Zeytinliklerde halkalı leke hastalığı alarmı

Son yıllarda iklimsel faktörlerin etkileriyle görülen ve zeytinliklerde büyük bir tehlike oluşturan halkalı leke hastalığına karşı uzmanlar önemli açıklamalarda bulundu.

Zeytinliklerde halkalı leke hastalığı alarmı
Zeytinliklerde halkalı leke hastalığı alarmı
+1
Haber albümü için resme tıklayın

Küresel ısınma mevsim değişiklikleri nedeniyle zeytinlikler bir yandan kuraklık tehlikesi ile yan yana iken bir yandan da halkalı leke ve dal kanseri gibi riskler ile karşı karşıya. Yağışlar ve yeterli güneşlenme olmadığı için zeytinlik alanlarda Halkalı Leke hastalığına karşı uzmanlar ve yetkililer üreticinin önlem alması konusunda uyarıda bulundu. Halkalı Leke hastalığı ile mücadele yapılmaz ise zeytinlik alanlarda üretimi olumsuz etkileyebiliyor.

Zeytinliklerde halkalı leke hastalığı alarmı

Balıkesir Üniversitesi Edremit Meslek Yüksek Okulu Zeytin ve Zeytincilik Teknolojileri Bölümü Öğretim Görevlisi Mücahit Kıvrak “Mevsimin bahara dönmesiyle birlikte zeytinlik alanlarında hem yıllık yağışların olması hem de havanın bulutla beraber güneşin daha az çıkması nedeniyle halka leke ve dal kanseri hastalığı artış gösterir” dedi.

Zeytinliklerde halkalı leke hastalığı alarmı

Bu hastalığın zeytin ağacında verim düşüklüğüne neden olduğuna dikkat çeken Kıvrak “Halka leke hastalığı fungal bir hastalıktır. Dal kanseri de mantar bir hastalıktır. Bu zeytinliklerde mücadele etmezsek eğer bu hastalıklarla aslında ağaçlar ölmez ama verimden ve güçten düşerler. Bu yüzden bu hastalıklarla mücadele yapmamız gerekiyor.

Zeytinliklerde halkalı leke hastalığı alarmı

Doğru ve zamanında ilaçlamaya için uyarıda bulunan Mücahit Kıvrak “ Hastalık için bu dönemde sıvı bakır kullanmak daha yararlı. Bordo bulamacı attığımız zaman bordo bulamacı mevsim nedeniyle hava sıcaklıkları aniden yükselirse dallarda kuruma ve gözlerde yanma yapabilir. Bu yüzden sıvı bakırı tercih etmeli üreticilerimiz. Kuraklık nedeniyle de aşırı budama yapmamalarını öneriyoruz.

Aşırı budama yapmadıkları zaman ağaçta sadece gölge alanlarda hafif aydınlatıcı budamalar yaparlarsa ve bakırlı preparatlar kullanırlarsa da bu hastalıkla mücadele etmiş olurlar” dedi.

Zeytinliklerde halkalı leke hastalığı alarmı

Halkalı leke hastalığı neden olur?

Zeytinin ana hastalığı olan, halkalı leke veya kuşgözü lekesi olarak bilinen hastalığa, Spilocaea oleaginea (Castagne) S. Hughes isimli fungus neden olmaktadır. Bu hastalık, başta Güney Ege (Aydın, Muğla, İzmir, Manisa) olmak üzere, zeytin yetiştirilen Akdeniz ve Marmara Bölgesi’nin en yaygın ve yıkıcı hastalığıdır. Özellikle kıyı şeridinde deniz, göl ve göletlere yakın zeytin alanlarında ve sulanan, yüksek nemli ve ağır topraklarda halkalı leke hastalığı her geçen yıl şiddetini arttırmaktadır. 

Zeytin çeşitleri hastalığa duyarlılık açısından farklılık gösterebilir. Ülkemizde yaygın olarak yetiştirilen çeşitlerden en hassas Ayvalık ve Memecik çeşitleri olmakla birlikte bunları Domat ve Manzanilla izlemektedir. Gemlik çeşidi bunlar içerisinde en dayanıklı çeşit olarak öne çıkmaktadır. Ancak, hastalığa duyarlılık infeksiyon şiddeti ile doğrudan ilişkilidir ve değişebilir. Hastalık zeytinden başka, yabani zeytin ve akçakesme (Phyllyrea spp.) türlerinde de görülür.

Hastalığın ilk belirtileri, ilkbaharda yaprakların üst yüzeylerinde görülen siyahımsı-gri renkte yuvarlak noktalar şeklindeki lekelerdir. Bu noktaların bulunduğu yerde renk açılır, daha sonra bunun çevresinde normal yaprak renginde bir halka oluşur. Bunu dıştan ikinci bir açık renkli halka çevirir. Sonra tekrar koyu renkli bir halka oluşur. Bu görünüm nedeniyle hastalığa “halkalı leke hastalığı” adı verilir.

Bir yaprakta çapları 8-10 mm olan 2-30 adet leke bulunabilir. Hastalığın epidemi yaptığı yıllarda lekeli yapraklar ilkbaharda dökülmeye başlar (Ege Bölgesi’nde mayıs başları) ve yaprakların tamamı dökülerek (Ege Bölgesi’nde haziran-temmuz ayları) ağaçlar çıplaklaşır. Yapraklar fonksiyonlarını tam yapamadıklarından, az meyve tutumuna ve meyvenin erken dökülmesine neden olurlar. Hastalık nedeniyle zayıflayan ağaçlarda; sürgün ve ince dallar kuruyabilir. Verim % 20-25 oranında azalır ve meyve dallarının % 15-20’si kuruyabilir. 

Fungus kışı, yere dökülen kurumuş yapraklarda ve ağaç üzerinde kalan hastalıklı yapraklarda geçirir. Yani etmen, yıl boyunca doğada canlı olarak bulunmaktadır. Etmenin çoğalması spor ve miseller ile olmakta, bulaşma ise sporlar ile gerçekleşmektedir. Spor uçuşu, en çok mart ve nisan aylarında meydana gelmektedir. İnkübasyon periyodu, 30-61 gün arasında değişmektedir. 

Etmenin optimum gelişme sıcaklıkları 18-20 oC’dir. Etmen, 9 oC’nin altında ve 30 oC’nin üstünde gelişemez.

İlkbahar ve sonbaharı genellikle yağışlı geçen bölgeler hastalığın gelişmesine uygundur. Yüksek sıcaklık spor çimlenmesini ve gelişmesini sınırlar ve böylece sıcak ve kurak yaz aylarında hastalık durur.    

Hastalıkla mücadelede dikkat edilmesi gereken hususlar;

Taban arazide, ağır ve su tutan topraklarda, hava sirkülâsyonu iyi olmayan ve nemli olan yerlerde zeytinlik tesis edilmemelidir.

Su tutan arazilerde tesis edilen zeytinliklerde drenaj kanalları açılmalıdır.

Gübreleme ve sulama tekniğine uygun yapılmalıdır. Fazla azotlu gübre kullanılmamalıdır.

Ağaçlar havalanacak ve ışık alacak şekilde budanmalı, kuru dal ve dalcıklar budanarak temizlenmelidir.

Yere dökülen lekeli yapraklar toplanıp yakılmalı veya sürülerek gömülmelidir

20 Mar 2023 - 09:58 Balikesir- Tarım


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.