Yunuslar, yedinci hisse sahip birkaç memeliden biri!

Yapılan bir araştırma, şişe burunlu yunusların çok düşük elektrik akımlarını hissedebileceğini ortaya çıkardı.

Büyütmek için resme tıklayın

Ornitorenk, köpekbalığı ve vatoz gibi bazı diğer canlılar gibi, yunuslar da elektriği hissedebiliyor. Yapılan yeni bir araştırma, bu hissin yunusların hayatta kalmasında daha önce sanılandan daha önemli bir rol oynadığını düşündürüyor.

Yunusların yüzlerinde vibrissal kriptler olarak bilinen, sinir uçları bakımından zengin küçük çukurlar bulunur. 2022 yılında yapılan bir çalışma, bunların zayıf elektrik alanlarını algılamalarını sağladığını doğrulamış, ancak bunun ne kadar hassas olabileceğine dair bir tespitte bulunmamıştı.

Bulanık nehirlerde ya da haliçlerde yaşayan türlerin su altını görmek için alternatif hislere sahip olması mantıklı. Genellikle berrak sularda yaşayan yunuslar için bu tür kapasiteler gereksiz olabilir. Ancak görünen o ki, şişe burunlu yunuslar sıkça yaşadıkları kristal berraklığındaki sularda bile elektriği algılama duyusunu kullandı ve önemli ölçüde korudu.

Rostock Üniversitesi'nden Dr. Tim Hüttner liderliğindeki bir ekip, Nürnberg Hayvanat Bahçesi'nden Dolly ve Donna adlı iki dişi yunus ile çalıştı. Her yunus günde bir kez burnunu, etraflarındaki suda zayıf elektrik alanları üretebilen iki elektrotlu bir başlığa yerleştirdi. Dolly ve Donna, elektrik alanı algıladıklarında istasyonu terk etmeleri, algılamadıklarında ise kalmaları için balık ödülleriyle eğitildi.

Deneye ilişkin videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz…

Deneylerde elektriksel alan gücü 500 µV cm^-1'de başladı ve kademeli olarak azaltıldı. Karşılaştırma yapmak gerekirse, elektro-duyarlı olduğu tespit edilen ilk memeliler olan ornitorenkler 25-50 µV cm-1'lik alanları tespit edebiliyor. Deneylerde yunusların bundan daha iyisini yapabildiği ortaya çıktı.

Başlangıçtaki alan gücünde %96'lık bir başarı oranına ulaştıktan sonra, iki yunus da daha düşük elektriksel alanlarda daha az başarılı oldu. Dolly'nin performansı 5,5 µV cm-1’de rastgele seviyelere ulaştı ve bunun altında çalışmaya devam etmesi için gerekli motivasyonunu kaybetti. Donna ise daha hassas olduğunu kanıtladı ve 2,4 µV cm-1'e kadar olan alanları tespit etti.

Her iki yunus da alternatif akım (AC) alanlarını tespit etmede daha az becerikli olduklarını kanıtladı ve 1 Hz'de 10 kata kadar daha yüksek alan güçlerine ihtiyaç duydu. Daha yüksek frekanslarda daha da zorlandı.

Elektriği hissedebilmek, hayvanlar için ne ifade ediyor?

Araştırma ekibi, “Zayıf biyoelektrik alanlar pasif elektroreseptif hayvanlar için güvenilir bir kısa menzilli bilgi kaynağıdır. Çünkü tüm organizmalar suda doğru akım (DC) elektrik alanları üretir” şeklinde bilgi verdi.  

Yırtıcılar, özellikle diğer duyuları engellendiğinde, bu alanları kullanarak avlanabilir. Bazı balıklar için elektrik alanlarını tespit etme kapasitesi o kadar önemlidir ki, kendi zayıf elektrik deşarjlarını üreterek hareket eden avın yarattığı güçteki bir bozukluğu algılamalarını sağlar.

Bununla birlikte, elektroresepsiyon (elektriği algılama duyusu) genellikle tamamen pasiftir ve başkaları tarafından üretilen alanları tespit eder.

Guyana yunusları elektriksel algılamanın gösterildiği ilk yunus türüdür. Güney Amerika kıyılarındaki haliçlerde yaşayan ve genellikle nehrin çok yukarısında yüzen bu yunuslar, özellikle çamurlu bir ortamla karşı karşıyadır ve beslenmelerinin büyük bir kısmını deniz tabanındaki tortularda saklanan balıklar oluşturur. Bu balıkların ürettiği elektrik alanlarını tespit etme kapasitesi bariz faydalar sağlar.

Şişe burunlu yunuslar çok daha çeşitli bir beslenme düzenine sahip. Tuzaklardaki balıklara güvenli bir şekilde erişmek ve kendilerini keskin nesnelere karşı korumak için son derece yenilikçi yöntemler geliştirdikleri gibi, nesiller boyunca duyularını da geliştirmiş görünüyorlar

Araştırmadan elde edilen sonuçlar Journal of Experimental Biology dergisinde yayınlandı. 

12 Ara 2023 - 18:00 - Bilim


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.