Denizlerdeki istilacı yabancı türlerle mücadeleye bilim desteği!

Küresel Çevre Fonu (GEF) tarafından sağlanan 3,3 milyon ABD Doları finansman ile uygulanan Denizel İstilacı Yabancı Türler Projesi (MarIAS) kapsamında düzenlenen uluslararası sempozyumda, gemilerin balast sularıyla Türkiye'nin denizlerine taşınan istilacı türlerle mücadele için yeni yollar konuşuldu.

Denizlerdeki istilacı yabancı türlerle mücadeleye bilim desteği!
Denizlerdeki istilacı yabancı türlerle mücadeleye bilim desteği!
+4
Haber albümü için resme tıklayın

Türkiye’nin turkuaz kıyıları her yıl milyonlarca turist çekiyor, ancak bu kıyıların desteklediği balıkçılık ve turizm sektörleri, yerli balık ve su ürünlerini yok eden yabancı denizel türlerin istilası nedeniyle artık tehdit altında. Türk kıyılarına ulaşan 500’ü aşkın yabancı denizel tür, ülkenin kıyısal ekosistemleri için hayati önem taşıyan biyoçeşitliliğe zarar veriyor.

Türkiye denizlerindeki 539 yabancı türün yüzde 39’u, gemilere tutunarak veya gemilerdeki balast sularına sızarak Türkiye kıyılarına ulaştı.

Türkiye'deki ilk bilimsel toplantı 

Türkiye denizlerinde yerli türlerin korunması için deniz taşımacılığı uygulamalarının iyileştirilmesini destekleyen BM Kalkınma Programı (UNDP), Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğini ve ekonomisini tehdit eden denizel yabancı türlerin istilasıyla mücadelede yenilikçi yollar aramak için uluslararası bir sempozyum düzenledi.

UNDP, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü (DKMPGM) ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü iş birliğiyle düzenlenen sempozyum, Türkiye’de konu hakkında yapılan ilk bilimsel toplantı oldu.

Türkiye ve komşu ülkelerden 90 bilim insanı, deniz biyoloğu ve bakanlık temsilcisinin katılımıyla Antalya’da gerçekleştirilen üç günlük sempozyumda, denizlerdeki istila ile mücadele için yürürlüğe konulan, hukuken bağlayıcı uluslararası düzenlemeler ile mücadelenin en iyi yöntemlerinin neler olabileceği, tartışmaların odak noktasını oluşturdu.

Denizlerdeki istilacı yabancı türlerle mücadeleye bilim desteği!

“Deniz taşımacılığı uygulamaları iyileştirilmeli”

Daha iyi balast suyu ve biyokirlenme yönetiminin çevresel ve ekonomik yararlarının belgelendiği sempozyumda konuşan UNDP Türkiye Mukim Temsilcisi Louisa Vinton, “İstilacı türlerin etkisini azaltmak, biyoçeşitliliği korumanın başlıca yoludur. Bilim bize, Akdeniz, Ege ve Karadeniz’de kıyısal ekosistemleri ve onlara bağlı olan geçim kaynaklarını korumanın bir yöntemi olarak, deniz taşımacılığı uygulamalarının iyileştirilmesine işaret ediyor.” dedi.

Deniz taşımacılığı, yabancı türlerin hızla yayılmasında başlıca etkenlerden biri. İstilacıların birçoğu larva veya yumurta formundayken, gemilerin denizde dengelerini korumak için aldıkları ve varış limanında denize döktükleri balast suyunun içinde geliyor. Diğer yabancı türler de, gemilerin gövdelerine tutunarak, hatta bazı durumlarda geminin enerji verimliliğini azaltacak ve karbon emisyonlarını artıracak derecede büyük birikimler oluşturarak, “otostopçuluk” yoluyla seyahat ediyorlar. Türk denizlerinde kaydedilen 539 istilacı denizel türün yüzde 39’u ya balast sularında ya da gemilerin gövdesine tutunarak gelmişler; bu olguya bilim insanları “biyokirlenme” diyor.

Yeni ekosisteme gelen aslan balığı, balon balığı veya Kuzey Atlantik deniz yıldızı gibi yabancı türler, yerel türleri avlayarak tüketiyor ve nüfusları, özellikle iklim değişikliği nedeniyle ısınan sularda hızla artıyor. Bu faktörler, yerel balıkçıların elde ettiği ürünün azalmasına yol açıyor.

İstilacı türler balast suları ile denizlerimize taşınıyor!

Bu alanda çözümler getiren Gemi Balast Suyu ve Sedimanlarının Kontrolü ve Yönetimi Hakkında Uluslararası Sözleşme 2004 yılında kabul edildi ve 2017’de yürürlüğe girdi. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) yönetiminde, Sözleşme’nin tarafları, gemilerin balast sularını kullanması ve boşaltmasına kısıtlamaları kademeli olarak sıkılaştırıyor; örneğin suyun boşaltılmasına izin verilebilmesi için filtre ve diğer arıtma araçlarını kullanma şartı getiriyor. Sempozyumun odaklandığı konulardan biri, bu sözleşmenin ve diğer düzenleyici çerçevelerin daha etkin uygulatılmasını desteklemek.

Denizlerdeki istilacı yabancı türlerle mücadeleye bilim desteği!

Küresel Çevre Fonu (GEF) tarafından sağlanan 3,3 milyon ABD Doları finansman ile uygulanan Denizel İstilacı Yabancı Türler Projesi (MarIAS), Akdeniz, Ege, Marmara ve Karadeniz’in her birinde bir pilot sahayı kapsıyor ve aslan balığı, balon balığı, deniz yıldızı, damarlı rapana ve su sümbülü olmak üzere beş farklı istilacı yabancı türe odaklanıyor. Proje faaliyetleri arasında, yerel toplulukların aslan balığı gibi yenilebilir istilacı türleri avlamasını ve yemesini teşvik etmeyi hedefleyen yenilikçi avlanma yarışmaları da yer alıyor.

10 Ara 2023 - 11:32 - Çevre


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.