Palyaçolardan neden korkarız?

Palyaçolardan korkanlar, yalnız değilsiniz. İngilizcede Coulrophobia olarak anılan palyaço korkusu oldukça yaygın bir durum. Peki bu korkunun sebebi ne?

Palyaçolardan neden korkarız?
Haber albümü için resme tıklayın

Yapılan araştırmalar palyaço korkusuna birçok farklı kültürde, hem çocuklarda hem yetişkinlerde rastlandığına işaret ediyor.

Akademik literatürde fobi için birçok açıklama öne sürülmüş olsa da bu fobinin kaynağını özel olarak araştıran hiçbir çalışma yapılmadı.

Bir grup araştırmacı insanların palyaçolardan korkmasının nedenlerini belirlemek ve bunun arkasındaki psikolojiyi anlamak için bir çalışma yaptı. Araştırma ekibi yetişkinlerde palyaço korkusunun ne kadar yaygın olduğunu ve bu korkuya sahip kişilerde korkunun şiddetini de belirlemeyi hedefledi.

Palyaço korkusunun görülme sıklığını ve derecesini değerlendirmek için Palyaço Korkusu Anketi adlı psikometrik bir anket geliştirildi. Anketi 18 ila 77 yaşları arasındaki 987 kişiden oluşan uluslararası bir örneklem yanıtladı.

Ankete katılanların yarısından fazlası (%53,5) palyaçolardan bir dereceye kadar korktuklarını, %5'i ise palyaçolardan "aşırı derecede korktuklarını" ifade etti.

İlginç bir şekilde, aşırı derecede palyaço korkusu bildirenlerin oranı; hayvan (%3,8), kan/iğne/yara (%3,0), yükseklik (%2,8), durgun su veya hava olayları (%2,3), kapalı alanlar (%2,2) ve uçak (%1,3) gibi birçok fobiden korkanlardan daha fazla çıktı.

Palyaçolardan neden korkarız?

Palyaço korkusunun kökeni ne olabilir?

Anketi bir sonraki aşamasında palyaço korkusunun kökenleri araştırıldı. Bir dereceye kadar palyaçolardan korktuğunu bildiren %53,5’lik gruba bir takip anketi verildi.

Palyaço korkusunun sebebine ilişkin sekiz açıklamanın yer aldığı anket, aşağıdaki gibiydi. Katılımcılardan, palyaço korkuları ile aşağıdaki açıklamaların ne kadar örtüştüğünü belirtmesi istendi…

  1. Palyaçoların makyajlarının onları insandan farklı göstermemesinden kaynaklanan ürkütücü veya rahatsız edici bir his. Benzer bir tepkiye bazen oyuncak bebeklerde veya vitrin mankenlerinde de rastlanır.
  2. Palyaçoların abartılı yüz hatları doğrudan bir tehdit duygusu barındırır.
  3. Palyaço makyajı duygusal işaretleri gizler ve belirsizlik yaratır.
  4. Palyaço makyajının rengi ölüm, enfeksiyon veya kanlı yaralanmaları akla getirir, tiksinti veya kaçınmayı çağrıştırır.
  5. Palyaçoların öngörülemeyen davranışları rahatsızlık verir.
  6. Palyaço korkusu aile üyelerinden öğrenilir.
  7. Popüler kültürde palyaçolara ait olumsuz tasvirler vardır.
  8. Bir palyaço ile yaşanan korkutucu bir deneyim.

Şaşırtıcı bir şekilde, en düşük katılım “bir palyaçoyla kötü bir kişisel deneyim yaşamış olmaya” ilişkin son maddede gözlendi. Bu da, hayat deneyimlerinin palyaço korkusunu açıklamak için yeterli olmadığını gösteriyor.

Aksine, popüler kültürde palyaçoların olumsuz tasvir edilmesinin, palyaço fobisinde çok daha önemli bir unsur olduğu görüldü.

Palyaço korkusundaki en güçlü unsurun, duygusal işaretlerin gizlenmesi olduğu belirlendi. Birçok insan için palyaço korkusu, makyajları nedeniyle palyaçoların yüz ifadelerini görememekten kaynaklanıyor.

Bu makalenin aslı, Creative Commons lisansı altında The Conversation'da yayınlanmıştır. Buraya tıklayarak orijinal makaleyi okuyabilirsiniz. 

12 Mar 2023 - 14:30 - Bilim


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.