EFSA, çölyak hastaları için gıda riskini tahmin eden bir araç geliştirdi!

Avrupa Gıda Güvenliği Kurumu (EFSA) tarafından geliştirilen preDQ adlı yeni araç, çölyak hastalarının kendileri için zararlı olan gıdalara maruz kalmasını önleyebilir…

EFSA, çölyak hastaları için gıda riskini tahmin eden bir araç geliştirdi!
Haber albümü için resme tıklayın

Avrupa Gıda Güvenliği Kurumu (EFSA), çölyak hastalarının nasıl korunabileceğine ilişkin yaptığı çalışmanın sonuçlarını paylaştı.

Çölyak hastalığının sebeplerini inceleyen EFSA araştırmacıları, gıda ürün ve bileşenlerinde bulunan ve hastalarda çölyak belirtilerine yol açabilecek proteinlerin izlenebilmesi için bir araç geliştirdi. Söz konusu araçların geliştirilmesi,  birçok gıda güvenliği alanında kullanım potansiyeline sahip.

Çölyak hastalığının daha iyi anlaşılması

Çölyak hastalığı, gluten ve buğday, arpa ve çavdar içeren gıdalarda bulunan proteinlerin tetiklediği bir bağışıklık tepkisi nedeniyle meydana gelir. Belirtiler çölyak hastaları fazlaca değişkenlik gösterse de en fazla rastlanan sorunlar ağrı, ishal, malnütrasyon (yetersiz beslenme), demir eksikliği (anemi) ve osteoporozdur.

Yapılan araştırmalar, Avrupa Birliği’nde yaşayan insanların %0,7’sinin çölyak hastalığından mustarip olduğunu ancak birçok vakanın bildirilmediğini gösteriyor. Çölyak hastalığı için mevcut tek tedavi seçeneği, kalıcı bir şekilde glutensiz beslenmek olduğundan, belirtilerin tespit edilmesi ve teşhis konması hayati önem taşıyor. Glutensiz bir diyete sadık kalınması da hastaların ciddi şekilde eğitilmesini, motive ve takip edilmesini gerektiriyor.

EFSA, çölyak hastaları için gıda riskini tahmin eden bir araç geliştirdi!

Çölyak hastalığı nasıl ortaya çıkıyor?

Çölyak hastalarının hepsi, gluten proteinlerinin parçalarını etkin bir şekilde bağlayan reseptörler olan HLA-DQ2 ve HLA-DQ8 adı verilen bir veya iki molekülü paylaşıyor. Çölyak hastalığının nasıl geliştiğini araştıran ve genetiği değiştirilmiş (GD) bitkilerin alerjenliğini değerlendirmeye yardımcı olan EFSA çalışma grubunun bir üyesi olan Prof. Koning, “Bu bağlanma, gluten parçasının bağışıklık sistemi tarafından tanınmasını sağlayarak çölyak hastalığını tetikler” dedi.

EFSA sözcüsü FoodNavigator'a yaptığı açıklamada, “EFSA'nın yeni aracı, gıdalardaki bileşenlerin çölyak hastaları için risk oluşturup oluşturmayacağını tahmin etmek için pratik bir uygulama sağlıyor. Sağlık risklerini tahmin etmek amacıyla proteinlerdeki birincil amino asit dizilimlerini taramak için herkes bu aracı kullanabilir” diye konuştu.

Araç, gıda endüstrisinin çölyak hastalığına ilişkin bilgisini arttırmayı amaçlıyor. EFSA sözcüsü, aracın gıdalarda kullanılan bitki, hayvan veya mikroorganizma proteinlerinin hızlı bir şekilde değerlendirilmesini sağlayan bir modele dayandığını söyledi.

Araç endüstri tarafından nasıl kullanılacak?

EFSA'nın preDQ adlı aracı, gıdalardaki glutenin HLA-DQ2 ve HLA-DQ8 reseptörlerine nasıl bağlandığını tahmin etmek için “peptit bağlama” adı verilen matematiksel bir model ve uygulama kullanıyor. Bu araç, araştırmacıların bitki, hayvan veya mikroorganizma proteinlerini, tüketicilere sunulmadan önce değerlendirmelerini sağlıyor.

Prof. Frits Koning, “Bu aracı, protein parçalarının bağlanıp bağlanmayacağını tahmin etmek üzere proteinin birincil amino asit dizisini taramak için kullanıyoruz. Eğer bağlanma öngörülüyorsa, protein çölyak hastaları için risk oluşturabilir” diye konuştu.

EFSA'nın bilimsel ekipleri bu keşiften sonra GDO'lu bitki değerlendirmelerinde preDQ aracını kullanmaya başladı. Gelecekte bu araç, yeni gıdalardaki proteinler, gıda/yem enzimleri, kirleticiler ve genetiği değiştirilmiş gıda ya da yemlerin taranmasında kullanılabilir. Bu araç ayrıca EFSA dışında üreticiler tarafından bitki ıslahı teknikleriyle üretilen mahsul bitkilerini taramak için de kullanılabilir.

Prof. Koning, “On yılı aşkın bir süre sonra, araştırmamın ve bilim camiasının çalışmalarının Avrupalı çölyak hastalarını zararlı gıda ürünlerine maruz kalmaktan korumaya yardımcı olmasından memnuniyet duyuyorum” diye konuştu.

Bu araç çölyak hastalarının semptomlarını ve hastalığın varlığını tespit etmelerine yardımcı olmakta, bu da üreticileri daha fazla glutensiz ürün geliştirmeye teşvik ediyor.

24 Ara 2023 - 14:30 - Gıda


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.