Soyanın neden olduğu “orman açma” sorunu nasıl çözülür?

Dünyada en fazla üretilen tarımsal ürünlerden biri olan soyanın daha çok üretilebilmesi için, dünyanın birçok farklı yerine ormanlar kesiliyor. Peki bu sorun nasıl çözülebilir?

Soyanın neden olduğu “orman açma” sorunu nasıl çözülür?
Haber albümü için resme tıklayın

Soya, dünya genelinde ormanların kesilmesinin başlıca nedenlerinden biri. Dünyanın birçok bölgesinde neredeyse her gün, daha fazla soya yetiştirilmesi için ormanlar kesiliyor. Soyanın büyük bir kısmı (neredeyse %80'i) insanları değil hayvanları beslemek için üretiliyor.

Soya, et ikamesi ürünlerde de protein kaynağı olarak yaygın şekilde kullanılıyor. Hatta bu durum nedeniyle vegan yaşam tarzının çevreye büyük zarar verdiğini öne sürenler de var.

Ancak soyanın sadece %20'si insanlara yönelik ürünlerde kullanılırken, bunların yarısından azı vejetaryen ve vegan ürünlerde kullanılmaktadır. Bu soya genellikle, ormansızlaştırma yoluyla ağaçlardan arındırılan arazilerde üretiliyor.

Soyanın neden olduğu ekolojik hasar

Soya üretimi ekolojik anlamda büyük hasara yol açmaktadır. Doğal Hayatı Koruma Vakfı (WWF), FoodNavigator'a yaptığı açıklamada, sığır eti üretimi için mera kadar önemli bir neden olmasa da, soya kullanımının yine de önemli miktarda ormanın kesilmesine yol açtığını söyledi.

Soya üretiminin son yirmi yılda iki katına çıktığını unutmamak lazım. Bunun büyük bir kısmı savanaların, otlakların ve hatta ormanların soya yetiştirilebilecek arazilere dönüştürülmesiyle mümkün oldu.

ABD ve Brezilya önde gelen soya üreticileri olsa da, hayvan yemi olarak kullanılan bu ürünün en büyük ithalatçıları aslında Çin ve Avrupa Birliği var. İngiltere de önemli bir ithalatçı konumunda olup, yılda 3 milyon ton soya ithal ediyor. Bu kadar ürünün üretilebilmesi için Londra'nın yaklaşık 11 katı büyüklüğünde bir arazi gerekiyor.

Soya, yüksek protein içeriği nedeniyle hayvan yemi için popüler bir ürün. Bu nedenle, gıda sisteminin hem daha sürdürülebilir hem de hayvanların ihtiyaç duyduğu proteini sağlayan bir alternatif bulması gerekiyor.

Soyanın neden olduğu “orman açma” sorunu nasıl çözülür?

Çözüm önerileri ne?

Organik bir çiftlik olan Capestone tarafından 2021 yılında yapılan bir çalışma, tavuk yeminde soyanın yerini, bezelye proteininin alabileceğini, bu değişimin tavukların kalitesinden ödün vermeden yapılabileceğini gösterdi. Bezelye protein bakımından yüksektir, bu sayede soya için iyi bir protein ikamesi sağlar.

AberInnovation tesislerine erişimi olan ortak proje olan 'Future Foods Wales' projesi aracılığıyla desteklenen çalışmada, değiştirilmiş yemi tüketen tavukların zaman içindeki ağırlığı ve rengi takip edildi. Normalde yemde bulunması gereken soya fasulyesi kademe kademe beyaz tarla bezelyesi ile değiştirildi.

Soya fasulyesi ikame edildikçe, tavukların rengi, bitkilerde bulunan ve onlara renk veren bir pigment olan karoten alımının artması nedeniyle kırmızılık ve sarılık olarak arttı. Ancak sonuçta bu durum, perakendecilerde sergilendiğinde tavukların rengini etkilemedi. Tavukların kesme kuvveti de düşük olarak belirlendi, yani etleri istenen şekilde yumuşaktı.

Bu da yemdeki değişikliğin etin kalitesini düşürmediğini ve hayvan yeminin soyaya bağımlı olmasının gerekmediğini göstermektedir.

Soyanın neden olduğu “orman açma” sorunu nasıl çözülür?

“Fırsat maliyeti” düşük yemlere geçiş

Hayvanlara yedirilen yenilebilir mahsullerden elde edilen kalori 4 milyar insanı beslemeye yeterlidir. WWF ayrıca soya bazlı yem sorununa da bazı çözümler öneriyor. 2022 Yemlerin Geleceği Raporu’nda çiftlik hayvanlarının soya yemi yerine otlak, böcek unu veya deniz yosunu gibi “daha düşük fırsat maliyetli” yemlere geçmesi öneriliyor.

Rapor, tarımsal yan ürünlerin kullanılmasıyla tarım arazilerine olan talebin önemli ölçüde azalacağını öne sürüyor. “Düşük fırsat maliyeti” esasen, hayvanlara verilmediği takdirde insanların yiyebileceği “yüksek fırsat maliyetli” gıdaların aksine, insanlar için kullanılmayacak gıdaların hayvanlara verilmesi anlamına gelmektedir.

Rapor, dünya genelindeki gıdanın üçte birini oluşturan insan gıda atıklarının hayvanları beslemek için kullanılmasını da önermektedir. Hayvanların fırsat maliyeti düşük yemlerden doğru besinleri almasına dikkat ediliyor. Örneğin, süt sığırları otla beslendiklerinde süt verimleri düşerken, kolza tohumu küspesini yediklerinde süt verimleri artıyor.

WWF, hayvan yeminin değiştirilmesinin gıda sistemini sürdürülebilir kılmak için tek başına yeterli olmadığının da altını çizmektedir.

19 Haz 2023 - 20:00 - Tarım


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.