Gıdaların işlenmesinin muhafaza, biyoyararlanım ve gıda güvencesine faydaları

Gıda Teknolojisi Uzmanları Enstitüsü’nden (Institute of Food Technologists) uzmanlar tarafından yayınlanan bir makalede, işlenmiş gıdalara ilişkin olumsuz görüşler ve gıdaları işlemenin getirdiği faydalar değerlendirildi.

Gıdaların işlenmesinin muhafaza, biyoyararlanım ve gıda güvencesine faydaları
Gıdaların işlenmesinin muhafaza, biyoyararlanım ve gıda güvencesine faydaları
Haber albümü için resme tıklayın

Özellikle de aşırı işlenmiş gıdalar (ultra processed foods, UPF) olmak üzere işlenmiş gıdalar, bazı tüketiciler tarafından önyargı ile karşılanabiliyor. Ancak, Gıda Teknolojisi Uzmanları Enstitüsü (IFT) tarafından hazırlanan yeni bir rapora göre, özellikle gıda güvencesinin desteklenmesi bağlamında gıdaların işlenmesinin önemli avantajları var.

IFT tarafından yürütülen bir yuvarlak masa toplantısının sonuçlarından yola çıkılarak hazırlanan raporda, gıda işlemenin bazı faydalarının ele alınması amaçlıyor. Bu faydalardan bazıları, gıda işlemenin gıdanın korunması için taşıdığı hayati önem ve besin biyoyararlılığı gibi gıdanın belirli besinsel yönlerini geliştirme kabiliyetine sahip olması. Rapor, işlenmiş gıdaların olumsuz sağlık etkileriyle ilişkili olduğuna dair yanlış kanıları gidermeyi de hedefliyor.

“Gıdaların işlenmesi esas”

IFT Kamu İşleri ve Beslenme Kıdemli Direktörü Anna Rosales FoodNavigator'a yaptığı açıklamada, "Gıda işleme halk sağlığı bağlamında yoğun bir inceleme altında. Formülasyon ile karıştırılması nedeniyle işleme genellikle sağlık için olumsuz olarak görülüyor.

Ancak gıdaların işlenmesi esastır, bunun yanında besinlerin biyoyararlanımını artırabilir, gıda güvenliğini arttırabilir ve gıdaları daha uygun fiyatlı ve ulaşılabilir hale getirebilir. Daha az enerji kullanan, besin kaybını en aza indiren ve tüketici tarafından kabul edilebilirliği artıran yeni teknolojiler de geliştiriliyor. Ancak bu teknolojileri büyük ölçekli hale getirmek için daha fazla yatırıma ihtiyaç var” ifadelerini kullandı.

Gıdaların işlenmesinin muhafaza, biyoyararlanım ve gıda güvencesine faydaları

İşlenmiş gıdayı yanlış anlamak

Rapor, işlenmiş gıdanın sağlık için zararlı olduğu yönündeki yaygın kanıya itiraz ediyor. Rapora göre işleme, gıdanın üretimiyle ilgilidir ve bir gıdayı oluşturan bileşenleri belirleyen formülasyon kavramından farklıdır.

Rosales, “Bir gıdanın besin kalitesi büyük ölçüde gıdanın formülasyonuna bağlıdır. Ev yemeklerinde kullanılan bir tarifi düşünün. Formülasyonu yemekte kullanılan malzemeler olarak, işlemeyi ise o tarifin işlem aşamaları olarak düşünebilirsiniz. Pişirme, karıştırma, kavurma, kurutma vb. işlemler bir gıdanın besin değerini etkilerken, bazı besin maddelerinin besinsel kullanılabilirliğini artırabilir ve koruyabilir, doğal kayıpları en aza indirebilir ve bazen de vitaminler gibi bazı besin maddelerinin miktarını azaltabilir” diye konuştu.

IFT’nin yayınladığı rapor, yalnızca bu tür formülasyonlara odaklanmak yerine, gıda işleme teknolojisinin gıdanın besin profilini artırmadaki rolünü de göz önünde bulundurulmasını öneriyor. Örneğin, bir gıda işlendiğinde gıdanın matrisini değiştirebilir ve biyoyararlanımı artırabilir. Fitik asit, enzim inhibitörleri, fenolik bileşikler ve saponinler gibi antinutrisyonel faktörler (beslenme bakımından olumsuz etkisi bulunan) de işleme yoluyla en aza indirilebilir ve böylece biyoyararlanım artırılabilir.

Gıdaların işlenmesinin muhafaza, biyoyararlanım ve gıda güvencesine faydaları

Gıdaları güvende tutmak

Gıda işlemenin bir diğer önemli faydası da gıdanın tüketim için güvenli bir şekilde muhafaza edilmesi. Rapor, gıda işlemenin güneşte kurutma, kavurma ve tuzla koruma anlamına geldiğinden bu yana gıda güvenliğinin önemli bir yönü olduğunu öne sürüyor.

Rosales, “Gıda işleme tarih öncesi çağlardan beri var. Bu teknolojiler o zamanlar gıdanın yenilebilir, korunmuş ve güvenli olmasını sağlamak için kritik öneme sahipti. Bugün, çevre üzerindeki etkiyi en aza indirirken gıdanın besin kalitesini ve güvenliğini korumak ve geliştirmek için teknolojiler gelişmeye devam ediyor. İşleme teknolojileri gıdayı korumamıza, gıda kaybını ve israfını azaltmamıza ve uygun fiyatlı, mevcut, erişilebilir ve kabul edilebilir bir gıda arzı sağlamamıza olanak tanıyor. Teknolojilerde ve süreçlerde sürekli yenilik, artan nüfusumuzun gelişim ve uzun ömürlülük için iyi beslenmesini sağlamak için gerekli olacaktır” diye konuştu.

30 Ara 2023 - 14:00 - Gıda


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.