Erkek deniz kaplumbağaları yok oluyor!

İnsanların avlaması, yumurtalarını alması, yaşam alanlarına zarar vermesi nedeniyle yeşil deniz kaplumbağalarının nesli yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Yetmezmiş gibi, insanlardan gelen türün erkek yavrularının kaybı tehdidiyle de karşı karşıyalar…

Erkek deniz kaplumbağaları yok oluyor!
Haber albümü için resme tıklayın

Yeni bir bilimsel araştırma, iklim değişikliği nedeniyle artan sıcaklıkların yanında, insan kaynaklı bir sorunun bu durumu ortaya çıkardığını gösterdi. Araştırma ekibinin başında olan, Griffith Üniversitesi Avustralya Nehirler Enstitüsü'nden Toksikolog Arthur Barraza, bazı kirletici maddelerin deniz kaplumbağalarında dişileşmeyi teşvik edebileceğini öne sürdü.

Barraza çalışma hakkında yaptığı açıklamada, “Araştırmamız, erkek yeşil deniz kaplumbağalarının eksikliğinden kaynaklanan neslin yok olması riskinin, gelişmekte olan yeşil deniz kaplumbağalarının cinsiyet oranını da etkileyebilecek ve hayvanların dişileşmesine olan yönelimi artırabilecek kirleticilerle daha da büyüdüğünü gösteriyor” diye konuştu.

Yeşil deniz kaplumbağalarında erkek ve dişilerin sayısı dengesiz

Yeşil deniz kaplumbağaları (Chelonia mydas) Atlantik, Pasifik ve Hint okyanuslarının yanı sıra Akdeniz'in tropikal, subtropikal ve ılıman bölgelerinde yaşayan bir tür. Dengesizliğin derecesi bölgelere göre değişiklik gösterse de, yumurtadan çıkan erkek yavruların sayısı genel olarak dişilerden fazla. Araştırmacılar, kuzeydeki Büyük Set Resifi gibi bazı sıcak yerlerde artık her bir erkeğe karşılık yüzlerce dişi kaplumbağanın doğduğunu söylüyor.

Bunun nedeni, deniz kaplumbağalarının cinsiyetinin sıcaklığa bağlı olarak belirlenmesi. Yani embriyonun cinsiyetinin, yumurtanın etrafındaki kum sıcaklığına göre belirlenmesi ve daha sıcak kumun dişi sayısını arttırması. Dünya genelinde sıcaklıklar arttıkça, yumurtadan çıkan erkek yavrular giderek azalıyor…

Erkek deniz kaplumbağaları yok oluyor!

Ancak son araştırma, cinsiyetin belirlenmesinde rol oynayan tek etkenin bu olmadığını gösteriyor. Yeni çalışmada Barraza ve ekip arkadaşları, güneydeki Büyük Set Resifi'nde küçük bir mercan kumu adası olan Heron Adası'ndaki yeşil deniz kaplumbağalarına odaklandı.

Yavrular yumurtadan çıktığında araştırmacılar cinsiyetlerini kaydederek kadmiyum ve krom gibi 18 ağır metalin yanı sıra, polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH'lar), poliklorlu bifeniller (PCB'ler) ve polibromlu difenil eterler (PBDE'ler) gibi organik kirleticileri tespit edebilecek testler yaptı.

Avustralya Nehirler Enstitüsü'nde deniz ekoloğu ve ekotoksikolog olan kıdemli yazar Jason van de Merwe, “Bu kirleticilerin hepsinin, ksenoöstrojenler veya dişi cinsiyet hormonları için reseptörlere bağlanan moleküller olarak işlev gördüğü biliniyor veya şüpheleniliyor" diyor.

Dişi kaplumbağaların bu kirleticileri yiyecek aradıkları yerlerde biriktirdiklerini de belirten Van de Merwe, “Yumurtalar dişinin içinde geliştikçe, dişinin biriktirdiği kirleticileri içine alır ve embriyoların karaciğerinde toplanır. Daha sonra yumurtadan çıktıktan sonra yıllarca bu kaplumbağaların vücudunda kalır” diyor.

Heron Adası'nda farklı kuluçkalar arasında farklı cinsiyet oranlarının bulunduğunu, ancak çoğu yuvadan ağırlıklı olarak dişi yavruların çıktığını bildiren araştırmacılar, her yuvadaki dişi sayısının fazla olması derecesinin, yavrulardaki ksenoöstrojen seviyeleri ile bir ilişki gösterdiğini keşfetti. Çalışma sonuçları, yavruların karaciğerlerindeki daha yüksek kirletici seviyeleri bulunmasının, yuvalarındaki dişi oranının daha fazla olmasıyla ilişkili olduğunu gösterdi.

Araştırmadan elde edilen sonuçlar Frontiers in Marine Science dergisinde yayınlandı.

11 Oca 2024 - 20:00 - Bilim


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.