Sağlıklı beslenirken, aklınızın çelinmesini önleyecek 3 taktik!

Birçok insan “artık sağlıklı besleneceğim” kararını aldıktan bir süre sonra sınanmaya başlar. Peki diyetinizde yer vermek istemediğiniz yiyecekler aklınıza düştüğünde, bunları yeme isteğinizi nasıl engelleyebilirsiniz?

Sağlıklı beslenirken, aklınızın çelinmesini önleyecek 3 taktik!
Haber albümü için resme tıklayın

Yıllar süren araştırmalar, sağlıksız seçimlere direnmenin en iyi yolunun uzun vadeli sonuçları düşünmek olduğunu öne sürüyor. Örneğin, çok fazla tatlı yiyerek aldığınız ilave şekerin diyabet ve obeziteye nasıl yol açabileceğini düşünebilirsiniz.

Uzmanlara göre bu uzun vadeli sonuçları düşünmek, şu anda kendinizi şımartmaktan kaçınmanıza ve hedeflerinize daha iyi bağlı kalmanıza yardımcı olacaktır.

Ancak, insanların özdenetim davranışlarının ve motivasyonlarının incelendiği 25 yıllık çalışmalar, insanların o anın heyecanıyla genellikle uzun vadeli sonuçları göz ardı ettiğini ve bunun da uzun vadeye odaklanan stratejilerin etkinliğini azalttığını gösteriyor.

Bu bağlamda uzmanlar daha sağlıklı alışkanlıklara bağlı kalmaya yardımcı olmak için son araştırmalarla desteklenen üç yaklaşımı öneriyor. Gelin bunlara yakından bakalım…

Diyeti bozmaya direnmek için kısa vadeli düşünün

Şımarıklıktan kaçınmak için bir strateji, sağlıksız davranışın kısa vadeli sonuçlarını göz önünde bulundurmak. Bu yaklaşım, 4.000'den fazla katılımcının yer aldığı yedi çalışmada test edildi.

Bir çalışmada, üniversite öğrenciler enerji içeceklerinden neden uzak durulması gerektiğini anlatan kamu spotlarını izledi. Mesajlardan biri yüksek şekerli enerji içecekleri içmenin diyabet ve obezite gibi uzun vadeli etkilerini, diğeri anksiyete, şeker ve kafein gibi kısa dönemli etkileri vurguluyordu.

Daha sonra öğrencilere enerji içeceği veya başka bir cazip ödül arasında seçim yapma olanağı sunuldu. Kısa vadeli etkileri okuyanların enerji içeceğini seçme olasılığının, uzun vadeli etkileri okuyanlara göre %25 daha az olduğu görüldü.

Kısa vadeli etkileri öne çıkarmanın, tüketicilerin aklını çelebilen diğer unsurlardan kaçınmaya da yardımcı olabileceği görüldü. Aşırı içki içmenin nasıl uykusuzluğa ve akşamdan kalmaya yol açabileceğini ve fast food için yemenin nasıl şişkin hissettirebileceğini veya hazımsızlık yapabileceğini düşünün…

Yapılan bilimsel çalışmalarda anlık etkilerin ortaya çıkması onlarca yıl sürebilecek uzun vadeli sonuçlardan daha güçlü bir motivasyon kaynağı olduğu görüldü. Buradan çıkarılacak sonuç ise basit, aklınızı çelen yiyeceklerden kaçınmak için kısa vadeli düşünün…

Sağlıklı beslenirken, aklınızın çelinmesini önleyecek 3 taktik!

Sağlıklı seçenekler için nasıl motive olacaksınız?

Sağlıksız gıdalardan kaçınmak konunun bir boyutu. Daha sağlıklı gıdalar tüketmek de öneli bir hedef.

Yapılan araştırmalar, insanları elma ve havuç gibi gıdaların sağlık faydalarından ziyade güzel tadına odaklanmaya teşvik etmenin, tüketimi artırdığını ortaya koyuyor. Bu strateji, egzersiz gibi diğer sağlıklı davranışları da teşvik edebilir.

Bir araştırmada spor salonuna gidenlerden benzer derecede zor rutinlerden oluşan bir listeden, bir ağırlık kaldırma egzersizi seçmelerini istendi. Eğlenceli bir egzersiz seçmeleri söylenen katılımcılar, uzun vadeli fitness hedefleri için en yararlı egzersizi seçmeleri söylenenlere kıyasla daha fazla tekrar yapmayı başardı.

Uzun vadeli hedefler peşinde koşmanın sonucu olan anlık ödüller, genellikle fark edilmese de anlık deneyimi iyileştirir. Bu nedenle, sağlıklı beslenme ve egzersiz gibi davranışların anlık ve gecikmeli faydalarına odaklanmak içsel motivasyonu artırabilir, bir davranışı ödül gibi hissettirebilir ve akış adı verilen, faaliyete odaklanma hissiyle sonuçlanabilir.

Ödülün zamanlaması

Sağlıklı davranışlara başlamak, bulmacanın önemli bir parçası. Diğeri ise bu davranışlara zaman içinde bağlı kalmak. İstikrar için uygulanabilecek bir strateji, kararlılığı sürdürmek için ödülleri kullanmak.

Sekiz deneyde 5.000'den fazla kişinin katıldığı bir araştırma; küçük, düzenli ödüllerin egzersiz ve diş ipi kullanımı gibi sağlıklı davranışlara uzun vadeli bağlılık geliştirmede; büyük ve ara sıra verilen ödüllere kıyasla daha etkili olduğunu ortaya koydu.

Ancak burada bir terslik var. Kendinizi çok erken ödüllendirmek geri tepebilir. Görünüşe göre ödüller en çok, insanlar onları elde etmek için çalışmak zorunda kaldıklarında etkili oluyor ve sonrasında düzenli hale geliyor. Başka bir deyişle, ödüllendirilmeden önce çaba sarf etmek ve ardından küçük, sürekli avantajlar elde etmek, ödülleri yapılandırmanın en etkili yolu.

Yapılan çalışmalar, insanların zaman içinde sağlıklı davranışlara bağlı kalmalarına yardımcı olmak için ödülleri, ödülsüz kısa bir başlangıç dönemi ile birlikte, rutinlerine stratejik olarak dahil edebileceklerini gösteriyor.

Direnç, keyif ve sebat

Çalışmalar, hedeflere ulaşmaya yardımcı olacak üç etkili stratejiyi vurguluyor…

  • Aklınızın çelinmesine direnmek için kısa vadeli sonuçlara öncelik vermek
  • Uzun vadeli seçimlerden keyif almak
  • Sürekli çaba sarf edebilmek için kendinizi sürekli ödüllendirme

Bu stratejilerin en güzel yanı, onları sahip olduğunuz herhangi bir kişisel hedefe uyarlayabilmenin mümkün olması. Örneğin, sosyal medya yerine kitap okumakta zorlanıyorsanız, saatlerce telefon ekranını kaydırmanın olumsuz kısa vadeli sonuçları üzerinde düşünmeyi deneyin. Ya da rahatlamak için yeterli zaman ayırmak zor geliyorsa, meditasyon egzersizleri yapmanın anlık faydalarına odaklanın…

Bilimsel kanıtlara dayalı bu yaklaşımları uygulayarak, uzun vadeli hedeflerinize ulaşma konusunda önemli bir avantaj elde edebilirsiniz…

Bu makalenin orijinali, Creative Commons lisansı altında The Conversation’da yayınlandı. Orijinal makaleyi okumak için buraya tıklayabilirsiniz.

14 Oca 2024 - 15:30 - Sağlık


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.