Kara vebadan kurtulmamızı sağlayan genler, bugün bizi nasıl etkiliyor?

14. yüzyılda Kuzey Afrika ile Avrasya’yı adeta yıkıp geçen veba salgını, genlerimizi önemli bir şekilde etkiledi. Yapılan yeni bir araştırmaya göre bu değişim, günümüzde halen önemli bir etkiye sahip…

Büyütmek için resme tıklayın

Söz konusu etkinin hem iyi hem de kötü tarafı var. Ölümcül veba salgınında atalarımızın hayatta kalmasına yardımcı olan genetik varyasyonlar, günümüzde de bizi bazı solunum yolu hastalıklarına karşı koruyor. Öte yandan bizi bazı zararlı otoimmün hastalıklarına yatkın hale getiriyor.

Geçtiğimiz yıl yayınlanan bir araştırmada, Avrupa’da etkili olan veba (Yersinia pestis) salgınından önce, salgın sırasında ve salgından sonra yaşayan kişilere ait genler incelendi. Sonuçlar, ERAP2 adlı genin iki kopyasına sahip kişilerin hayatta kalma şansının bu genin 2 varyantına (farklı versiyonu) sahip kişilere göre daha yüksek olduğunu belirledi.

ERAP2 varyasyonlarının mevcut durumunun günümüz toplumlarının enfeksiyonla mücadele kapasitesini nasıl etkilediğini belirlemek isteyen araştırmacılar, UK Biobank, FinnGen ve GenOMICC olmak üzere 3 büyük araştırma veri tabanını taradı. Sözü edilen veri tabanlarında her katılımcıya ait yüz binlerce bilgi mevcut. Araştırmacılar bu sayede ERAP2 kombinasyonlarının diğer sağlık sorunlarıyla ilişkili olup olmadığını öğrenme imkanı buldu.

Analiz sonucunda araştırma ekibi, birbirinin aynısı ERAP2 kopyalarına sahip olmanın, COVID-19 gibi solunum yolu hastalıkları riskini düşürdüğünü gösterdi. Daha da şaşırtıcı olanı, aynı 2 kopyanın Crohn Hastalığı ve Tip 1 diyabet gibi otoimmün hastalıklarının riskinin artmasıyla da ilişkili olması.

Araştırmacılar bu ilişkiyi su sözlerle açıkladı:

Bu gen bağışıklık sistemi için proteinleri parçalıyor. Hastalık riskini etkileyen mekanizmayı tam olarak bilmesek de, solunum yolu hastalıklarına karşı koruma sağlayan allellerin [belirli bir özelliği belirleyen bir genin değişik hallerinden her biri] otoimmün hastalık riskini de arttırdığı görülüyor.”

Araştırmadan elde edilen sonuçlar American Journal of Human Genetics dergisinde yayınlandı. 

14 Mar 2023 - 21:30 - Sağlık


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.