukların %6.2’sinde bodurluk; %8.9’unda zayıflık ve %4.4’ün aşırı kiloluluk belirlenmiştir.

○ Bodurluk %3.7 iken çok bodurluk %2.5’tir.

○ Zayıflık %5.5 iken çok zayıflık %3.4’tür.

● Yetersiz beslenme durumu cinsiyete göre değerlendirildiğinde sırasıyla bodurluk erkek çocuklarda %8.8; kız çocuklarda %4.5; zayıflık erkek çocuklarda %10.9; kız çocuklarda %6.9 ve aşırı kiloluluk erkek çocuklarında %4.4; kız çocuklarında %4.5’tir

● Bodurluk sıklığı iki yaşın altında daha yüksektir (0-11 ay çocuklarda %11.3 ve 12-23 ay çocuklarda %10.5). Aynı durum hem kız çocuklarında hem de erkek çocuklarında için de geçerlidir. Bodurluk prevalansı 0-11 ay erkek çocuklarında %11.1, kız çocuklarında %11.5; 12-23 ay erkek çocuklarında %14.5; kız çocuklarında %6.8’dir.

● Yaşa göre zayıflık en fazla 0-11 aylık çocuklarda görülmektedir. Toplamda zayıflık prevalansı %16.5 iken bu hız erkek çocuklarda %26.7, kız çocuklarda %7.7’dir. Kız çocuklarda en fazla zayıflık 36-47 ay çocuklardadır (%11.1) ve bunu 0-11 ay çocuklar %7.7 ile takip etmiştir.

● Aşırı kiloluluk belirgin şekilde en fazla 0-11 ay çocuklarda gözlenmiştir. Bu yaş grubunda toplamda aşırı kiloluluk sıklığı %14.5 iken, bu hız erkek çocuklarında %13.3, kız çocuklarında %15.4’tür.

● Mülteci nüfusta toplamda bodurluk sıklığı %8.8 iken çok bodurluk %3.8, bodurluk %5.0’dır. Zayıflık toplamda %6.3 iken çok zayıf prevalansı %2.5 ve zayıf prevalansı %3.8’dir. Mülteci çocuklarda aşırı kiloluluk prevalansı ise %5.7’dir.

Beslenme durumunda süreç içerisinde değişiklik

● Boy açısından değerlendirildiğinde 45 çocukta (%21.7) persentilde değişiklik olmamasına karşın 75 çocukta (%36.2) persentilde gerileme saptanmıştır. Yine 87 çocuğun (%42.0) persentilinde ilerleme kaydedilmiştir.

● Ağırlık açısından değerlendirildiğinde ise persentilde değişiklik olmayan çocuk sayısı sadece 24’tür (%11.5). Persentilde gerileme olan çocuk sayısı ise 107 (%51.4) ve persentilde ilerleme görülen çocuk sayısı 87’dir (%37.0).

● Beden kitle indeksi açısından da benzer durum geçerlidir. Persentilde değişiklik olmayan çocuk sayısı 35 (%17.0) iken 119 çocuğun (%57.8) persentilde gerileme ve 52 (%25.2) çocuğun persentilde ilerleme belirlenmiştir.

Bu sorunların çözülmesi için, çocukların sağlıklı bir ortamda gıda güvencesi ile büyümesi için acil kamusal politikalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Öneriler

Çalışmamızın üç bileşeninin sonuçlarını birlikte değerlendirdiğimizde şu öneriler yapılmıştır:

● Acilen mutfak koşullarının iyileştirilmesi, mutfaksız hanenin kalmaması

● Çocuklara uygun, kültüre ve yerele özgü, yeterli gıda desteğinin sağlanması

● Tüm nüfusu hedefleyen ancak yüksek riskli grupları da gören gıda desteklerinin oluşturulması

● Kronik hastalığı olan, vitamin mineral yetersizliği olan çocuklar gibi yüksek riskli gruplarının sağlık takiplerinin yapılması

● Beslenme kolileri oluşturulurken sadece kuru gıda konulmaması, çocuklara uygun protein kaynaklarının (yumurta, paketli süt, et ürünleri) kolilere eklenmesi

● Gıda ve su desteğinin adaletli dağıtımının sağlanması, dağıtımda toplum katılımının benimsenmesi, hane gereksinimlerine göre desteğin sağlanması

● Geçici yaşam alanlarından kalıcı yaşam alanlarına geçişin hızlandırılması

● Saklama koşullarının iyileştirilmesi, buzdolabı desteğinin artırılması

● Elektrik kesintisi, su kesintisi gibi kesintilerin en aza indirilmesi

● Emziren kadınların nitelikli gıda açısından desteklenmesi

● Vitamin mineral desteklerinin sağlanması

● Çocuklara beslenme eğitimlerinin verilmesi

● Dağıtımlarda yüksek enerjili paketli gıdalardan (aburcubur) uzak durulması

● Çevresel hijyenin sağlanması

● Su, sanitasyon, hijyen koşullarının sağlanması

● Hanelerin ekonomik anlamda güçlendirilmesi, iş olanaklarının artırılması

● Tarım toplumu olan Hatay halkının tarım arazilerinin üzerinde kentlerin yeniden inşa edilmesinin önüne geçilmesi.

03 Şub 2024 - 12:13 - Güncel


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.