Yaklaşan yağmurun kokusunu alabiliyor musunuz?

Bazı insanlar yağmur yağmadan önce kokusunu alabildiğini söylerken, bazı insanlar bunu saçma buluyor. Peki doğrusu ne? Gelin somut veriler ışığında bakalım…

Yaklaşan yağmurun kokusunu alabiliyor musunuz?
Haber albümü için resme tıklayın

Yağmur yağmadan önce kokusunu almanın mümkün olduğu konusunda bazı insanlar kendinden eminken, bazı kişiler bunun mümkün olmadığını söylüyor. Bazılarına şaşırtıcı gelse de, bunun mümkün olduğuna ilişkin bazı bilimsel veriler var.

Yağmur yağmadan önce kokusunu almanın mümkün olduğuna ilişkin bazı unsurlar var. Bunlardan en önemlisi de Petrichor.

Petrichor kelimesi Yunanca taş anlamına gelen “petros” ve eski tanrıların damarlarında akan sıvı olan “ichor” kelimelerinden gelmektedir. Bu kelime şiddetli ve özellikle de uzun bir kurak dönemin ardından yağan yağmurdan sonra toprak gelen o tanıdık ve hoş kokuyu ifade eder. Bu terim ilk kez 1964 yılında Mineralog Isabel Joy Bear ve Richard Thomas tarafından ortaya atıldı. Türkçede bu koku genellikle “yağmur kokusu” veya “toprak kokusu” olarak ifade ediliyor.

Yağmur kokusu nereden geliyor?

Yağmur kokusu birçok insanın en sevdikleri kokular arasındadır. Yakın zamana kadar kimse bu kokuyu neden bu kadar hoş bulduğumuzu bilmiyordu. 2020 yılında bir grup bilim insanı, bu kokunun diğer hayvanlar tarafından da özellikle hoş bulunduğunu keşfetti.

Kokunun kaynağı, toprakta yaygın olarak bulunan Streptomyces bakterisinin ürettiği geosmin maddesi. İnsanların sevdiği yağmur kokusunun kaynağı bu madde.

İnsan burnu bu kokuyu çok düşük miktarlarda dahi almakta o kadar başarılı ki, bu konudaki becerimiz köpek balıklarının suda kan kokusu alma becerisin geride bırakıyor.

Bakterinin bu maddeyi üretme sebebi, başta böcekler ve diğer omurgasız hayvanlar olmak üzere canlıları kendine çekmek. Bu sayede bakterinin sporları kokuya gelen canlıya bulaşıyor ve canlıların etraftaki hareketi sayesinde yayılıyor.

Yaklaşan yağmurun kokusunu alabiliyor musunuz?

Yağmur kokusu nasıl yayılıyor?

Yapılan çalışmalar sayesinde yağmur yağdığında su damlacıklarının bir yüzeye çarpıp düzleştiği ve zeminin gözeneklerindeki küçük hava cepleri oluştuğu biliniyor. Bu hava cepleri daha sonra patlayarak küçük aerosoller haline gelir.

Bu sırada zeminde bulunan, geosmin gibi bazı maddeleri de beraberlerinde götürürler. Havaya karışan bu maddeler, rüzgar ve hava yoluyla çok uzak mesafelere, yağmur bulutlarının dahi ötesine taşınabilir. Özetle, yağmur kokusu yağmurun henüz yağmadığı yerlerde de hissedilebilir.

Ozon etkisi

Rüzgarda ozon bulunması da yaklaşan yağmurun kokusuna katkıda bulunan bir diğer faktör. Bu özel kimyasal, yağmur kokusu ile ilişkilendirilen nispeten topraksı kokuya kıyasla daha tatlı bir kokuya sahip.

Üç oksijen atomundan oluşan Ozon’un adı Yunanca "koklamak" anlamına gelen “ozein” kelimesinden gelir. Doğal olarak oluşan bir gazdır.

Havadaki ozon kokusu şiddetli yağmurun yaklaşmakta olduğuna dair bir işaret olabilir. Çünkü fırtınadan gelen bir hava akımı nedeniyle ozon, insanlar tarafından algılanabilecek bir asgari seviyeye ulaşır.

26 May 2023 - 18:00 - Bilim


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.