James Webb teleskobundan yaşanabilir gezegenlere ilk bakış

James Webb Uzay Teleskobu TRAPPIST-1 yıldızının çevresindeki dönen 7 gezegeni inceliyor. 39 ışık yılı uzaktaki gezegenlerden üçü yaşanabilir bölgede yer alıyor.

Büyütmek için resme tıklayın

NASA'nın James Webb Uzay Teleskobu uzayın derinliklerini net bir şekilde gözümüzün önüne sermeye devam ediyor. Gelen son veriler ise çok yakınımızdan, 39 ışık yılı uzaktaki TRAPPIST-1 yıldızından. Teleskop yıldızın çevresinde dönen 7 gezegenin atmosfer yapılarını inceliyor. Gezegenlerin 3'ü yıldızın çevresinde suyun sıvı halde bulunabileceği yaşanabilir bölgede yer alıyor.

NASA'nın sayfasında yayınlanan habere göre araştırmacılar henüz kesin verilere ulaşabilmiş değil, ancak gezegenlerin karbondioksit gibi ilgi çekici moleküller barındıran yoğun atmosferleri varsa 10 milyar dolarlık teleskobun önümüzdeki aylarda bunu tespit edeceği ifade ediliyor.

James Webb teleskobundan yaşanabilir gezegenlere ilk bakış

TRAPPIST-1 sistemi: Yaşanabilir bölgede 3 gezegen 

TRAPPIST-1 sisteminin haritası ilk olarak 2017 yılında çıkarıldı. Sistem tekil bir yıldız çevresinde dönen dünya boyutunda gezegenlerin oluşumu ve evrimi ile ilgili çok önemli bilgiler saklıyor. Sistemin yıldızının çevresinde dönen 7 gezegenin yörüngesi, bizim sistemimizde güneşe en yakın gezegen olan Merkür'ün yörüngesinden çok daha dar. Ancak kırmızı cüce kategorisinde yer alan yaklaşık Jüpiter boyutundaki yıldız güneşimize kıyasla çok sönük ve soğuk olduğu için bu gezegenler kavrulmuyor. Hatta gezegenlerin bazılarında yaşamın kaynağı olarak anılan sıvı halde su bulunması ihtimali de var.

James Webb Uzay Teleskobu'nun ilk verileri gezegenlerin atmosferlerinin hidrojen yönünden zengin olmadığını gösterdi. Bu da atmosferlerin karbondioksit gibi daha yoğun moleküllerden oluştuğu ya da atmosferin hiç olmadığı anlamına geliyor. Eğer karbondioksit ve su buharı içeren yoğun bir atmosfer tespit edilirse, gezegenin yaşanabilir olması, hatta halihazırda yaşam barındırıyor olması ihtimali bulunuyor.

James Webb teleskobundan yaşanabilir gezegenlere ilk bakış

Yabancı dünyalar nasıl keşfediliyor?

Dış uzayda bulunan gezegenler, kendileri ışık kaynağı olmadıkları için görüntülenemiyor, bunun yerine farklı bir yöntemle tespit ediliyor. Bir yıldızın çevresinde bir gezegen dönüyorsa ve gezegenin yörüngesi bakış yönümüzle paralelse, gezegen dönerken dünya ile yıldız arasından geçer. Bu da yıldızın ışığında periyodik olarak bir sönükleşmeye neden olur.

Daha somut bir örnekle açıklamak gerekirse, dışarıdan güneş sistemimize bakan bir canlı, Dünya 365 günde bir güneşin önünden geçerken güneşin parlaklığında bir azalma tespit eder.

Yabancı dünyaların atmosferi nasıl ölçülüyor?

Benzer şekilde, çok uzaktaki gezegenlerin atmosferi de doğrudan görüntülenemez. Bunun yerine, gezegen yıldızın önünden geçerken gezegenin yüzeyini sıyırarak bize ulaşan yıldız ışığının değişimi değerlendirilerek, varsa atmosferin içeriği belirlenir. Bu işlem WASP-39b gibi Jüpiter boyutundaki devasa gezegenlerde oldukça kolay uygulansa da, TRAPPIST-1 sistemindeki çok daha küçük gezegenler için zor ve çok çalışma gerektiren bir yöntem.

NASA'nın TRAPPIST-1 sistemi için yaklaşan Noel temasıyla hazırladığı sevimli videoya aşağıdan ulaşabilirsiniz:  

Görseller: NASA

Ekli Dosyalar

16 Ara 2022 - 11:17 - Bilim


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.