Tüm ağaç türlerinin üçte biri, yok olma eşiğinde! Bilim insanlarından korkutucu uyarı...

Yapılan araştırmalar, dünyadaki birçok ağaç türünün yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koydu. Ancak tehdit, ağaçlarla da sınırlı değil, ağaçların zarar görmesi tüm ekosistemi yok edebilir…

Haber albümü için resme tıklayın

2021 yılında yayınlanan Dünyadaki Ağaçların Durumu (State of the World's Trees) başlıklı bir raporda, dünyadaki tüm ağaç türlerinin üçte birinin, yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu ortaya konmuştu.

Bu, toplamda 17.500 ayrı ağaç türünün tehlike altında olduğunu gösteriyor. Tüm memeli, kuş, amfibi ve sürüngenlerin yer aldığı tetrod üstsınıfında yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olan tür sayısı, bunun yarısından az.

Bazı ağaç türlerinin durumu o kadar kötü ki, bilinen tek bir üyesi tespit edilebilmiş. Mauritus’ta tek başına bulunan Hyophorbe amaricaulis türü palmiye, buna bir örnek.

2022 yılında Plants, People, Planet dergisinde yayınlanan başka bir araştırmada, aynı araştırma grubu “insanlığa yönelik bir uyarıda” bulundu.

Botanic Gardens Conservation International’da biyoçeşitliliğin korunmasına ilişkin bir biyolog olan Malin Rivers ve ekip arkadaşları, ağaç türlerindeki bu kaybın, ekonomi, geçim ve gıda kaynakları üzerinde birçok etkisi olacağının altını çizdi.

Ağaçların kaybı durumunda bizleri neler bekliyor?

Tükettiğimiz birçok meyve, kuruyemiş ve ilaçları ağaçlardan elde ediyoruz. Kereste dışı ağaç ürünlerinin dünya genelinde ticaret hacminin 88 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.

Gelişmekte olan ülkelerde 880 milyon insanın yakıt için oduna bağımlı olduğu, 1,6 milyar insanın bir ormana 5 kilometrelik bir mesafede yaşadığı, gelir ve gıda için ormana ve ağaçlara bağımlı olduğu biliniyor.

Tüm bunlar bir araya getirildiğinde, ağaçlarında her yıl küresel ekonomide 1,3 trilyon dolarlık bir paya sahip olduğunu, buna karşın her yıl milyarlarca ağacın tahrip edildiği, devasa orman alanlarındaki ağaçların çiftçilik ve kentsel gelişim için kesildiğini biliyoruz.

Diğer canlıların evi ve dünyası: Ağaçlar

Her bir ağaç diğer bitki, mantar, bakteri ve hayvanı barındıran küçük bir dünyadır. Bir ağaç kaybedildiğinde, tüm bu dünya da onunla birlikte ölür. Ağaçlar genelde çevrelerindeki tüm yaşam ağı için destekleyici bir temel niteliğindedir.

Dünyadaki tüm hayvan ve bitkilerin yarısı, yaşamak için ağaçlı yaşam alanlarına ihtiyaç duyar. Tüm yaşayan sistemler gibi, canlı çeşitliliğinin kaybedilmesi, birbirine bağlı yaşayan türleri daha güçsüz, savunmasız hale getirmektedir.

Çevrede daha az canlı türünün, yani aslında değişkenin bulunması; bağışıklık tepkisi, gen ve çevresel koşullara verilen tepkilerin çeşitliliğini de azalmasına neden olur. Bu da dünyadaki yaşama ait karmaşık etkileşimler arasında hayatta kalma şansının azalması demektir. Bazı ağaç türleri, diğer türlerin ikame edemeyeceği özel etkileşimler de sağlar.

Bu nedenle tek bir türün yok olması, onunla etkileşim halinde olan tüm canlıları etkileyecek büyük bir domino etkisine neden olabilir.

Ormanlarda yaşayan türler bir süredir azalıyor

1970 yılından günümüze, yaşamak için ormanlara ihtiyaç duyan türler %53 azalmış durumda. Dünya genelinde gittikçe artan sayıda ormanda, artan stresin işaretlerine rastlamak mümkün.

Ağaçların dünya ile kurduğu ilişki diğer canlılarda da sınırlı değil. Toprak, atmosfer ve hava durumu ile de etkileşime giren ağaçlar, havayı temizliyor, oksijen üretiyor ve yağmur yağmasını sağlıyor.

Dünyanın erişilebilir durumdaki tatlı suyunun dörtte üçü, ormanlar tarafından tutuluyor. Yine dünyadaki sorunlu karbon dioksitin yarısından fazlası da ormanlarca tutuluyor.

Tehlikeli derecede fazla ağacın kaybedilmesi durumunda, dünyanın karbon, su ve besin döngüsü tamamen kontrolden çıkabilir.

13 Şub 2023 - 18:30 - Bilim


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.