Bölgemiz Dünya'dan iki kat hızlı ısınıyor

Avrupa'nın yaz aylarında yaşadığı ısınma, küresel ortalamadan çok daha hızlı gelişiyor. Özellikle Güney Avrupa'da hava çok daha kuru bir hale geliyor.

Büyütmek için resme tıklayın

Stockholm Üniversitesi tarafından yapılan araştırma, Avrupa'nın geniş kesimlerinde iklim değişikliğinin dünya geneline göre çok daha etkili olduğunu gösterdi. İnsan faaliyetlerinden kaynaklanan sera gazı emisyonuna bağlı ısınma, Avrupa'da havanın daha kuru bir hale gelmesine, buna bağlı olarak daha sert sıcak dalgalarına ve artan orman yangını tehlikesine neden oluyor.

Karasal bölgelerde ısınma eşiği çoktan aşıldı

Birleşmiş Milletler Devletlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) verilerine göre ısınma karalarda denizlere göre daha hızlı oluyor. Dünya ortalamasının tamamında 1,5 derecelik sıcaklık artış sınırı henüz geçilmemiş olsa da, karalardaki artışın ortalamasına bakıldığında 1,6 derece ile sınırın aşılmış olduğu görülüyor.

Journal of Geophysical Research Atmospheres adlı dergide yayınlanan yeni çalışmaya göre Kuzey yarım kürede yaz ayları olarak düşünülen Nisan-Eylül arasındaki sıcaklık artışı Avrupa'nın geniş bir bölgesinde 2 derecenin de üzerine çıkmış durumda. Daha da kötüsü, bu durum son 40 yıldır bu şekilde.

Kuru bölgeler hızla daha da kuruyor

Sıcaklık artışı bölgemizde ciddi sıcak hava dalgalarına ve orman yangınlarında artışlara neden oluyor. Sıcaklık artışı kuruyan toprak ve azalan buharlaşma nedeniyle daha da hızlanıyor. Buharlaşmadaki azalmanın bir sonucu da bulut örtüsünün azalması oluyor. Bütün bu etkiler birbirini güçlendiren bir döngü haline giriyor. Sonuç olarak IPCC'nin tahminleri ne yazık ki doğrulanıyor. İnsanların neden olduğu sera gazı emisyonunun etkileri sonucunda dünyanın kuru bölgeleri çok daha hızlı şekilde ısınıyor ve çok daha kuru hale geliyor.

Şaşırtıcı bulgu: Kömür kullanımının azalması da sıcaklığı artırdı

Araştırmanın çarpıcı bir sonucu da havadaki partikül maddelerle ilgili. Bilim insanlarına göre 1980'lere kadar havadaki partiküller güneş ışınlarını süzerek Avrupa'da yaz aylarında sıcaklık artışının 1 derece civarında kalmasını sağlamıştı. Ancak daha sonraki yıllarda kömürle çalışan elektrik santralleri gibi faaliyetlerden salınan partiküller giderek azaldığı için sera gazlarının gerçek etkisi ortaya çıktı. Bilim insanları bu sonucu Çin ve Hindistan gibi henüz hava sahası partiküllerden arınmamış ülkeler için ciddi bir uyarı olarak değerlendiriyor.

Sera gazları ve aerosoller küresel ısınmayı nasıl etkiliyor?

Fosil yakıtların kullanımı atmosfere hem sera gazlarından biri olan karbondioksitin, hem aerosol olarak adlandırılan partiküllerin salınmasına neden oluyor. Sera gazları güneş ışınları ile etkileşime girmezken, güneş ışınlarının Dünya yüzeyine çarptıktan sonra ortaya çıkan kızılötesi ışınların uzaya gitmesini engelleyerek yeryüzüne geri gönderiyor. Bu durum ısınmaya yol açıyor. Diğer yandan aerosol partiküller Dünya'ya gelen güneş ışığını engelleyerek ısınma etkisini azaltıyor.

Her yıl 8 milyon erken ölüm

Sera gazları uzun ömürlü olmalarıyla biliniyor. Bu nedenle insanların atmosfere saldığı bu gazların binlerce yıl etkili olabileceği düşünülüyor. Sera gazları bu şekilde atmosferin tamamına eşit olarak yayılabiliyor, Dünyanın her noktasında benzer etkiyi gösterebiliyor. Aerosol partiküllerin havada kalma süresinin ise 1 hafta civarında olduğu düşünülüyor. Bu nedenle bu partiküller genel olarak oluştukları bölgede etki soğutma etkisi göstererek kayboluyor. Paris Anlaşması hem sera gazlarının hem aerosollerin azaltılmasını öngörüyor. Hava kirliliği olarak da düşünülebilecek aerosol partiküllerin her yıl 8 milyon kadar erken ölüme neden olduğu düşünülüyor.

Ekli Dosyalar

23 Kas 2022 - 15:15 - Çevre


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.