Kalıcı kimyasallar, kanser hücrelerinin yayılmasını tetikleyebilir!

Yeni bir araştırma, laboratuvarda iki farklı kalıcı kimyasala maruz bırakın kolorektal kanser hücrelerin yayılmasının tetiklendiğini ortaya koydu.

Büyütmek için resme tıklayın

Çalışmada; itfaiyeciler ve per- ve poli-floroalkil maddelerle (PFAS) düzenli olarak temas eden diğer kişilerde rastlananlara yakın maruz kalma seviyeleri kullanıldı. Bu nedenle elde edilen sonuçlar, insanlara anlamlı bir şekilde uyarlanabilir.

İtfaiyecilerin kanlarındaki PFAS seviyeleri, alev geciktirici özellikleri nedeniyle PFAS kimyasalları içeren yangın söndürme köpüğüne sık sık maruz kalmaları nedeniyle genel nüfustan daha yüksek olma eğiliminde.

Aynı zamanda itfaiyecilerin kolorektal kanseri de içeren çeşitli kanserlere yakalanma ve bu kanserlerden ölme olasılığı da genel nüfusa göre daha yüksek. Kolorektal kanser vakalarının yaklaşık %80'inin çevresel faktörlerle ilişkili olduğuna inanılıyor.

Kalıcı kimyasallar metastazın önünü açıyor

Yeni araştırmada da PFAS'a maruz kalmanın kolorektal kanser hücrelerinin yeni konumlara göç etmesine neden olarak, canlı organizmalarda kanserin yayılmasında (metastaz) potansiyel bir rol oynadığı belirlendi.

Yale Üniversitesi’nde Epidemiyolog olan Caroline H. Johnson, “Bu metastaz olduğunu kanıtlamaz, ancak metastazın bir özelliği olan hareketliliğin arttığı görüldü” diye konuştu.

Deneylerde, kalıcı kimyasallar olan PFOS ve PFOA'ya maruz kaldıklarında, hücreler artan hareket ve daha yüksek yayılma eğilimi gözlemlendi.

Araştırmacılar daha derine inmek için kimyasalların hücrenin metabolizması üzerindeki etkilerini de inceledi. PFAS maruziyeti, amino asitler ve yağ asitleri gibi hücre işlevi için hayati önem taşıyan çeşitli metabolitlerin yanı sıra metastazla ilişkili sinyal proteinlerini de değiştirdi.

Anti-enflamatuar ve kansere karşı koruyucu olan maddelerin de kimyasala maruz kaldıktan sonra kolorektal hücrelerde azaldı görüldü. Mutasyona uğramış hücrelerde bazı farklılıklar daha belirgindi. Bu da bu mutasyona sahip kanserlerin PFAS'a maruz kalındığında yayılma olasılığının daha yüksek olabileceği anlamına gelebilir.

Laboratuvardaki bu sonuçlar, yüksek düzeyde PFOS ve PFOA'ya maruz kalmanın gerçek yaşam koşullarında CRC'nin yayılma riskini potansiyel olarak artırabileceğini gösteriyor.  

Kalıcı kimyasallar, kanser hücrelerinin yayılmasını tetikleyebilir!

Kalıcı kimyasallar insan sağlığı için tehdit

PFAS, karbon-flor bağlarına dayanan insan yapımı kimyasallar grubudur. Söz konusu bağlar çok güçlüdür ve bozulmaya karşı dirençlidir ki, kalıcı kimyasallar olarak anılan PFAS'ı birçok üründe kullanım için uygun olmasını sağlar. Ne yazık ki bu özellik, söz konusu kimyasalların çevrede yıllarca bulunmasına neden olur.

Kalıcı kimyasallar günlük kullandığımız birçok eşyada halen mevcut. Ancak ilgili birçok farklı bileşik nedeniyle, PFAS'ın tehlikeleri büyük ölçüde belirsiz.

Araştırmalar, bu uzun ömürlü kimyasalların çevreye yayıldığını ve yüksek seviyelere maruz kalmanın insanlarda ve hayvanlarda zararlı sağlık etkileriyle bağlantılı olduğunu gösteriyor.

PFAS grubu bazı maddeler “kanserojen”

Yaygın olarak kullanılan bir PFAS olan perflorooktanoik asit (PFOA), Kasım 2023'te Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı tarafından insanlar için kanserojen olarak sınıflandırıldı. Bir başka yaygın PFAS olan perflorooktanesülfonik asit (PFOS) da insanlar için muhtemelen kanserojen olarak sınıflandırıldı.

Araştırmadan elde edilen sonuçlar Environmental Science & Technology dergisinde yayınlandı.

Ekli Dosyalar

25 Ara 2023 - 13:00 - Sağlık


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.