Gıda ve tarımda dış ticaret 2023'e nasıl başladı?

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Dış Ticaret Verileri baz alınarak Agrimetre tarafından hazırlanan TGDF Dijital Veri Paneli’ne göre 2023 yılının ilk ayında tarım, gıda ve içecek sektörü 2,2 milyar dolar ihracat, 1,9 milyar dolar ithalat gerçekleştirdi. 01 ile 23 fasılları arasındaki tüm GTIP kalemleri ile 29. ve 35. fasıllardan seçili ürünlerin dahil edildiği hesaplamalara göre, 2023 yılının Ocak ayında sektörün dış ticaret fazlası önceki yılın aynı dönemine kıyasla %21 geriledi.

Gıda ve tarımda dış ticaret 2023'e nasıl başladı?
Gıda ve tarımda dış ticaret 2023'e nasıl başladı?
+3
Haber albümü için resme tıklayın

Özel Ticaret Sistemi (ÖTS) çerçevesinde yayınlanan dış ticaret verilerine göre 2023 yılının Ocak ayında ihracat, önceki yılın aynı ayına göre %9,9 oranında artarak 2,18 milyar dolara, ithalat %16,1 artarak 1,92 milyar dolara ulaştı.

Gıda ve tarımda dış ticaret 2023'e nasıl başladı?

Dış ticaret fazlası daraldı

Sektör 2023 yılının Ocak ayında net ihracatçı konumunu korumasına rağmen ithalat ve ihracat birbirine yakın olarak gerçekleşti ve geçtiğimiz yıla kıyasla dış ticaret fazlası geriledi. 2023’ün ilk ayında dış ticaret fazlası önceki yılın aynı dönemine göre %21,2 düşüşle, 0,26 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Birim ihracat değeri 2023 yılının ilk ayında önceki yılın aynı dönemine göre %23,4 artarak 1.290 dolar/ton olarak gerçekleşti. İthalat birim değeri ise önceki yıla göre %4,1 artışla 650 dolar/ton’a yükseldi.

Dış ticarette öne çıkan ürünler

2023 yılının ilk ayında ihracatta öne çıkan ürünler sırasıyla Un (126,7 milyon dolar), Rafine ayçiçeği yağı (101,7 milyon dolar) ve Fındık içi (90,8 milyon dolar) olurken bu ürünler toplam ihracatın yaklaşık %14,6’sını oluşturdu.

2023’ün Ocak ayında en çok ithal edilen ürünler ise sırasıyla Buğday (347,8 milyon dolar), Ham Ayçiçeği Yağı (151 milyon dolar) ve Soya Fasulyesi (147,9 milyon dolar) oldu. Bu 3 ürün, toplam ithalatın yaklaşık %33,7’sini, yani 3’te 1’ini oluşturdu.

Gıda ve tarımda dış ticaret 2023'e nasıl başladı?

İthalatta ilk 2 sıradaki ürünler büyük oranda Rusya ve Ukrayna’dan geliyor

2023 yılının Ocak ayında ithalatta ilk sırada yer alan buğdayın (347,8 milyon dolar) en fazla ithal edildiği ilk 2 ülke, 2022 yılından bu yana savaş halinde olan Rusya (275,5 milyon dolar) ve Ukrayna (66,2 milyon dolar) oldu. 2023 yılının Ocak ayındaki buğday ithalatında bu 2 ülkenin payı %98’in üzerinde gerçekleşti.

İthalatta 2. sırada yer alan ham ayçiçeği yağında 2023 yılı Ocak ayında 151 milyon dolarlık ithalat yapıldı. Ham ayçiçeği ithalatında bu 2 ülkenin payı %100 oldu, yani ithalatın tamamı Ukrayna (110,8 milyon dolar) ve Rusya’dan (40,2 milyon dolar) yapıldı.

Türkiye’nin ithalatında ilk 2 sırada yer alan ürünlerin çok büyük bir bölümü, 2022 yılının başından bu yana savaş halinde olan Rusya ve Ukrayna’dan yapıldı.

En çok ihracat yapan sektörler

2023 yılı Ocak ayına ait dış ticaret verileri sektörlere göre incelendiğinde Bitkisel Yağ (253 milyon dolar), Şeker ve Şekerli Mamuller (227 milyon dolar), Yaş Meyve (215 milyon dolar), Sert Kabuklu Meyveler (158 milyon dolar) ve Balıkçılık-Su Ürünleri Sektörleri (140 milyon dolar) en fazla ihracat yapan sektörler olarak sıralandı. Toplam ihracatın %45,6’sı bu 5 sektör tarafından gerçekleştirildi.

2023 yılı Ocak ayında Hayvan Yemi (469 milyon dolar), Bitkisel Yağ (392 milyon dolar), Un (369 milyon dolar), Şeker ve Şekerli Mamuller (70 milyon dolar) ile Kakao ve Çikolata (58 milyon dolar) sektörleri ise en çok ithalat yapan sektörler olarak sıralandı. Toplam ithalatın %70,7’si, neredeyse 4’te 3’ü bu 5 sektör tarafından gerçekleştirildi. Bu oranın yüksek olması ve geçmiş dönemlere göre artması, ithalatın az sayıda sektörde yoğunlaştığını gösterdi.

2022 yılında 5.674 milyon dolar hacim ile toplam ithalatın %27,8’ini oluşturan Hayvan Yemi Sektörü, 2023 yılı Ocak ayında da 469 milyon dolar ile toplam ithalatın %24,4’ini oluşturdu.

Bitkisel Yağ Sektörü, 2021 yılında 3 milyar doları aşan ithalat ile toplam ithalatın %17,9’unu, 2022 yılında ise da 4.016 milyon dolar ile toplam ithalatın yine %19,7’sini oluşturmuştu. 2023 yılının ilk ayında da 392 milyon dolarlık ithalat ile toplam ithalatın %20,4’ünü oluşturdu.

Gıda ve tarımda dış ticaret 2023'e nasıl başladı?

İhracatın arttığı ve azaldığı sektörler

Önceki yılın aynı dönemine göre 2023 yılı Ocak ayında ihracatını değer olarak en fazla arttıran sektörler Bitkisel Yağ Sektörü (88 milyon dolar artış), Şeker ve Şekerli Mamuller Sektörü (45 milyon dolar artış), Tohumculuk Sektörü (32 milyon dolar artış), Bakliyat Sektörü (21 milyon dolar artış) ve Yaş Meyve Sektörü (19 milyon dolar artış) oldu.

Aynı dönemde ihracatın en fazla gerilediği sektörler Sert Kabuklu Meyveler Sektörü (40 milyon dolar düşüş), Süt ve Süt Ürünleri Sektörü (18 milyon dolar düşüş), Beyaz Et Sektörü (15 milyon dolar düşüş), Salça ve Konserve Sektörü (9 milyon dolar düşüş) ve Canlı Hayvan Ticareti Sektörü (9 milyon dolar düşüş) oldu.

Gıda ve tarımda dış ticaret 2023'e nasıl başladı?

2023 yılında ithalatı değer olarak en fazla artan sektörler Un Sektörü (126 milyon dolar artış), Bitkisel Yağ Sektörü (63 milyon dolar artış), Şeker ve Şekerli Mamuller Sektörü (44 milyon dolar artış), Canlı Hayvan Ticareti Sektörü (31 milyon dolar artış) ve Pirinç Değirmenciliği Sektörü (29 milyon dolar artış) oldu.

Aynı dönemde ithalatı en çok düşen sektörler Hayvan Yemi Sektörü (106 milyon dolar düşüş), Yumurtacılık Sektörü (3 milyon dolar düşüş), Kuru Meyve/Sebze Sektörü (2 milyon dolar düşüş), Nişasta Sektörü (1 milyon dolar düşüş) ve Meyve Suyu Sektörü (1 milyon dolar düşüş) oldu.

Gıda ve tarımda dış ticaret 2023'e nasıl başladı?

Dış ticarette öne çıkan ülkeler

2023 yılı Ocak ayına ait dış ticaret verileri ülkeler bazında incelendiğinde en çok ihracat yaptığımız 5 ülke Irak (227 milyon dolar), Rusya (179 milyon dolar), ABD (153 milyon dolar), Almanya (137 milyon dolar) ve İtalya (72 milyon dolar) oldu. Bu 5 ülkeye yapılan ihracat, toplam ihracatımızın %35,2’sini oluşturdu.

Ülkelere göre en çok ihraç ettiğimiz ürünler Irak için un, dondurulmuş tavuk eti, kırmızı mercimek; Rusya için mandalina, tohumluk ayçiçeği, limon; ABD için ambalajlı zeytinyağı, soya fasulyesi, sakızlı jöleli şekerler oldu.

Ülke bazında ithalat verileri incelendiğinde, 2023 yılı Ocak ayında en fazla ithalat yaptığımız ülkeler Rusya (504 milyon dolar), Ukrayna (373 milyon dolar), ABD (106 milyon dolar), Malezya (103 milyon dolar) ve Brezilya (57 milyon dolar) oldu. Bu 5 ülkeden yapılan ithalat, toplam ithalatın %59,5’ini oluşturdu.

Türkiye’nin en fazla ithalat yaptığı 2 ülke halen savaşta olan Rusya ve Ukrayna olurken, bu 2 ülkeden yapılan ithalat ise toplam ithalatın %45,7’sini oluşturdu. Rusya’nın tek başına tüm ithalattaki payı %26,3 oldu.  

İthalatta öne çıkan ürünler Rusya için buğday, dane mısır, ham ayçiçeği yağı; Ukrayna için ham ayçiçeği yağı, soya fasulyesi, buğday; ABD için soya fasulyesi, etilen glikol, soya küspesi oldu.

Tüm verileri incelemek için tıklayın 

09 Mar 2023 - 10:30 - Ekonomi


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.