Tuz çöllerindeki gizemli desenlerin şifresi çözüldü!

ABD California’daki Badwater Havzası ve Bolivya’daki Salar de Uyuni’deki tuz çöllerinde rastlanan şaşırtıcı altıgen yapılar, görenlerde büyük merak uyandırıyor. Bugüne dek, bu yapılan nasıl oluştuğu bilinmiyordu…

Tuz çöllerindeki gizemli desenlerin şifresi çözüldü!
Tuz çöllerindeki gizemli desenlerin şifresi çözüldü!
Haber albümü için resme tıklayın

Bazıları bu yapıların tuzlu yüzey kururken veya tuz çökelip genişledikçe kendini iterken oluşan çatlaklar sonucunda ortaya çıktığını öne sürse de, bugüne dek deseni oluşturan altıgenlerin aynı ebatta olması ve çıkıntılı bölümlerin düzenini açıklayabilecek hiçbir bilgi yoktu.

Yeni yapılan bir araştırma, bugüne kadarki en akla yatkın açıklamayı oraya koydu. Saha araştırması ve sayısal simülasyonlara dayanan bu araştırmada, uluslararası bir araştırma ekibi daire şeklindeki akıntılarda dolaşan tuzlu su çözeltilerinin bu şekilleri oluşturduğunu öne sürdü.

Araştırmadan elde edilen sonuçlar Physical Review X dergisinde yayınlandı. 

Avusturya’daki Graz Teknoloji Üniversitesi’nde (TU Graz) Fizikçi olan Jana Lesse çalışma hakkında “Bu, merakın motive ettiği basit bir araştırmanın harika bir örneği. Doğa, insanlarda merak uyandıran bariz ve şaşırtıcı bir bulmaca oluşturuyor. Merak ise bizi bulmacayı çözmeye yönlendiriyor. Araştırma sonuçlarının doğrudan bir uygulaması söz konusu olmaması da bu heyecanı azaltmıyor” diye konuştu.

Tuz çöllerindeki gizemli desenlerin şifresi çözüldü!

Şaşırtıcı altıgen şekiller nasıl oluşuyor?

Yüzeye yakın yerde bulunan tuzlu su çözeltisi, güneş tarafından ısıtılıyor. Bu nedenle suyunun bir kısmı buharlaşıyor. Su uzaklaştıkça geride kalan çözelti daha tuzlu hale geliyor, yoğunluğu artıyor.

Daha yoğun olan bu çözelti, aşağısında bulunan tuz yoğunluğu daha düşük sudan daha ağır olduğundan, aşağıya çöküyor ve daha az su içeren tuzlu su onun yerini alıyor.

Tuz çöllerinde (çok büyük tuz golü sahaları) bu olay çok geniş bir alanda gerçekleşiyor. Yukarıda anlattığımız konveksiyon (yoğunluğu fazla olan tuzlu suyun aşağı, yoğunluğu düşük olan tuzlu suyun yukarı çıktığı hareket), her bir altıgenin oluşturduğu hücrenin diğer hücreyi sıkıştıracağı şekilde gerçekleşiyor.

Suyun daha tuzlu olduğu ve aşağıya doğru battığı yerlerde, kristalleşmiş tuz çıkıntıları oluşuyor ve herkesçe tanınan “ arı peteği” görüntüsü ortaya çıkıyor. Su ise bu tuz çıkıntılarının arasında bulunan daha düz bölgede buharlaşıyor.

Ekip bu olayın laboratuvar ortamında, tuz çöllerinden alınan örneklerin analizi ile bir araya getirilen toprakta gerçekleştiğini de gözlemledi. Daha sonra time-lapse (çok uzun süreli videoların hızla oynatıldığı video) tekniği ile California’daki Owens Gölü’nde aynı olan gerçekleştiğini gösteren bir video da kaydedildi.

04 Mar 2023 - 18:00 - Bilim


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.