Cildiniz kolay mı morarıyor? Ciddi bir sağlık sorununun işareti olabilir…

Sert bir çarpmadan sonra cildimizde bir morluk olmasını bekleyebiliriz. Ancak bazı insanlar cildinde sürekli sebebini hatırlamadıkları morluklar fark eder. Bunun nedeni ne?

Cildiniz kolay mı morarıyor? Ciddi bir sağlık sorununun işareti olabilir…
Haber albümü için resme tıklayın

Yetişkinlerin yaklaşık %18'i, ciltlerinin kolay morardığını bildiriyor. Bazı hastalar bu sorun nedeniyle hematologlara ( kan alanında uzman doktorlar) başvurabiliyor. Peki uzmanlar bu konu hakkında ne düşünüyor?

Kan, trombosit ve pıhıtlaşma

Kan, yaralandığımızda bizi kanamadan korumak ve aynı zamanda tehlikeli kan pıhtısı oluşumu riskini en aza indirmeyi sağlayan bileşenler içerir. Bir kan damarında "delinme" meydana gelirse, damar kendini onarana kadar kan kaybını en aza indirmek için kan hızla kalınlaşarak jöle benzeri bir pıhtı oluşturabilir. Bunu başarmak için, kanda dolaşan trombosit adı verilen küçük hücre parçaları hasarlı kan damarı duvarına bağlanır.

Trombositler ve hasarlı damar duvarı tarafından çekilen bir dizi protein (pıhtılaşma faktörleri) daha sonra bölgedeki kanı kalınlaştırmak ve bir kan pıhtısı oluşturmak için birleşir. Tüm kan hücreleri gibi trombositler de kemik iliğinde, pıhtılaşma faktörleri ise çoğunlukla karaciğerde yapılır.

Pıhtılaşma faktörlerini, trombositleri veya kan damarı duvarlarını etkileyen bir sorun varsa, kolay morarma ve hatta sorunlu kanama meydana gelebilir.

Kolay morarmanın sebebini belirlemek zor

Kolay morarma bildiren birçok hastada hematologlar belirli bir neden bulmakta zorlanır. Kan doktorları, bir kişide kanamayla ilgili bir dizi sorun olduğunda genellikle daha temkinli davranır. Örneğin, morarma büyük çürüklerle yaygınsa, sık burun kanaması, ağır adet dönemleri, büyük diş işleri, ameliyat veya doğumdan sonra kanama ile ilgili sorunlar veya hatta eklemlerde veya beyinde kendiliğinden ciddi kanamalar eşlik ediyorsa, bir bozukluk söz konusu olma olasılığı daha yüksektir.

Yapılabilecek birkaç basit test, ciddi bir sorun olup olmadığının anlaşılmasını sağlayabilir.

Kolay morarma bildiren herhangi bir kişi için yapılabilecek ilk işlem tam kan sayımı. Bu sayede trombosit sayısının ölçümü alınır ve trombosit sayılarının normal olup olmadığı belirlenebilir.

Trombositler birkaç nedenden dolayı azalabilir. Kemik iliğinde uygun şekilde veya yeterli miktarda üretilmemeleri veya dolaşımdan çok hızlı atılmaları olası sebepler.

İkinci senaryo, immün trombositopenik purpura adı verilen yaygın bir durumda gerçekleşir. Bu durum çocukları veya yetişkinleri aniden veya viral bir enfeksiyonu takiben etkileyebilir. Hastaların trombosit sayılarında ciddi düşüşler olabilir ve aslında küçük çürükler olan ince bir döküntü ortaya çıkabilir.

Cildiniz kolay mı morarıyor? Ciddi bir sağlık sorununun işareti olabilir…

Pıhtılaşma proteinleri ve hastalıklarla ilgili sorunlar

Daha önce bahsedilen pıhtılaşma faktörleri (proteinler) de bir dizi kalıtsal veya edinsel nedenden etkilenebilir. Kanamayı kontrol etmesi gerektiğinde kanın pıhtılaşmasına yardımcı olan önemli faktörler bazı insanlarda doğuştan düşük seviyededir.

Hemofili A adlı hastalık neredeyse sadece erkeklerde görülür ve Faktör VIII'deki (önemli bir pıhtılaşma faktörü) genetik bir azalmadan kaynaklanır. Hem erkeklerde hem de kadınlarda, başka bir temel pıhtılaşma faktörünün üretiminin veya işlevinin azalmasını içeren von Willebrand Hastalığı olabilir.

Karaciğer hastalığı da pıhtılaşma sorunlarına neden olabilir. Bu nedenle kolay morarma bildiren herhangi bir kişide uygulanan ikinci test, pıhtılaşma fonksiyonunu ölçmektir. Bir anormallik tespit edilirse, temel pıhtılaşma faktörlerinin seviyeleri takip edilir.

Kan damarları ile ilgili sorunlar

Günümüzde nadir görülse de, şiddetli C vitamini eksikliği kolay morarma ve diş eti kanamasına olabilir.

Bacak ve uyluk morarmasına neden olan otoimmün bir durum olan Henoch-Schonlein purpurası da dahil olmak üzere çeşitli hastalıklar kan damarlarının incelmesine veya iltihaplanmasına neden olabilir.

Yaşlı insanların ciltleri ve kan damarları kırılgan olabilir, bu da morarmayı daha olası hale getirir.

Kolay morarmaya neden olabilecek birçok sağlık sorunu olmasına karşın, aşırı kanama sorunlarıyla ilgili bir geçmişiniz yoksa ve kan sayımlarınız ve pıhtılaşma işlevi testleriniz normalse, endişe etmenize gerek yoktur.

Not: Bu yazı genel bilgi verme amaçlıdır. Morarma, kanam ve pıhtılaşma konusunda bir sağlık sorununuz olduğunu düşünüyorsanız mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Bu makalenin orijinali, Creative Commons lisansı altında The Conversation’da yayınlandı. Orijinal makaleyi okumak için buraya tıklayabilirsiniz.

23 Kas 2023 - 15:00 - Sağlık


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.