Eritritol, sağlığı nasıl etkiliyor? Bilimsel veriler ışığında bir değerlendirme...

Eritritol, bazı düşük kalorili gıda ve içecek ürünlerinde kullanılan popüler bir tatlandırıcı. Peki bu tatlandırıcı sağlığı nasıl etkiliyor? Yeni bir bilimsel araştırmadan önemli sonuçlar elde edildi…

Büyütmek için resme tıklayın

Nature Medicine dergisinde yayınlanan araştırmada, ABD ve Avrupa’dan 4.000 kişi yer aldı. Araştırma ekibi, kandaki eritritol seviyesi yüksek olanların kalp krizi, inme veya ölüm gibi kalp sağlığı sorunları yaşaması riskinin daha yüksek olduğunu belirledi.

Araştırmanın başındaki isim, Lerner Araştırma Enstitüsü Kalp Damar ve Metabolik Bilimler Bölümü Başkanı Stanley Hazen, “Eritritol gibi tatlandırıcılar son yıllarda hızla popüler hale geldi. Ancak bu tatlandırıcıların uzun dönemdeki etkilerinin anlaşılması için daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaçlar var.

Kalp damar hastalıkları zamanla, bir birikim sonucunda ortaya çıkıyor. Öte yandan kalp hastalığı dünya genelindeki en büyük ölüm sebebi. Yediğimiz gıdaların kalp hastalığına katkıda bulunmadığına emin olmalıyız” dedi.

Eritritol nedir?

Eritritol aslında doğal olarak armut ve karpuz gibi bazı ürünlerde doğal olarak bulunan bir madde. Ancak son yıllarda tatlandırıcı olarak şeker yerine düşük kalorili gıdalarda yaygın bir şekilde kullanılmaya başlandı. Eritritol gibi yapay tatlandırıcılar, düşük kalorili, düşük karbonhidratlı ve “keto” ürünlerde, yaygın bir şeker ikamesi haline geldi. Türk Gıda Kodeksi'nde de tatlandırıcı olarak yer alan ve izin verilen bir üründür.

Yapılan araştırmada ortaya çıkan sonuç oldukça ilginç. Peki eritritol ile kalp krizi ve inme riski arasında nasıl bir bağlantı olabilir?

Eritritol, şekerin %70’i kadar tatlılık verir ve mısırın fermente edilmesiyle üretilir. Yendikten sonra vücutta çok iyi metabolize edilemez. Kan akışına karışır ve vücuttan büyük oranda idrarla atılır.

İnsan vücudu düşük miktarlarda eritritolü doğal olarak da üretir. Bu nedenle ilave tüketim, vücutta birikmesine neden olabilir…

2017 yılında yapılan başka bir araştırmada da eritritol, vücuttaki yağ kütlesinin arması için biyolojik bir işaret olarak tanımlanmıştı. Araştırmacılar, aynı dönem boyunca kilosu sabit kalan veya kilo ve yağ kütlesi azalan öğrencilere kıyasla,  1 yıl boyunca kilo alan ve karın bölgesi yağlanan öğrencilerin kanındaki eritrolün çalışma döneminin başında 15 kat daha fazla olduğunu belirledi.

Eritritol ile kalp krizi ve inme arasında nasıl bir bağlantı var?

Klinik gözlem araştırmaları, bir neden sonuç ilişkisi değil, yalnızca bir bağlantıyı ortaya koyabiliyor. Yeni yapılan araştırma da bu bağlamda değerlendirilmeli.

Eritritol içeren şekersiz ürünler obezite, diyabet ve metabolik sendromdan mustarip, kalori ve şeker alımını yönetmek için arayışta olan kişilere öneriliyor.

Araştırmanın zayıf yanları ne?

Ancak söz konusu sağlık sorunları sahip kişilerde, kalp krizi ve inme gibi kalp damar hastalıkları riski de yüksektir. Eritritolle ilgili yeni araştırmalar karşısında düşük kalorili ve kalorisi azaltılmış gıda ve içecek endüstrisini temsil eden Kalori Kontrol Konseyi (Calorie Control Council, CCC) de bu konuda hemfikir. Üstelik gözlemler tasarımın yanında, metabolomik analizlerde halihazırda kalp damar hastalıkları riski yüksek olan bireyler yer aldı.

Kalori Kontrol Konseyi’ne göre eritritolün yapay bir tatlandırıcı olarak ifade edilmesi doğru değil. Çünkü bu bileşen birçok meyvede doğal olarak bulunuyor, ayrıca insan vücudunda glikoz formunda üretilebiliyor.

Kalori Kontrol Konseyi Yönetici Müdürü Robert Rankin, “Yeni çalışmanın sonuçları, küresel regülasyon kuruluşları tarafından yapılan ve eritritol gibi düşük kalorili tatlandırıcıların gıda ve içeceklerde güvenli bir şekilde kullanılabileceğini gösteren onlarca yıllık araştırmaların sonuçları ile çelişiyor. Çalışmadaki katılımcılarda kalp damar hastalığı riskinin zaten yüksek olması sebebiyle, elde edilen sonuçlar toplum geneli için geçerli kabul edilmemeli” ifadelerini kullandı.

Kalori Kontrol Konseyi’ne göre laboratuvar ortamında yürütülen çalışmalar insan vücudunun emilim, metabolizma ve boşaltım gibi süreçleri içeren karmaşık fizyolojik ortamını tam olarak yansıtamıyor. Üstelik eritritol içeren birçok üründe, bu bileşen çok küçük miktarlarda kullanılıyor.

Araştırmada, katılımcılara 300 mililitrelik suda (1.5 bardak) çözülmüş 30 gram eritritol verilmesi, gerçek dünyadaki bir tüketim durumunu temsil etmiyor.

Rankin, “Eritritol, 30 yıldan uzun bir süredir şeker ve kalori azaltımı için güvenli ve etkili bir seçenek olarak, şekeri azaltılmış gıda ve içeceklerde tatlılık sağlamak, tat ve dokuyu iyileştirmek için kullanılıyor. Egzersiz ve sağlıklı bir beslenmenin yanında düşük kalorili tatlandırıcılar, vücut ağırlığını yönetmek ve kalp damar hastalığı gibi bulaşıcı olmayan hastalıkların riskini azalmak için tüketicilere yardımcı olan önemli bir araç” ifadelerini kullandı.

Yürüttükleri çalışmanın bazı sınırlamaları olduğunu kabul eden araştırmacılar ise, “Yaptığımız çalışma, yapay olarak tatlandırılmış bir içecek ile birlikte birçok hazır üründe bulunan kadar eritritol alan katılımcıların kanındaki eritritol seviyesinin bir süre yüksek kalmaya devam ettiğini ifade etti. Ekip, genel olarak yapay tatlandırıcıların ve özelde eritritolün, özellikle kalp damar hastalığı yüksek olan kişilerde kalp krizi ve inme riski üzerindeki uzun vadeli etkilerini incelemek için daha fazla bilimsel araştırmaya ihtiyaç olduğunu söyledi.

29 Mar 2023 - 18:30 - Gıda


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.