Deniz seviyesinin değişimi geçmişte insanları nasıl etkiledi?

2021 yılında yapılan bir çalışmada, bir grup araştırmacı Atlantik Okyanusu’nda artan ve düşen deniz seviyeleri ile Brezilya’daki antik medeniyetlerin gelgiti arasında bir ilişki olduğunu ortaya koydu.

Deniz seviyesinin değişimi geçmişte insanları nasıl etkiledi?
Haber albümü için resme tıklayın

İnsanlık tarihinin şahitleri, sambaqui’ler

Bulgular, geçmişteki arkeolojik kanıtları bir araya getirerek büyük, dirençli ve işbirlikçi kıyı topluluklarının dahi deniz seviyesi değişimleri nedeniyle yok olabileceğini gösteriyor. Yerel dilde sambaqui olarak bilinen bir dizi tarih öncesi kabuk yığınını analiz eden ve tarihlendiren araştırmacılar, yaklaşık 2.500 yıl önce Brezilya'nın güneybatısında bazı önemli değişiklikler olduğunu fark etti.

Bu dönemde, sambaqui alanlarının büyüklüğü ve sıklığı aniden azalmaya başladı. Bu da muhtemelen binlerce yıldır yoğun ve istikrarlı kabuklu balık yiyen canlıların azaldığına işaret ediyordu.

Bölgedeki diğer araştırmalar da bu dönemde sambaqui'lerde hızlı bir azalma tespit etti. Ancak bazı araştırmacılar bu değişikliklerin çoğunlukla seramik ve tarımsal ürünlerin yaygın hale gelmesinden kaynaklandığını düşünüyor. O dönemde söz konusu yeni teknolojilerin kullanımı, insanların balık veya yumuşakçalara çok fazla ihtiyaç duymadığı anlamına geliyordu. Bu da kabuk yığınlarının azalmasına yol açtı.

Bununla birlikte, Aralık 2021'de yayınlanan çalışma, deniz kabuklarının azalmasının çömlekçiliğin kullanılmaya başlanmasından önce başladığını ortaya koydu. Peki o zaman sambaqui kullanımı neden azaldı?

Cevap, çok şiddetli bir gelgitle ilgili olabilir. Brezilya'nın en büyük sambaqui yoğunluğuna ev sahipliği yapan Babitonga Körfezi'ndeki insan ve hayvan kalıntılarını yeniden değerlendiren araştırmacılar yeni bir zaman çizelgesi oluşturdu. 400'den fazla radyokarbon tarihine göre, Babitonga'da seramiğin yayılması muhtemelen yaklaşık 1.200 yıl önce başladı.

Sambaqui faaliyetlerinin azalması ise çok daha önce, yaklaşık 2.500 yıl önce başladı ve yaklaşık 2.200 yıl önce hızla terk edildi. Geç Holosen olarak bilinen bu dönemde, körfezden elde edilen polen, tortul ve jeokimyasal veriler kıyı ve deniz ekosistemlerinde önemli değişiklikler olduğunu gösteriyor.

Deniz seviyesinin değişimi geçmişte insanları nasıl etkiledi?

İklim değişikliği binlerce yıl önceki insan hayatını da şekillendirdi

O dönemde Güney Brezilya'da soğuk hava dalgaları daha sık görülmeye başlandı ve daha fazla su buza dönüşmeye başladıkça deniz seviyeleri düşmeye başladı. Bin yıl öncesinde, güney Brezilya'daki deniz seviyeleri yaklaşık 7.000 yıl önceki zirve noktasından 1,6 metre daha düşüktü. Bu durum kurak alanların ve mangrov sistemlerinin önemli ölçüde artmasına yol açmış, bu da muhtemelen gelgit yumuşakçalarının, balıkçılık alanlarının ve yenilebilir bitkilerin mevcudiyetini etkilemiştir.

Bir zamanlar bu gıdalara büyük ölçüde güvenen insanlar, azalan kaynaklar için aniden rekabet etmek zorunda kaldı. Bu sosyal dokunun parçalanması, yaklaşık 2.000 yıl öncesine ait küçük ve sığ arkeolojik alanların sayısının artmasıyla da destekleniyor.

Bu daha yeni yerleşim yerlerinin, daha derin sularda balık yakalamak için yemli kancalar ve yiyecekleri daha uzun süre saklamak için seramikler içermesi de daha olası. Tüm bu kanıtları bir araya getiren yazarlar, binlerce yıl önce Güney Brezilya'daki sosyal değişimleri şiddetlendiren çok sayıda kültürel etken olduğunu, ancak ilk tetikleyicinin muhtemelen iklim değişikliği olduğunu öne sürüyor.

Araştırmadan elde edilen sonuçlar 2021 yılında Scientific Reports dergisinde yayınlandı.

29 Ara 2023 - 22:00 - Bilim


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.