Kanıtlandı: Sağlık için karanlıkta uyumak şart!

Çin'de yapılan son araştırma gece dışarıdan gelen yapay ışığa maruz kalan kişilerin şeker hastalığına yakalanma riskinin arttığını gösterdi.

Büyütmek için resme tıklayın

Çin'de yapılan bir araştırma, geceleri kent sokaklarını aydınlatan yapay ışıkların vücudumuzda kan şekerini kontrol eden sistemi bozduğunu, bunun da şeker hastalığı olarak bilinen diyabet riskini artırdığını ortaya koydu. Araştırmaya göre Çin'de 9 milyondan fazla yetişkine yapay ışıklara bağlı diyabet teşhisi koyuldu.

Geceleri yapay ışığa maruz kalmak modern toplumlarda sık rastlanan bir risk faktörü. Kentleşmeyle gelen ışık kirliliği öyle bir boyuta ulaştı ki sadece kent sakinleri değil, banliyölerde yaşayanlar bile bundan etkileniyor. Şanghay Endokrin ve Metabolik Hastalıklar Enstitüsü'nden araştırmacılar dünya nüfusunun %80'inden fazlasını etkileyen bu durumun yeterince araştırılmadığını söylüyor.

Kanıtlandı: Sağlık için karanlıkta uyumak şart!

Gece ışıkları canlıların biyolojik saatini bozuyor  

Dünya'nın 24 saatlik gece ve gündüz döngüsü, memeliler dahil birçok organizmanın doğal aydınlık ve karanlık süreçleri takip eden 24 saatlik bir biyolojik saat geliştirmesine neden oldu. Işık kirliliğinin böceklerde, kuşlarda ve memelilerde bu döngüyü bozarak erken ölümlere ve biyoçeşitliliğin kaybolmasına neden olduğu biliniyor.

Yapay ışıkların gıda tüketme zamanlamasını da bozarak metabolizmanın düzenini bozduğu da ifade ediliyor. Geceleri yapay ışığa maruz bırakılan farelerde glikoz hassasiyeti oluşarak yüksek kan şekeri ve insülin değerlerine neden olduğu biliniyor. Bilimsel bir çalışmada 4 hafta boyunca geceleri çok sönük bir beyaz ışığa maruz bırakılan farelerde vücut ağırlığının arttığı gözlendi. Sonucun daha şaşırtıcı olan yönü ise sönük gece ışığına maruz bırakılan farelerle karanlıkta uyuyan fareler arasında enerji alımı ve tüketimi arasında ciddi bir fark olmaması.

Kanıtlandı: Sağlık için karanlıkta uyumak şart!

Gece vardiyası kalp hastalığı sebebi olabilir

İnsanlar üzerinde yapılan araştırmalarda da yapay gece ışıklarının sağlık problemleriyle ilişkisi kanıtlandı. Gece vardiyasında çalışan kişilerin biyolojik saatlerinin bozulduğunun ortaya koyulduğu bir çalışma bu kişilerde aynı zamanda kalp ve damar hastalıkları riskinin de yükseldiğini gösterdi. Başka bir araştırmaya göre gece ışığına maruz kalmak fazla kilolu ve obez olma ihtimalini sırasıyla %13 ve 22 oranlarında artırırken, yatak odasında yapay ışık bulunan yaşlılarda diyabet görülme ihtimali de yükseliyor.

Hindistan'da uydu fotoğrafları ile oluşturulan ışık kirliliği haritası ile bölgede yaşayanların sağlık göstergelerinin karşılaştırıldığı bir çalışmaya göre ise gece yapay aydınlığın artışı ile ortalama vücut kitle endeksi, alt tansiyon ve düşük yoğunluklu (kötü) kolesterol değerlerinde artış görülüyor.

Kanıtlandı: Sağlık için karanlıkta uyumak şart!

Aydınlık geceler obezite ve şeker hastalığı riskini artırıyor

Çin'de yapılan son araştırma bütün bu bilimsel kanıtlara çok önemli bir yenisini ekliyor. Ülkenin 162 şehrinden ortalama 42,7 yaşında yaklaşık 100 bin kişiyi kapsayan çalışmada katılımcıların sağlık göstergeleri, yaşadıkları bölgelerde uyduyla ölçülen yapay sokak ışıklarının şiddetine göre değerlendirildi.

Avrupa Diyabet Çalışmaları Derneği'nin bilimsel yayını olan Diabetologia dergisinde yer alan sonuçlar, geceleri en yüksek düzeyde aydınlığa maruz kalan katılımcılarda şeker hastalığı görülme sıklığının, en düşük düzeydekilere kıyasla %28 oranında arttığını gösterdi. Araştırmacılar yerleşim alanlarında kronik olarak gece aydınlatmasına maruz kalınmasının kan glikoz düzeyleri, insülin direnci ve diyabetle doğru yönde; pankreas beta hücrelerinin işlevselliği ile ters yönde orantı gösterdiğini açıkladı.

Kanıtlandı: Sağlık için karanlıkta uyumak şart!

Uzmanlar karartma perdesi öneriyor

Her ne kadar sokak ışıkları ile diyabet ilişkisi diğer risk faktörlerine göre düşük olsa da bu risk faktörünün yaygınlığı duyulan endişeyi artırıyor. Bilim insanları 18 yaşından büyük Çinlilerde görülen 9 milyon diyabet vakasının kentsel aydınlıkla bağlantılı olabileceğini söylüyor.

Günden güne artan kanıtlar geceleri mümkün olduğunca az ışığa maruz kalmanın önemini gösteriyor. Uzmanlar yatak odasında kalın kumaş veya Türkçede karartma anlamına gelen "blackout" tipi stor perdeler kullanılması ile gece ışığının mümkün olan en düşük düzeye indirilmesini öneriyor. 

Ekli Dosyalar

23 Ara 2022 - 11:15 - Sağlık


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Gıda Hattı Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Gıda Hattı hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Gıda Hattı editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Gıda Hattı değil haberi geçen ajanstır.